İçeriğe geç
parazade
Borsa

Menkul Kıymet Nedir?

İngilizce: Security

Yayın: · Son güncelleme:

Menkul Kıymet Nedir? Kısaca

Menkul kıymet, sahibine ortaklık ya da alacak hakkı veren, misli nitelikte ve seri hâlinde çıkarılan, devredilebilir yatırım aracıdır. Hisse senedi ve tahvil en bilinen örnekleridir.

Menkul Kıymet nedir?
İçindekiler
  1. Menkul kıymet nedir?
  2. Temel özellikleri
  3. Menkul kıymet ile sermaye piyasası aracı farkı
  4. Nelere dikkat etmeli?

Menkul kıymet, sahibine bir şirkete ortaklık veya bir ihraççıdan alacak hakkı veren, standart (misli) özellikte ve seri hâlinde ihraç edilen yatırım aracıdır. Kısaca, piyasada alınıp satılabilen finansal haklar diyebilirsin.

Menkul kıymet nedir?

Türkiye'de menkul kıymetin kapsamı 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile belirlenir. Kanuna göre menkul kıymetler genel olarak şunları kapsar:

  • Paylar ve pay benzeri diğer menkul kıymetler (örneğin hisse senedi)
  • Borçlanma araçları (tahvil, bono, finansman bonosu gibi)
  • Paylara ilişkin depo sertifikaları

Çek, poliçe ve bono gibi kambiyo senetleri ise kanun kapsamında menkul kıymet sayılmaz. Kesin tanım ve istisnalar için mevzuatın güncel metnini kontrol et.

Temel özellikleri

Özellik Açıklama
Misli olma Aynı seriden olanlar birbirinin yerine geçebilir
Seri ihraç Çok sayıda aynı nitelikte çıkarılır
Devredilebilirlik Piyasada el değiştirebilir
Hak içerme Ortaklık veya alacak hakkı verir

Türkiye'de borsada işlem gören menkul kıymetler fiziki olarak değil, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) nezdinde kaydi olarak tutulur.

Menkul kıymet ile sermaye piyasası aracı farkı

Sermaye piyasası aracı daha geniş bir kavramdır; menkul kıymetlerin yanında vadeli işlem ve opsiyon gibi türev araçları da kapsar. Yani her menkul kıymet bir sermaye piyasası aracıdır, ama her sermaye piyasası aracı menkul kıymet değildir.

Nelere dikkat etmeli?

Menkul kıymetlerin riskleri türüne göre değişir: paylarda fiyat dalgalanması, borçlanma araçlarında faiz ve temerrüt riski öne çıkar. Yatırım yapmadan önce aracın türünü ve ihraççıyı tanımak önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hisse senedi menkul kıymet midir?

Evet. Hisse senedi, sahibine şirkete ortaklık hakkı veren bir menkul kıymettir. Tahvil ve bono gibi borçlanma araçları da menkul kıymettir.

Menkul kıymetler nerede saklanır?

Türkiye'de borsada işlem gören menkul kıymetler kaydi sistemde, Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdinde yatırımcı adına tutulur. Yatırımcı varlıklarını e-YATIRIMCI üzerinden görebilir.

İlgili terimler

Sermaye Piyasası Aracı(Capital Market Instrument)Sermaye piyasası aracı, menkul kıymetler ile türev araçları ve SPK'nın bu kapsamda kabul ettiği diğer yatırım araçlarını içine alan, sermaye piyasasında işlem gören ürünlerin genel adıdır.Hisse Senedi(Stock)Hisse senedi (pay), bir anonim şirketin sermayesindeki ortaklık payını temsil eden menkul kıymettir. Sahibine kârdan pay alma, genel kurulda oy kullanma ve yeni paylarda öncelik gibi haklar verir.Tahvil(Bond)Tahvil, devletin ya da şirketlerin borç para toplamak için çıkardığı, yatırımcıya belirli vadede anaparayı ve genellikle dönemsel faiz (kupon) ödemesini taahhüt eden borçlanma aracıdır.Merkezi Kayıt Kuruluşu(Central Registry Agency)Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Türkiye'de kaydileştirilmiş sermaye piyasası araçlarını ve bunlara bağlı hakları hak sahibi bazında elektronik ortamda kayıt altında tutan merkezi saklama kuruluşudur.Sermaye Piyasası(Capital Market)Sermaye piyasası, şirketlerin ve devletin uzun vadeli fon ihtiyacını, tasarruf sahiplerinin birikimleriyle hisse senedi, tahvil gibi menkul kıymetler aracılığıyla buluşturan piyasadır.Halka Arz Getirisi(IPO Return)Halka arz getirisi, halka arzda belirlenen fiyattan alınan payların, borsada işlem görmeye başladıktan sonraki fiyatına göre sağladığı yüzde kazanç ya da kayıptır; genellikle ilk işlem günü ve belirli dönemler için hesaplanır.

İlgili yazılar