Emlak & Gayrimenkul Terimleri – Sayfa 2
125 terim
Terimler
Kat Mülkiyeti(Condominium Ownership)Kat mülkiyeti, tamamlanmış bir binadaki daire, dükkân gibi bağımsız bölümler üzerinde kurulan ve arsa payıyla birlikte tapuya tescil edilen özel mülkiyet hakkıdır. Türkiye'de 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ile düzenlenir.Kat Mülkiyeti Kanunu(Condominium Law)Kat Mülkiyeti Kanunu, apartman ve sitelerdeki bağımsız bölümler ile ortak yerler üzerindeki hakları, kat maliklerinin borçlarını ve binanın yönetimini düzenleyen 634 sayılı kanundur.Kısa Süreli Kiralama(Short-Term Rental)Kısa süreli kiralama, bir konutun günlük ya da haftalık gibi kısa sürelerle, çoğunlukla turistlere kiralanmasıdır. Türkiye'de 100 gün ve daha kısa süreli turizm amaçlı kiralama için Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan izin belgesi alınması zorunludur.Kiracı(Tenant)Kiracı, kira sözleşmesiyle bir evi, işyerini ya da eşyayı belirli bir bedel karşılığında kullanma hakkı elde eden kişidir. Mülkün sahibi değildir; kullanım hakkı karşılığında kira öder ve özenle kullanmakla yükümlüdür.Kiraya Veren(Lessor)Kiraya veren, bir malın kullanımını kira bedeli karşılığında başkasına bırakan taraftır. Konut kiralarında gündelik dilde ev sahibi denir; malik olmak zorunda değildir.Kira Artış Oranı(Rent Increase Rate)Kira artış oranı, yenilenen kira döneminde kira bedeline yapılabilecek zammın yüzdesidir. Konut ve çatılı işyerlerinde bu oran, bir önceki kira yılındaki TÜFE on iki aylık ortalama değişimini aşamaz.Kira Çarpanı(Gross Rent Multiplier)Kira çarpanı, bir taşınmazın satış fiyatının yıllık brüt kira gelirine oranıdır. Mülkün kira geliriyle kendini yaklaşık kaç yılda ödeyeceğini gösteren basit bir karşılaştırma ölçüsüdür.Kira Getirisi(Rental Yield)Kira getirisi, bir gayrimenkulden elde edilen yıllık kira gelirinin o gayrimenkulün değerine oranıdır. Brüt getiri yalnızca kirayı dikkate alırken net getiri vergi, bakım, boş kalma gibi giderler düşüldükten sonra hesaplanır.Kira Sözleşmesi(Lease Agreement)Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir taşınmazın kullanımını belirli bir bedel karşılığında kiracıya bıraktığı sözleşmedir. Konut ve çatılı işyeri kiraları Türk Borçlar Kanunu'nun özel hükümlerine tabidir.Kira Tespit Davası(Rent Determination Lawsuit)Kira tespit davası, yeni kira döneminde ödenecek kira bedelinin mahkeme tarafından belirlenmesi için açılan davadır. Genellikle taraflar artışta anlaşamadığında ya da kira beş yıldır güncellenmediğinde gündeme gelir.Konut Finansmanı Fonu(Housing Finance Fund)Konut finansmanı fonu, bankaların konut kredisi gibi konut finansmanından doğan alacaklarını bünyesine alan ve bu alacakların nakit akışına dayalı olarak ipoteğe dayalı menkul kıymet ihraç eden, SPK düzenlemelerine tabi bir fondur.Konut Fiyat Endeksi(House Price Index)Konut fiyat endeksi, konut fiyatlarındaki ortalama değişimi zaman içinde izleyen göstergedir. Türkiye'de TCMB tarafından, bankaların kredi süreçlerinde yaptırdığı değerleme raporlarına dayanarak aylık olarak hesaplanır.Konut Kira İstisnası(Residential Rent Exemption)Konut kira istisnası, evini kiraya veren kişinin yıllık konut kira gelirinin kanunda belirlenen tutarlık kısmının gelir vergisinden istisna tutulmasıdır. Tutar her yıl güncellenir ve yalnız konut kiralarına uygulanır.Konut Kooperatifi(Housing Cooperative)Konut kooperatifi, ortaklarının ödedikleri aidat ve paylarla arsa alıp konut inşa ederek, inşaat bittiğinde konutları