İçeriğe geç
parazade
Finans

Maddi Olmayan Duran Varlık Nedir?

İngilizce: Intangible Asset

Yayın: · Son güncelleme:

Maddi Olmayan Duran Varlık Nedir? Kısaca

Maddi olmayan duran varlık, fiziksel bir varlığı bulunmayan ancak işletmeye birden fazla yıl ekonomik fayda sağlaması beklenen yazılım, patent, marka, lisans, imtiyaz hakları ve şerefiye gibi tanımlanabilir varlıklardır.

Maddi Olmayan Duran Varlık nedir?
İçindekiler
  1. Maddi olmayan duran varlık nedir?
  2. Nasıl muhasebeleştirilir?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Maddi olmayan duran varlık, dokunulamayan ama işletmeye uzun süre değer kazandıran varlıktır. Satın alınan bir yazılım lisansı, tescilli bir marka, patent hakkı ya da bir şirket satın alınırken ödenen şerefiye bu gruba girer.

Maddi olmayan duran varlık nedir?

Bir harcamanın bu şekilde aktifleştirilebilmesi için genellikle üç koşul aranır:

  1. Tanımlanabilir olması: Ayrı satılabilmesi ya da sözleşmeden doğması.
  2. Kontrol: İşletmenin bu varlıktan yararlanmayı kontrol edebilmesi.
  3. Gelecekte ekonomik fayda: Gelir artışı ya da maliyet tasarrufu sağlaması.

Tekdüzen Hesap Planı'nda 26 numaralı grupta izlenir: 260 Haklar, 261 Şerefiye, 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri, 263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri, 264 Özel Maliyetler ve 268 Birikmiş Amortismanlar (-) bunların başlıcalarıdır.

Nasıl muhasebeleştirilir?

Bu varlıklar maliyet bedeliyle kaydedilir ve sınırlı ömürlü olanlar faydalı ömürleri boyunca itfa (amortisman) edilir. TFRS'ye göre sınırsız ömürlü kabul edilen bazı varlıklar ve şerefiye amortismana tabi tutulmaz, bunun yerine düzenli olarak değer düşüklüğü testine girer. Vergi açısından uygulama farklı olabilir.

Örnek

Varsayımsal bir şirket muhasebe yazılımı için 3 yıllık kullanım lisansına 90.000 TL ödüyor. Lisans 260 Haklar hesabına kaydedilir ve kullanım süresi boyunca itfa edilerek giderleşir.

Nelere dikkat etmeli?

Şirketin kendi içinde yarattığı marka değeri ya da müşteri sadakati gibi unsurlar genellikle bilançoya varlık olarak alınamaz. Bu yüzden bazı şirketlerin piyasa değeri ile defter değeri arasında büyük fark oluşur. Araştırma ve geliştirme harcamalarının aktifleştirilip aktifleştirilemeyeceği de belirli koşullara bağlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yazılım maddi olmayan duran varlık mıdır?

Uzun süre kullanılmak üzere satın alınan yazılım ve lisanslar genellikle maddi olmayan duran varlık olarak kaydedilir. Bilgisayarın ayrılmaz parçası olan işletim sistemi ise bazen donanımla birlikte değerlendirilir.

Maddi olmayan duran varlıklar amortismana tabi midir?

Sınırlı ömürlü olanlar faydalı ömürleri boyunca itfa edilir. TFRS'de şerefiye ve sınırsız ömürlü varlıklar itfa edilmez, değer düşüklüğü testine tabi tutulur.

İlgili terimler

Şerefiye(Goodwill)Şerefiye, bir işletme satın alınırken ödenen bedelin, satın alınan işletmenin tanımlanabilir varlıklarından borçları düşüldükten sonra kalan net gerçeğe uygun değerini aşan kısmıdır; müşteri portföyü, itibar ve beklenen sinerji gibi unsurları temsil eder.Duran Varlıklar(Non-Current Assets)Duran varlıklar, işletmenin bir yıldan uzun süre elinde tutmayı ya da faaliyetlerinde kullanmayı amaçladığı arsa, bina, makine, taşıt, haklar ve uzun vadeli alacaklar gibi varlıklardır; bilançoda dönen varlıklardan ayrı gösterilir.PatentPatent, yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir bir buluşa, sahibine belirli bir süre boyunca bu buluşu başkalarının izinsiz üretmesini, kullanmasını ve satmasını engelleme hakkı veren belgedir. Türkiye'de TÜRKPATENT tarafından verilir.Değer Düşüklüğü(Impairment)Değer düşüklüğü, bir varlığın kayıtlı (defter) değerinin, o varlıktan satış ya da kullanım yoluyla elde edilebilecek tutarın üzerinde kalması durumudur; aradaki fark zarar olarak kaydedilerek varlık değeri azaltılır.Amortisman(Depreciation)Amortisman, bina, makine, taşıt gibi uzun süre kullanılan varlıkların zamanla yıpranması ve değer kaybetmesi nedeniyle maliyetlerinin faydalı ömürleri boyunca gidere dağıtılmasıdır.TFRS(Turkish Financial Reporting Standards)TFRS, Türkiye Finansal Raporlama Standartları'nın kısaltmasıdır; uluslararası UFRS ile uyumlu olarak Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan ve finansal tabloların nasıl hazırlanacağını belirleyen kurallar bütünüdür.Muhasebe(Accounting)Muhasebe, bir işletmenin para ile ölçülebilen ticari işlemlerini belgelere dayanarak kaydeden, sınıflandıran, özetleyen ve bilanço ile gelir tablosu gibi raporlar hâlinde ilgililere sunan bilgi sistemidir.