İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Makine Çevirisi Nedir?

İngilizce: Machine Translation

Yayın: · Son güncelleme:

Makine Çevirisi Nedir? Kısaca

Makine çevirisi, bir dildeki metni ya da konuşmayı insan çevirmen olmadan, bilgisayar yazılımıyla başka bir dile aktarma işlemidir; günümüzde çoğunlukla derin öğrenmeye dayalı nöral modellerle yapılır.

Makine Çevirisi nedir?
İçindekiler
  1. Makine çevirisi nedir?
  2. Yaklaşımlar nasıl gelişti?
  3. Kalite nasıl ölçülür?
  4. Nelere dikkat etmeli?

Makine çevirisi, bir dildeki metnin bilgisayar tarafından otomatik olarak başka bir dile çevrilmesidir. Doğal dil işleme alanının en eski ve en çok kullanılan uygulamalarından biridir.

Makine çevirisi nedir?

Bir web sayfasını tek tıkla kendi diline çevirmek, yabancı bir ürün yorumunu okumak ya da e-postanı farklı dilde bir kişiye göndermek makine çevirisinin günlük örnekleridir. Amaç, anlamı koruyarak hedef dilde doğal ve doğru bir metin üretmektir.

Yaklaşımlar nasıl gelişti?

Yaklaşım Nasıl çalışır
Kural tabanlı Dilbilgisi kuralları ve sözlükler elle yazılır
İstatistiksel Paralel metinlerden kelime ve öbek olasılıkları öğrenilir
Nöral Sinir ağları cümlenin tamamını bağlamıyla birlikte çevirir

Bugünkü sistemlerin çoğu nöral makine çevirisi kullanır. Büyük dil modelleri de çeviri yapabilir ve üslup ya da terminoloji gibi talimatları dikkate alabilir.

Kalite nasıl ölçülür?

Otomatik ölçütler, makine çıktısını insan çevirisiyle karşılaştırır. BLEU, ROUGE ve BERTScore gibi metrikler bu amaçla kullanılır. Ancak bu sayılar akıcılık ve anlam doğruluğunu tam yansıtmayabilir; bu yüzden insan değerlendirmesi hâlâ önemlidir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Türkçe gibi eklemeli dillerde kelime sırası ve ek yapısı hatalara yol açabilir.
  • Model, kaynakta olmayan bir bilgiyi ekleyebilir ya da bir kısmı atlayabilir.
  • Hukuki, tıbbi ve resmî belgelerde makine çevirisi taslak olarak görülmeli, uzman kontrolünden geçirilmelidir.
  • Gizli bilgileri çevrimiçi çeviri araçlarına yapıştırmadan önce verinin nasıl işlendiğini kontrol et.

Sıkça Sorulan Sorular

Makine çevirisi insan çevirmenin yerini alır mı?

Basit ve genel metinlerde hız kazandırır, ancak edebi, hukuki veya kültürel incelik gerektiren metinlerde insan çevirmenin denetimi hâlâ gereklidir. Pratikte çoğu zaman makine taslağı insan tarafından düzeltilir.

Makine çevirisinin kalitesi neye bağlıdır?

Dil çiftine, modelin eğitildiği verinin miktarı ve niteliğine, metnin konusuna ve kaynak metnin açıklığına bağlıdır. Çok veri bulunan dil çiftlerinde sonuçlar genellikle daha iyidir.

İlgili terimler

Nöral Makine Çevirisi(Neural Machine Translation)Nöral makine çevirisi (NMT), bir cümleyi kelime kelime değil, bütün bağlamıyla ele alan yapay sinir ağlarıyla, genellikle kodlayıcı-çözücü yapısındaki Transformer modelleriyle, bir dilden başka bir dile çeviren yöntemdir.Doğal Dil İşleme(Natural Language Processing)Doğal dil işleme (NLP), bilgisayarların insan dilini yazılı ya da sözlü olarak anlamasını, işlemesini ve üretmesini sağlayan yapay zekâ ve dilbilim alanıdır.BLEU(BLEU Score)BLEU, makine çevirisi gibi otomatik üretilen bir metnin, bir veya daha fazla insan referans çevirisiyle kelime ve kelime öbeği (n-gram) düzeyinde ne kadar örtüştüğünü 0 ile 1 (ya da 0-100) arasında ölçen değerlendirme metriğidir.Gerçek Zamanlı Çeviri(Real-Time Translation)Gerçek zamanlı çeviri, konuşmanın ya da yazının, konuşma tanıma, makine çevirisi ve gerektiğinde metinden sese dönüştürme adımlarıyla neredeyse anında başka bir dile aktarılmasını sağlayan yapay zekâ uygulamasıdır.ROUGE(ROUGE Score)ROUGE, otomatik olarak üretilen bir özetin ya da metnin, insan tarafından yazılmış referans metinle kelime, kelime öbeği ve ortak dizi düzeyinde ne kadar örtüştüğünü ölçen, özetleme değerlendirmesinde yaygın kullanılan metrik ailesidir.Harf Çevirisi(Transliteration)Harf çevirisi (transliterasyon), bir yazı sistemindeki metnin, anlamı çevrilmeden başka bir yazı sisteminin harfleriyle yazılmasıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir ismin Latin harflerine aktarılması harf çevirisidir.