ortaklara maliyetine yakın bir bedelle dağıtmayı amaçlayan kooperatif türüdür.Konut Kredisi(Mortgage Loan)Konut kredisi, ev satın almak için bankalardan kullanılan, alınan konut üzerine ipotek konularak teminat altına alınan uzun vadeli kredidir. Kredi tutarı genellikle konutun değerinin belirli bir oranıyla sınırlıdır.Konut Sahipliği Oranı(Homeownership Rate)Konut sahipliği oranı, bir ülkede ya da bölgede oturdukları konutun sahibi olan hanelerin tüm hanelere oranıdır. Barınma koşullarını ve kira piyasasının büyüklüğünü anlamak için kullanılır.Kredi Değer Oranı(Loan-to-Value Ratio)Kredi değer oranı (LTV), kullanılan kredi tutarının, krediyle alınan ya da teminat gösterilen varlığın değerine oranıdır; bankanın ne kadar kredi verebileceğini ve ne kadar peşinat gerektiğini belirler.Maliyet Yaklaşımı(Cost Approach)Maliyet yaklaşımı, bir taşınmazın değerini arsa değeri ile binanın bugün yeniden yapılma maliyetinin toplamından yıpranma payını düşerek bulan değerleme yöntemidir. Emsali az olan yapılarda kullanılır.Metrekare Fiyatı(Price per Square Meter)Metrekare fiyatı, bir taşınmazın toplam fiyatının alanına bölünmesiyle bulunan birim fiyattır. Farklı büyüklükteki ev, arsa ve işyerlerinin fiyatlarını karşılaştırmak için kullanılır.Muvazaa(Sham Transaction)Muvazaa, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla gerçek iradelerine uymayan, görünüşte bir işlem yapmalarıdır. Danışıklı işlem de denir ve tapuda en çok mal kaçırma amaçlı satışlarda görülür.Mülk Yönetimi(Property Management)Mülk yönetimi, bir gayrimenkulün kiracı bulma, kira tahsili, bakım onarım ve resmî işler gibi günlük işlerinin malik adına bir kişi ya da şirket tarafından yürütülmesidir.Müstakil Tapu(Sole Ownership Title Deed)Müstakil tapu, bir parselin tamamının tek bir kişi adına kayıtlı olduğu ya da taşınmazın sınırlarının ayrı ve belirli olduğu tapudur. Hisseli tapunun karşıtı olarak kullanılır.Nazım İmar Planı(Master Zoning Plan)Nazım imar planı, bir şehrin ya da bölgenin genel arazi kullanım kararlarını, nüfus yoğunluğunu, ana ulaşım sistemini ve gelişme yönünü gösteren üst ölçekli imar planıdır. Uygulama imar planlarına esas oluşturur.Net Metrekare(Net Square Meters)Net metrekare, bir dairenin duvarlar hariç tutularak ölçülen ve içinde fiilen kullanılabilen alanıdır. Odaların, mutfağın, banyonun ve koridorun taban alanlarının toplamı olarak düşünülebilir.Ortak Alan(Common Area)Ortak alan, bir apartman ya da sitede bütün kat maliklerinin arsa payları oranında ortak olduğu merdiven, çatı, sığınak, bahçe gibi yerlerdir. Kat Mülkiyeti Kanunu'nda ortak yerler olarak geçer.Ön Satış(Pre-Sale)Ön satış, inşaatı tamamlanmamış ya da henüz başlamamış bir projedeki konutun, bedelin peşin veya taksitle ödenip teslimin sonra yapıldığı satış türüdür. Tüketici mevzuatıyla düzenlenir.Pafta(Map Sheet)Pafta, bir bölgenin kadastro ya da imar haritasının belirli ölçekte bölünmüş sayfalarından her biridir. Eski tapu kayıtlarında taşınmazın hangi harita sayfasında yer aldığını gösterir.Parsel(Parcel)Parsel, kadastro ya da imar çalışmasıyla sınırları belirlenmiş ve tapuda ayrı numarayla kayıtlı arazi parçasıdır. Her parsel bir ada içinde yer alır ve kendi tapu kaydına sahiptir.Parselasyon(Parcellation)Parselasyon, imar planı onaylanan bir bölgede arazilerin plana uygun biçimde yol, park gibi kamu alanlarına ve yapı yapılabilir imar parsellerine ayrılmasıdır. Genellikle İmar Kanunu'nun 18. maddesiyle yapılır.Peşinat(Down Payment)Peşinat, bir mal ya da hizmet