İçeriğe geç
parazade

Muhasebe Kavramları Nedir?

İngilizce: Accounting Concepts

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Muhasebe Kavramları Nedir? Kısaca

Muhasebe kavramları, kayıtların ve finansal tabloların hangi varsayım ve ilkelere göre hazırlanacağını belirleyen temel kurallardır. Türkiye'de Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği 12 temel kavram sayar.

Muhasebe Kavramları nedir?
İçindekiler
  1. Muhasebe kavramları nedir?
  2. 12 temel kavram hangileridir?
  3. Pratikte nasıl kullanılır?

Muhasebe kavramları nedir?

Muhasebe kavramları, bir işlemin nasıl kaydedileceğine karar verirken başvurulan temel ilkelerdir. Kanunda ya da standartta açık hüküm bulunmayan durumlarda yol gösterirler. Türkiye'de bu kavramlar 1 Sıra No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile belirlenmiştir.

12 temel kavram hangileridir?

Tebliğde sayılan kavramlar ve kısa anlamları şöyledir:

Kavram Kısaca
Sosyal sorumluluk Kayıtlar toplumun tüm kesimleri için dürüst tutulur
Kişilik İşletme, sahiplerinden ayrı bir birimdir
İşletmenin sürekliliği İşletmenin süresiz faaliyet göstereceği varsayılır
Dönemsellik Ömür dönemlere bölünür
Parayla ölçülme Yalnız parayla ifade edilen işlemler kaydedilir
Maliyet esası Varlıklar edinme maliyetiyle kaydedilir
Tarafsızlık ve belgelendirme Kayıtlar belgeye dayanır
Tutarlılık Seçilen yöntem dönemden döneme değişmez
Tam açıklama Tablolar anlaşılır ve eksiksiz olur
İhtiyatlılık Olası giderler için temkinli davranılır
Önemlilik Önemli kalemler ayrıca gösterilir
Özün önceliği İşlemin özü biçiminden önce gelir

Pratikte nasıl kullanılır?

Kavramlar tek tek değil birlikte işler. Örneğin bir şirket ortağının özel aracı için ödediği 40.000 TL'lik sigorta primini şirket gideri yazarsa kişilik kavramını ihlal eder. Aynı ödemenin belgesiz kaydı ise belgelendirme ilkesine de aykırıdır.

Muhasebe öğrencileri için bu liste sınavlarda sık çıkar. İşletme sahibi olarak bilmeniz gereken asıl nokta, kayıtlarınızın bu ilkelere uymadığında hem vergi incelemesinde hem de kredi başvurusunda sorun yaratabileceğidir. Defterlerinizde şüpheli gördüğünüz bir kaydı bu tabloyla karşılaştırarak mali müşavirinize sorun.

Sıkça Sorulan Sorular

Muhasebe kavramları kaç tanedir?

Türkiye'de Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği 12 temel kavram sayar. Uluslararası standartlarda ise benzer ilkeler kavramsal çerçeve içinde farklı bir gruplamayla yer alır.

Muhasebe kavramları ile muhasebe standartları farklı mı?

Evet. Kavramlar genel ilkeleri, standartlar ise belirli konuların ayrıntılı uygulama kurallarını belirler. Standartlar kavramlar üzerine kurulur.

İlgili terimler

Dönemsellik İlkesi(Accrual Principle)Dönemsellik ilkesi, işletmenin sürekli olan ömrünün belirli hesap dönemlerine bölünmesini ve her dönemin gelir ve giderlerinin, tahsilat ya da ödeme zamanına bakılmaksızın o döneme kaydedilmesini öngören temel muhasebe kavramıdır.İhtiyatlılık İlkesi(Prudence Principle)İhtiyatlılık ilkesi, muhasebede belirsizlik olduğunda varlık ve gelirlerin olduğundan yüksek, borç ve giderlerin olduğundan düşük gösterilmemesi; olası zarar ve risklerin önceden dikkate alınması gerektiğini anlatan temel kavramdır.İşletmenin Sürekliliği(Going Concern)İşletmenin sürekliliği, muhasebede bir işletmenin öngörülebilir gelecekte faaliyetlerine devam edeceği ve tasfiye edilmeyeceği varsayımıdır; varlıkların maliyet esasıyla değerlenmesi ve amortisman gibi uygulamalar bu varsayıma dayanır.Muhasebe Standartları(Accounting Standards)Muhasebe standartları, işletmelerin işlemleri nasıl kaydedeceğini, ölçeceğini ve finansal tablolarda nasıl sunacağını belirleyen ortak kurallardır. Türkiye'de bu standartları Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) yayımlar.Muhasebe(Accounting)Muhasebe, bir işletmenin para ile ölçülebilen ticari işlemlerini belgelere dayanarak kaydeden, sınıflandıran, özetleyen ve bilanço ile gelir tablosu gibi raporlar hâlinde ilgililere sunan bilgi sistemidir.Maliyet Esası(Cost Principle)Maliyet esası, işletmenin edindiği varlıkları ve hizmetleri edinme anındaki maliyetleriyle kaydetmesini öngören muhasebe kavramıdır. Varlık daha sonra değer kazansa da kayıtlı değer kural olarak değiştirilmez.Özün Önceliği(Substance Over Form)Özün önceliği, işlemlerin muhasebeye hukuki biçimlerine göre değil, ekonomik özlerine ve gerçek niteliklerine göre kaydedilmesini öngören temel muhasebe kavramıdır.