İçeriğe geç
parazade
Emlak & Gayrimenkul

İpotek Derecesi Nedir?

İngilizce: Mortgage Rank

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

İpotek Derecesi Nedir? Kısaca

İpotek derecesi, aynı taşınmaz üzerindeki birden fazla ipotek arasında alacaklıların öncelik sırasını gösterir. Taşınmaz satıldığında önce birinci derece, kalan tutardan sonraki derecedeki alacaklılar ödenir.

İpotek Derecesi nedir?
İçindekiler
  1. İpotek derecesi nedir?
  2. Sabit derece ve ilerleme hakkı
  3. Örnek

İpotek derecesi nedir?

İpotek derecesi, bir taşınmaza kurulan ipoteklerin tapudaki sırasıdır. Aynı eve önce bir banka, sonra başka bir alacaklı ipotek koyduysa ilki birinci, ikincisi ikinci derecededir. Taşınmaz cebri icra yoluyla satılırsa para bu sıraya göre dağıtılır.

Türk Medeni Kanunu sabit dereceler sistemini benimser. Yani her ipotek tapuya yazıldığı derecede kalır.

Sabit derece ve ilerleme hakkı

Birinci derecedeki ipotek kaldırıldığında ikinci derecedeki alacaklı kendiliğinden birinci sıraya geçmez. Boşalan derece, malikin yeni bir ipotek kurabilmesi için boş kalır. Bunun istisnası ilerleme hakkıdır: malik ile sonraki alacaklı anlaşır ve bu hak tapuya şerh edilirse alacaklı boşalan dereceye ilerleyebilir.

Bankalar ikinci derece ipotek kabul ederken çoğu zaman ilerleme hakkı şerhi ister. Bu, kendi teminatlarını güçlendirmenin bir yoludur. Şerh yoksa boşalan dereceye malik yeni bir ipotek koyabilir ve sonraki alacaklı yine geride kalır.

Örnek

Değeri 3.000.000 TL olan bir evde birinci derecede 1.500.000 TL, ikinci derecede 1.000.000 TL ipotek olsun. Ev icrada 2.200.000 TL'ye satılırsa önce birinci derece alacaklı tamamen ödenir. Kalan 700.000 TL ikinci derece alacaklıya gider ve onun alacağının bir kısmı karşılanmamış olur.

Ev alırken tapu kaydındaki tüm dereceleri okuyun. Kredi verirken ya da borç verirken de kaçıncı sırada olacağınızı hesaplayarak karar verin.

Sıkça Sorulan Sorular

İpotek derecesi tapuda nasıl görünür?

Tapu kaydının rehinler bölümünde her ipoteğin derecesi, sıra numarası, alacaklısı ve bedeli yazar. e-Devlet üzerinden ya da tapu müdürlüğünden alınan kayıt örneğinde bu bilgiler görülebilir.

Birinci derece ipotek kalkınca ne olur?

Sabit dereceler sistemi nedeniyle sonraki ipotek kendiliğinden öne geçmez. Ancak tapuya ilerleme hakkı şerh edilmişse sonraki alacaklı boşalan dereceye ilerleyebilir.

İlgili terimler

İkinci Derece İpotek(Second Mortgage)İkinci derece ipotek, üzerinde birinci derece ipotek bulunan bir taşınmaza ikinci sırada kurulan ipotektir. Borç ödenmezse ikinci derece alacaklı, ancak birinci derece alacaklı tamamen ödendikten sonra kalan tutardan pay alır.İpotek Bedeli(Mortgage Amount)İpotek bedeli, bir taşınmaz üzerine kurulan ipoteğin tapuya yazılan teminat tutarıdır. Alacaklı, borç ödenmezse taşınmazın satışından bu tutara kadar alacağını öncelikli olarak tahsil edebilir.Üst Sınır İpoteği(Maximum Amount Mortgage)Üst sınır ipoteği, borç tutarı baştan belli olmadığında taşınmaz üzerine kurulan ve alacaklının ancak tapuya yazılan azami tutara kadar güvence aldığı ipotek türüdür. Bankalar genel kredi sözleşmelerinde sık kullanır.Tapu Şerhi(Title Deed Annotation)Tapu şerhi, bir taşınmazın tapu kaydına işlenen ve kira, satış vaadi, önalım gibi kişisel hakları ya da tasarruf kısıtlamalarını herkese karşı ileri sürülebilir kılan nottur.İpotek(Mortgage)İpotek, bir borcun güvencesi olarak taşınmaz (ev, arsa gibi) üzerinde alacaklı lehine tapuya kaydedilen rehin hakkıdır. Borç ödenmezse alacaklı, taşınmazın satışından alacağını tahsil edebilir.İcra(Enforcement)İcra, ödenmeyen bir alacağın ya da yerine getirilmeyen bir yükümlülüğün, alacaklının talebi üzerine devletin icra daireleri aracılığıyla zorla yerine getirilmesini sağlayan hukuki süreçtir.Tapu(Title Deed)Tapu, bir taşınmazın kime ait olduğunu ve üzerindeki hakları gösteren resmî kayıt sistemidir. Gündelik dilde mülkiyeti belgeleyen tapu senedi için de kullanılır.