taksitle veya krediyle satın alınırken bedelin ilk etapta peşin ödenen kısmıdır; kalan tutar kredi ya da taksitle ödenir.Rayiç Bedel(Fair Value)Rayiç bedel, bir malın değerleme günündeki normal alım satım değeri, yani olağan koşullardaki piyasa değeridir. Vergi Usul Kanunu'nda bir değerleme ölçüsü olarak tanımlanır; gayrimenkul ve araç işlemlerinde sıkça kullanılır.Satış Vaadi Sözleşmesi(Promise to Sell Agreement)Satış vaadi sözleşmesi, bir taşınmazın ileride satılacağına ve tapuda devredileceğine dair tarafların noterde yaptığı resmî sözleşmedir. Tapuya şerh edilerek üçüncü kişilere karşı da korunabilir.Sıfır Konut(New Home)Sıfır konut, inşaatı yeni tamamlanmış ve daha önce hiç kimse tarafından oturulmamış evdir. Genellikle doğrudan müteahhitten ya da proje sahibinden satın alınır.Site Yönetimi(Residential Complex Management)Site yönetimi, birden fazla blok ya da yapıdan oluşan konut sitelerinde ortak alanların bakımını, güvenliğini, giderlerin toplanmasını ve kat malikleri kurulu kararlarının uygulanmasını üstlenen yönetim yapısıdır.Sosyal Konut(Social Housing)Sosyal konut, dar ve orta gelirli hanelerin barınma ihtiyacını karşılamak için kamu eliyle ya da kamu desteğiyle, piyasa fiyatının altında satılan veya kiralanan konuttur.Sükna Hakkı(Right of Habitation)Sükna hakkı, bir binada ya da binanın bir bölümünde oturma hakkıdır. Tapuya tescil edilerek kurulan bu kişisel irtifak hakkı devredilemez ve mirasçılara geçmez.Tahliye Davası(Eviction Lawsuit)Tahliye davası, kiraya verenin kiracıyı taşınmazdan çıkarmak için açtığı davadır. Ancak Türk Borçlar Kanunu'nda sayılan ihtiyaç, kira borcunun ödenmemesi, tahliye taahhüdü gibi belirli sebeplerden birine dayanabilir.Tahliye Taahhütnamesi(Eviction Undertaking)Tahliye taahhütnamesi, kiracının kiraladığı yeri belirli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak kabul ettiği belgedir. Geçerli bir taahhütname, kiraya verene dava açmadan da tahliye yolunu açabilir.TAKBİS(Land Registry and Cadastre Information System)TAKBİS, Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi'nin kısaltmasıdır. Türkiye'deki tapu kayıtlarının ve işlemlerinin elektronik ortamda tutulduğu, TKGM tarafından işletilen merkezi sistemdir.Tapu(Title Deed)Tapu, bir taşınmazın kime ait olduğunu ve üzerindeki hakları gösteren resmî kayıt sistemidir. Gündelik dilde mülkiyeti belgeleyen tapu senedi için de kullanılır.Tapuda Düşük Bedel Gösterme(Under-Declaring the Sale Price)Tapuda düşük bedel gösterme, bir taşınmaz satışında gerçek satış fiyatının tapuya daha düşük bildirilmesidir. Amaç genellikle harç ve vergiden tasarruftur, ama ceza ve hak kaybı riski taşır.Tapu Devri(Title Transfer)Tapu devri, bir taşınmazın mülkiyetinin satış, bağış ya da trampa gibi bir işlemle başka bir kişiye geçirilmesi ve bu değişikliğin tapu siciline işlenmesidir. Yalnızca tapu müdürlüğünde yapılır.Tapu Harcı(Title Deed Fee)Tapu harcı, taşınmaz satışı gibi tapu işlemlerinde Harçlar Kanunu'na göre devlete ödenen resmî bedeldir. Satışta alıcı ve satıcı için ayrı ayrı hesaplanır ve işlemden önce ödenir.Tapu İptali(Title Deed Cancellation)Tapu iptali, hukuka aykırı biçimde yapılmış bir tapu kaydının mahkeme kararıyla geçersiz kılınmasıdır. Genellikle tapu iptal ve tescil davasıyla istenir ve taşınmaz gerçek hak sahibi adına kaydedilir.Tapu Müdürlüğü(Land Registry Office)Tapu müdürlüğü, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'ne bağlı olarak il ve ilçelerde taşınmaz satışı, ipotek, intikal gibi