Yazılım & No-Code

Monitoring Ne Demek?

Yayın: 16 Ekim 2026 · Son güncelleme: 16 Ekim 2026

Monitoring Ne Demek? Kısaca

Monitoring (izleme), bir sistemin CPU, bellek, yanıt süresi, hata oranı gibi göstergelerini sürekli ölçüp belirlenen eşikler aşıldığında ekibi uyaran süreçtir. Sorunları kullanıcılar fark etmeden yakalamayı amaçlar.

Monitoring nedir?

İçindekiler

Monitoring ne demek?
Sistem izleme nasıl yapılır?
Nelere dikkat etmeli?

Monitoring ne demek?

Monitoring, Türkçede izleme ya da sistem izleme anlamına gelir. Sunucuların, uygulamaların ve ağ bileşenlerinin sağlığını düzenli aralıklarla ölçmek ve bir sorun çıktığında haber vermek demektir. Arabanın göstergesindeki hararet lambasını düşünün: motor bozulmadan önce sizi uyarır.

İzlenen değerlere metrik denir. Sunucu tarafında CPU ve bellek kullanımı, disk doluluğu; uygulama tarafında yanıt süresi, saniyedeki istek sayısı ve hata oranı en yaygın metriklerdir.

Sistem izleme nasıl yapılır?

İzleme üç adımda kurulur. Önce bir araç metrikleri toplar, sonra bu veriler bir panelde grafiğe dönüşür, en son da eşik kuralları alarm üretir. Prometheus ile Grafana ikilisi açık kaynak tarafta sık kullanılır; bulut sağlayıcıların da kendi izleme hizmetleri vardır.

Varsayımsal bir örnek: bir online mağaza, ödeme sayfasının yanıt süresi 5 dakika boyunca 2 saniyeyi aşarsa nöbetçi geliştiriciye SMS gönderen bir kural tanımlıyor. Kampanya gecesi veritabanı yavaşlayınca uyarı geliyor ve ekip, müşteri şikâyetleri başlamadan müdahale ediyor.

Nelere dikkat etmeli?

Çok fazla alarm, hiç alarm olmaması kadar zararlıdır. Sürekli çalan uyarılar zamanla görmezden gelinir; bu yüzden yalnızca müdahale gerektiren durumlar için alarm kurun. Basit bir uptime kontrolüyle başlayıp ihtiyaç arttıkça metrik ekleyin.

Monitoring "ne bozuldu" sorusuna cevap verir. "Neden bozuldu" sorusunu araştırmak içinse loglar ve izlerle birlikte gözlemlenebilirlik yaklaşımına ihtiyaç duyulur.

Sıkça Sorulan Sorular

Monitoring için hangi araçlar kullanılır?

Açık kaynak tarafta Prometheus, Grafana ve Zabbix yaygındır. Bulut sağlayıcıların kendi izleme hizmetleri ve ticari APM araçları da tercih edilir; küçük siteler için basit uptime izleme servisleri başlangıçta yeterli olabilir.

Monitoring ile loglama aynı şey mi?

Hayır. Monitoring sayısal metrikleri sürekli izleyip alarm üretir, loglama ise olayların ayrıntılı metin kaydını tutar. İkisi birlikte kullanıldığında sorunun hem ne zaman hem neden çıktığı anlaşılır.

İlgili terimler

Gözlemlenebilirlik(Observability)Gözlemlenebilirlik (observability), bir yazılım sisteminin ürettiği loglar, metrikler ve izler sayesinde içinde ne olup bittiğinin dışarıdan anlaşılabilmesidir. Önceden tahmin edilmemiş sorunların nedenini bulmayı kolaylaştırır.Loglama(Logging)Loglama (logging), bir yazılımın çalışırken gerçekleşen olayları belirli bir düzen ve seviye sistemiyle kayıt altına alması işlemidir. Hata ayıklama, performans izleme ve güvenlik denetimi için temel bir uygulamadır.UptimeUptime, bir sunucunun, sitenin ya da hizmetin belirli bir dönemde kesintisiz çalıştığı sürenin oranıdır. Genellikle yüzde olarak verilir; yüzde 99,9 uptime, yılda yaklaşık 8,8 saat kesinti demektir.DashboardDashboard (gösterge paneli), önemli verileri ve performans göstergelerini grafik, tablo ve sayı kartlarıyla tek ekranda özetleyen arayüzdür. Bir işin ya da sistemin durumunu hızlıca görmeyi sağlar.Sunucu(Server)Sunucu (server), ağ üzerinden başka bilgisayarlara ve cihazlara veri, dosya, web sayfası ya da uygulama hizmeti sağlayan bilgisayar veya yazılımdır. İstek gönderen tarafa istemci denir.Açık Kaynak(Open Source)Açık kaynak, bir yazılımın kaynak kodunun herkesin görebileceği, inceleyebileceği, değiştirebileceği ve lisans şartlarına uyarak dağıtabileceği biçimde yayımlanmasıdır. Linux, Firefox ve WordPress bilinen örneklerdir.Veritabanı(Database)Veritabanı, verilerin düzenli, aranabilir ve güncellenebilir biçimde saklandığı elektronik kayıt sistemidir. Müşteri listeleri, siparişler ve ürün bilgileri gibi veriler veritabanlarında tutulur.