İçeriğe geç
parazade
Kripto

Merkezi Borsa Nedir?

İngilizce: Centralized Exchange

Yayın: · Son güncelleme:

Merkezi Borsa Nedir? Kısaca

Merkezi borsa (CEX), kullanıcıların kripto varlıkları bir şirket aracılığıyla alıp sattığı, emirlerin şirketin emir defterinde eşleştiği ve varlıkların çoğunlukla platformun saklamasında tutulduğu kripto alım satım platformudur.

Merkezi Borsa nedir?
İçindekiler
  1. Nasıl çalışır?
  2. Merkeziyetsiz borsadan farkı
  3. Nelere dikkat etmeli?

Merkezi borsa, kripto varlık alım satımına aracılık eden ve bir şirket tarafından işletilen platformdur. Hesap açar, kimlik doğrulamasını tamamlar, TL ya da kripto yatırır ve işlem yaparsın. Emirler borsanın emir defterinde eşleşir.

Nasıl çalışır?

  • Hesap ve KYC: Kimlik doğrulaması zorunludur.
  • Saklama: Yatırdığın kripto varlıkların anahtarlarını genellikle borsa tutar; hesabında gördüğün bakiye, borsanın kayıtlarındaki alacağındır.
  • Eşleştirme: Alış ve satış emirleri borsanın sistemi tarafından eşleştirilir.
  • Ücretler: İşlem, para çekme ve ağ ücretleri uygulanabilir.

Merkeziyetsiz borsadan farkı

Merkezi borsa Merkeziyetsiz borsa
İşletici Şirket Akıllı sözleşmeler
Varlıkların kontrolü Platformda Kullanıcının cüzdanında
Kimlik doğrulama Zorunlu Genellikle yok
TL ile giriş-çıkış Mümkün Genellikle yok

Nelere dikkat etmeli?

Türkiye'de kripto varlık alım satım platformları 7518 sayılı Kanun kapsamında SPK iznine tabidir; kullanacağın platformun durumunu SPK'nın güncel listelerinden kontrol et. Varlıkların platformda durduğu sürece borsanın güvenlik açığı, iflası, hesap dondurma kararları ya da işletici dolandırıcılığı seni doğrudan etkiler. İki aşamalı doğrulamayı aç, sahte borsa sitelerine ve uygulamalarına karşı adresi kontrol et, uzun süre işlem yapmayacağın varlıkları platformda bekletmeyi yeniden değerlendir.

Sıkça Sorulan Sorular

Merkezi borsada tuttuğum kripto bana mı ait?

Hukuki olarak sana ait olsa da anahtarları borsa yönettiği için teknik kontrol platformdadır. Borsa iflas eder ya da hesabı dondurursa varlıklarına erişimin gecikebilir veya kaybolabilir.

Merkezi borsa kullanmak için kimlik vermek zorunlu mu?

Türkiye'de izinli platformlar kimlik doğrulama kurallarına tabidir. Kimlik istemeyen ve TL kabul eden bir platform, mevzuata uymadığının işareti olabilir.

İlgili terimler

Merkeziyetsiz Borsa(Decentralized Exchange)Merkeziyetsiz borsa (DEX), kripto varlıkların aracı bir şirket olmadan, akıllı sözleşmeler aracılığıyla doğrudan kullanıcıların kendi cüzdanlarından takas edildiği alım satım protokolüdür.Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı(Crypto Asset Service Provider)Kripto varlık hizmet sağlayıcı, Türkiye'de 7518 sayılı Kanun'la tanımlanan; kripto varlık alım satım platformlarını, saklama hizmeti veren kuruluşları ve mevzuatla belirlenen diğer kurumları kapsayan, SPK iznine tabi kuruluştur.Emir Defteri(Order Book)Emir defteri (order book), bir borsada belirli bir varlık için bekleyen tüm alış ve satış limit emirlerinin fiyat seviyelerine ve miktarlarına göre listelendiği, anlık güncellenen kayıttır.KYC(Know Your Customer)KYC (Know Your Customer, Müşterini Tanı), bankaların ve kripto platformlarının kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadele kapsamında müşterilerinin kimliğini doğrulayıp risk değerlendirmesi yaptığı süreçtir.Mikro Ödeme(Micropayment)Mikro ödeme, genellikle bir kuruşun altına kadar inebilen çok küçük tutarlı ödemelerdir; kriptoda bu ödemeler ödeme kanalları ve Lightning Network gibi düşük ücretli katman 2 çözümleriyle mümkün hâle getirilmeye çalışılır.Tokenize Hisse(Tokenized Stock)Tokenize hisse, bir şirketin hisse senedini ya da onun fiyatını blokzincir üzerinde temsil eden tokendır; ürünün yapısına göre gerçek hisseye dayalı olabilir ya da yalnızca fiyatı izleyip sahiplik hakkı vermeyebilir.