işlemleri yapan ve tapu kayıtlarını tutan resmî dairedir.Tapu Randevusu(Title Deed Appointment)Tapu randevusu, satış, ipotek, intikal gibi işlemler için tapu müdürlüğünden önceden alınan işlem gün ve saatidir. Web Tapu ya da Alo 181 üzerinden başvuru yapılarak alınır.Tapu Sicili(Land Registry)Tapu sicili, taşınmazların mülkiyetini ve üzerlerindeki ipotek, şerh, irtifak gibi hakları gösteren, devlet adına tutulan resmî kayıtlar bütünüdür. Mülkiyetin asıl kanıtı bu sicildir.Tapu Şerhi(Title Deed Annotation)Tapu şerhi, bir taşınmazın tapu kaydına işlenen ve kira, satış vaadi, önalım gibi kişisel hakları ya da tasarruf kısıtlamalarını herkese karşı ileri sürülebilir kılan nottur.Tapu Tescili(Title Registration)Tapu tescili, bir taşınmaz üzerindeki mülkiyet ya da başka bir ayni hakkın tapu siciline resmî olarak kaydedilmesidir. Satış gibi işlemlerde mülkiyet ancak tescille geçer.Tarla Tapusu(Agricultural Land Title Deed)Tarla tapusu, tapu kaydında niteliği "tarla" olarak yazılan, tarımsal kullanım amaçlı arazinin tapusudur. Konut yapımı imar durumuna ve tarım arazisi mevzuatına bağlıdır.Tasarruf Finansman Şirketi(Savings Finance Company)Tasarruf finansman şirketi, katılımcılardan belirli süre düzenli tasarruf toplayarak onlara faizsiz esaslarla konut, işyeri ya da taşıt edinme amacıyla finansman sağlayan, BDDK lisanslı finans kuruluşudur.Tevhit(Parcel Merger)Tevhit, birbirine bitişik iki ya da daha fazla parselin birleştirilerek tek bir parsel hâline getirilmesidir. İfrazın tersidir ve belediye ya da il özel idaresi onayıyla tapuya işlenir.TKGM(General Directorate of Land Registry and Cadastre)TKGM, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün kısaltmasıdır. Türkiye'de tapu sicilini tutan, kadastro çalışmalarını yürüten ve tapu müdürlüklerini yöneten kamu kurumudur.TOKİ(Housing Development Administration)TOKİ, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın kısaltmasıdır. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'na dayanarak konut, altyapı ve sosyal donatı projeleri yürüten, özellikle dar ve orta gelirli hanelere konut üreten kamu kurumudur.Topraktan Konut(Off-Plan Housing)Topraktan konut, inşaatı henüz başlamamış ya da temel aşamasındaki bir projeden ev satın almaktır. Genellikle daha düşük fiyat sunar, ama teslim gecikmesi ve projenin değişmesi gibi riskler taşır.Uygulama İmar Planı(Implementation Zoning Plan)Uygulama imar planı, nazım imar planına uygun olarak hazırlanan ve yapı adalarını, yolları, emsal, kat sayısı gibi yapılaşma koşullarını parsel ölçeğinde gösteren ayrıntılı imar planıdır.Üst Hakkı(Surface Right)Üst hakkı, başkasına ait bir arazinin üstünde ya da altında yapı yapma veya mevcut yapıyı koruma hakkıdır. Tapuya tescil edilerek kurulan bir irtifak hakkıdır ve yapı hak sahibine ait olur.Vekaletle Satış(Sale by Proxy)Vekaletle satış, taşınmaz sahibinin tapudaki satış işlemini noterden verdiği vekaletname ile başka bir kişiye yaptırmasıdır. Vekil, malik adına tapu müdürlüğünde resmî senedi imzalar.Web TapuWeb Tapu, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün tapu işlemleri için sunduğu internet tabanlı başvuru sistemidir. Vatandaşlar satış başvurusu, randevu, harç ödeme ve sorgulama işlemlerini buradan yapar.Yabancıya Konut Satışı(Property Sales to Foreigners)Yabancıya konut satışı, Türkiye'deki bir konutun yabancı uyruklu gerçek ya da tüzel kişiye tapuda devredilmesidir. Tapu Kanunu'ndaki şartlara, alan sınırlarına ve askeri yasak bölge kurallarına tabidir.