İçeriğe geç
parazade

Matris Organizasyon Nedir?

İngilizce: Matrix Organization

Yayın: · Son güncelleme:

Matris Organizasyon Nedir? Kısaca

Matris organizasyon, çalışanların aynı anda hem kendi uzmanlık birimindeki yöneticiye hem de bir proje ya da ürün yöneticisine bağlı olduğu, iki eksenli organizasyon yapısıdır.

Matris Organizasyon nedir?
İçindekiler
  1. Matris organizasyon nedir?
  2. Nasıl işler?
  3. Örnek
  4. Avantajları ve dezavantajları

Matris organizasyon nedir?

Matris organizasyon, fonksiyonel yapı ile proje ya da ürün yapısını birleştiren bir örgütlenme biçimidir. Bir mühendis hem mühendislik müdürüne hem de çalıştığı projenin yöneticisine rapor verir. Şemada bu durum çift çizgilerle, yani bir tablo gibi görünür; adı da buradan gelir.

Bu yapı özellikle birden çok projeyi aynı uzman havuzuyla yürüten şirketlerde kullanılır: inşaat, savunma, danışmanlık ve yazılım bunların başında gelir.

Nasıl işler?

Fonksiyon yöneticisi uzmanlığı, kariyeri ve teknik kaliteyi yönetir. Proje yöneticisi ise takvimi, bütçeyi ve teslimatı. Yetkinin hangi tarafta ağır bastığına göre üç türden söz edilir: zayıf matriste fonksiyon yöneticisi, güçlü matriste proje yöneticisi baskındır. Dengeli matriste yetki ikisi arasında paylaşılır.

Örnek

Varsayımsal bir yazılım şirketinde tasarımcı Zeynep, tasarım müdürüne bağlıdır. Aynı dönemde bir bankacılık uygulaması projesinde görevlidir ve proje yöneticisinden görev alır. Tasarım müdürü onun eğitimini ve performans değerlendirmesini yapar. Proje yöneticisi ise haftalık teslim tarihlerini belirler.

Avantajları ve dezavantajları

Avantajlar açıktır: uzmanlar projeler arasında verimli paylaşılır, bilgi birimler arasında akar. Buna karşılık "iki patron" sorunu ciddi bir risktir. Öncelikler çatışınca çalışan arada kalabilir ve kararlar yavaşlar.

Bu riski azaltmak için rol ve yetkileri yazılı olarak netleştirin. Çatışma durumunda son sözü kimin söyleyeceğini önceden belirleyin. Yapıyı proje yönetimi disipliniyle desteklemek de işleri kolaylaştırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Matris organizasyonda çalışan kime bağlıdır?

Çalışan iki yöneticiye bağlıdır: uzmanlık alanındaki fonksiyon yöneticisi ve görev aldığı projenin yöneticisi. Hangisinin ağır bastığı şirketin matris türüne göre değişir.

Matris yapı küçük şirketlere uygun mu?

Genellikle değildir. Matris yapı, birden çok projenin aynı uzman havuzunu paylaştığı orta ve büyük ölçekli şirketlerde anlam kazanır. Küçük ekiplerde gereksiz karmaşa yaratabilir.

İlgili terimler

Organizasyon Yapısı(Organizational Structure)Organizasyon yapısı, bir şirkette görevlerin, yetkilerin ve sorumlulukların nasıl dağıtıldığını, birimlerin nasıl gruplandığını ve kararların hangi kanallardan aktığını belirleyen düzendir.Çapraz Fonksiyonel Ekip(Cross-Functional Team)Çapraz fonksiyonel ekip, yazılım, tasarım, pazarlama, satış, finans gibi farklı birimlerden gelen kişilerin ortak bir ürün, proje ya da hedef için birlikte çalıştığı ekiptir. Çevik çalışma yöntemlerinde yaygındır.Proje Yönetimi(Project Management)Proje yönetimi, başlangıcı ve bitişi belli, benzersiz bir çıktı üretmeyi amaçlayan bir işin kapsam, süre, bütçe ve kalite hedefleri içinde tamamlanması için planlanması, yürütülmesi ve kontrol edilmesi sürecidir.Organizasyon Şeması(Organizational Chart)Organizasyon şeması, bir şirketteki pozisyonları, birimleri ve kimin kime bağlı olduğunu kutular ve çizgilerle gösteren diyagramdır. Şirketin yapısını tek bakışta anlaşılır hâle getirir.Karşılık(Provision)Karşılık, muhasebede gerçekleşmesi muhtemel ama tutarı veya zamanı kesin olmayan bir yükümlülük ya da varlık değer kaybı için önceden ayrılan ve dönemin giderine yansıtılan tahmini tutardır.Stratejik Ortaklık(Strategic Partnership)Stratejik ortaklık, iki ya da daha fazla bağımsız şirketin ortak bir hedef için kaynak, bilgi ya da müşteri ağını paylaştığı uzun vadeli işbirliğidir. Ortak girişim kurmaktan dağıtım anlaşmasına kadar farklı biçimlerde yapılabilir.