Modern Portföy Teorisi Nedir?
İngilizce: Modern Portfolio Theory
Yayın: · Son güncelleme:
Modern Portföy Teorisi Nedir? Kısaca
Modern portföy teorisi, Harry Markowitz'in geliştirdiği, varlıkları tek tek değil portföy olarak değerlendiren ve korelasyonu düşük varlıkları birleştirerek belirli bir getiri için riski en aza indirmeyi amaçlayan yaklaşımdır.
Modern portföy teorisi (MPT), ekonomist Harry Markowitz'in 1952'de yayımladığı çalışmayla ortaya koyduğu ve yatırımcıların riski ile getiriyi portföy bütünü üzerinden değerlendirmesi gerektiğini savunan yaklaşımdır. Markowitz bu katkısıyla 1990'da Nobel Ekonomi Ödülü'nü paylaşmıştır.
Modern portföy teorisi nedir?
Teorinin ana fikri şudur: Bir varlığın riski, portföye kattığı riske göre değerlendirilmelidir. Fiyatları birbirinden farklı hareket eden varlıklar birleştirildiğinde, portföyün toplam oynaklığı tek tek varlıkların oynaklığından daha düşük olabilir. Buna çeşitlendirmenin faydası denir.
Temel kavramlar
- Beklenen getiri: Varlıkların ağırlıklı ortalama getirisi.
- Risk: Getirilerin standart sapmasıyla ölçülür.
- Korelasyon: İki varlığın birlikte hareket etme derecesi. Korelasyon ne kadar düşükse çeşitlendirmenin riski azaltma etkisi o kadar büyüktür.
- Etkin sınır: Her risk düzeyinde en yüksek beklenen getiriyi sunan portföylerin oluşturduğu eğri.
Örnek
Varsayımsal olarak iki varlığın beklenen getirisi benzer olsun ama biri ekonomik büyüme dönemlerinde, diğeri durgunluk dönemlerinde daha iyi performans göstersin. İkisini birlikte tutmak, tek birine yatırım yapmaya göre getiriyi daha istikrarlı hâle getirebilir.
Sınırları
Teori, geçmiş verilerden tahmin edilen getiri, risk ve korelasyon değerlerine dayanır; bu değerler zamanla değişir. Kriz dönemlerinde varlıkların korelasyonu artabilir ve çeşitlendirmenin koruması azalabilir. Ayrıca getirilerin normal dağıldığı varsayımı, sert düşüşlerin olasılığını olduğundan düşük gösterebilir. Yine de MPT, bugünkü portföy yönetiminin ve varlık dağılımı anlayışının temelini oluşturur.
Sıkça Sorulan Sorular
Modern portföy teorisi riski tamamen ortadan kaldırır mı?
Hayır. Çeşitlendirme şirkete ya da sektöre özgü riski azaltabilir, ancak tüm piyasayı etkileyen sistematik risk ortadan kalkmaz.
Modern portföy teorisini bireysel yatırımcı nasıl kullanabilir?
Birbirinden farklı hareket eden varlık sınıflarını bir arada tutarak ve tek bir varlığa yoğunlaşmaktan kaçınarak teorinin ana fikrini uygulayabilir. Ayrıntılı optimizasyon ise genellikle profesyonel araçlar gerektirir.