Move Programlama Dili Nedir?
İngilizce: Move Language
Yayın: · Son güncelleme:
Move Programlama Dili Nedir? Kısaca
Move, dijital varlıkları kopyalanamayan ve kendiliğinden silinemeyen "kaynaklar" olarak modelleyen, güvenlik odaklı bir akıllı sözleşme programlama dilidir. Başlangıçta Meta'nın Diem projesi için geliştirilmiştir.

Move, blokzincirlerde akıllı sözleşme yazmak için tasarlanmış bir programlama dilidir. İlk olarak Facebook'un (bugünkü adıyla Meta) daha sonra rafa kaldırılan Libra/Diem projesi kapsamında geliştirilmiş, ardından bu projeden çıkan ekiplerin kurduğu blokzincirlerde kullanılmaya başlanmıştır.
Move programlama dili nedir?
Move'un ayırt edici fikri kaynak (resource) tipleridir. Bir token ya da NFT gibi değerli bir varlık, dilin kuralları gereği:
- kopyalanamaz,
- yanlışlıkla silinemez,
- yalnızca açıkça tanımlanan yollarla bir yerden başka yere taşınabilir.
Bu kurallar derleyici ve bayt kodu doğrulayıcısı tarafından denetlenir. Böylece "aynı varlığı iki kez harcama" ya da "varlığı kaybetme" gibi hataların bir kısmı kod çalışmadan önce yakalanır.
Solidity'den farkı
| Solidity | Move | |
|---|---|---|
| Varlık modeli | Sözleşme içindeki bakiye tablosu | Hesaplarda tutulan kaynak nesneleri |
| Tasarım odağı | Esneklik | Güvenlik ve biçimsel doğrulama |
| Yaygın ortam | EVM uyumlu zincirler | Move tabanlı zincirler |
Solidity'de token bakiyeleri genellikle bir sözleşmenin içindeki sayısal tablolardır; Move'da ise varlık, sahibinin hesabında duran bir nesne gibi ele alınır. Move ayrıca kodun belirli özellikleri sağladığını matematiksel olarak kontrol eden bir doğrulayıcı aracıyla birlikte gelir.
Nelere dikkat etmeli?
Dilin güvenlik özellikleri, mantık hatalarını ya da kötü tasarlanmış ekonomik kuralları ortadan kaldırmaz. Move ile yazılmış bir protokol de açık barındırabilir. Bir dilde yazılmış olmak, projenin güvenli olduğu anlamına gelmez; bağımsız denetim ve projenin geçmişi yine incelenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Move dilini hangi blokzincirler kullanır?
Move, Diem projesinden çıkan ekiplerin kurduğu bazı katman 1 blokzincirlerde kullanılır. Her zincir dilin kendine uyarlanmış bir sürümünü kullanabilir.
Move öğrenmek için Solidity bilmek gerekir mi?
Gerekmez, ancak akıllı sözleşme mantığını bilmek işi kolaylaştırır. Move'un sözdizimi Rust diline daha yakındır.