İçeriğe geç
parazade

Hak Sahipliği Nedir?

İngilizce: Entitlement Status

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Hak Sahipliği Nedir? Kısaca

Hak sahipliği, bir konut projesi, kentsel dönüşüm ya da kamulaştırma sürecinde konut, bedel veya başka bir hak almaya kanunen ya da sözleşmeyle yetkili sayılma durumudur. Şartlar projeye ve dayanak mevzuata göre değişir.

Hak Sahipliği nedir?
İçindekiler
  1. Hak sahipliği nedir?
  2. Kimler hak sahibi sayılır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Hak sahipliği nedir?

Hak sahipliği, bir projede konut, arsa, bedel ya da kira yardımı gibi bir haktan yararlanabilecek kişiler arasında yer almaktır. Kavram en çok üç alanda geçer: TOKİ sosyal konut kuraları, kentsel dönüşüm projeleri ve kamulaştırma ya da yeniden yerleşim uygulamaları. Her birinde şartlar farklı mevzuata dayanır.

Kimler hak sahibi sayılır?

TOKİ projelerinde kurada asil çıkan ve şartları belgeleyen kişi hak sahibi olur. Kentsel dönüşümde ise genellikle riskli yapıdaki bağımsız bölümün maliki hak sahibidir; bazı projelerde kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri de belirli haklardan yararlanır. Kamulaştırmada bedel, taşınmazın malikine ödenir.

Tapusu olmayan ama uzun süredir bir yerde oturan kişilerin durumu ise projeden projeye değişir. Belediye ya da idare, bu kişiler için ayrı bir değerlendirme yapabilir.

Örnek

Varsayımsal bir kentsel dönüşüm alanında 40 yıllık bir apartman yıkılacak. Tapuda adı olan her kat maliki, yeni yapıda bağımsız bölüm ya da bedel almak için hak sahibi sayılır. Aynı binadaki kiracı, mevzuattaki şartları taşıyorsa kira yardımı gibi destekler için başvurabilir.

Nelere dikkat etmeli?

Hak sahipliği belgeye bağlıdır. Tapu, ikamet ve gelir belgelerinizi güncel tutun, idarenin yazılı bildirimlerini süresinde cevaplayın. Hak sahipliği karşılığında imzalanacak kentsel dönüşüm sözleşmesi ya da TOKİ sözleşmesini imzalamadan önce maddeleri okuyun; kura süreçleri için TOKİ kurası maddesine bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Hak sahipliği devredilebilir mi?

Projeye göre değişir. TOKİ sosyal konut projelerinde hak sahipliğinin devri genellikle belirli şartlara ve süre sınırlarına bağlıdır. Devirden önce ilgili idarenin yazılı onayını almanız gerekir.

Kiracı kentsel dönüşümde hak sahibi olur mu?

Kiracı bağımsız bölümün maliki olmadığı için yeni konut hakkı kazanmaz. Ancak mevzuattaki şartları taşırsa kira yardımı gibi desteklerden yararlanabilir.

İlgili terimler

TOKİ Kurası(TOKİ Housing Lottery)TOKİ kurası, Toplu Konut İdaresi'nin sosyal konut projelerinde başvuru sayısı konut sayısını aştığında hak sahiplerini belirlemek için noter huzurunda çektiği kuradır. Asil ve yedek listeler kura sonucunda oluşur.Kentsel Dönüşüm Sözleşmesi(Urban Transformation Agreement)Kentsel dönüşüm sözleşmesi, riskli yapı ya da riskli alandaki maliklerin yeni binanın yapımı için müteahhitle yaptığı anlaşmadır. Genellikle arsa payı karşılığı inşaat modeliyle kurulur ve noterde düzenlenir.TOKİ(Housing Development Administration)TOKİ, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın kısaltmasıdır. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'na dayanarak konut, altyapı ve sosyal donatı projeleri yürüten, özellikle dar ve orta gelirli hanelere konut üreten kamu kurumudur.Kamulaştırma(Expropriation)Kamulaştırma, devletin ve kamu tüzel kişilerinin, kamu yararının gerektirdiği hâllerde özel mülkiyetteki taşınmazları gerçek karşılığını peşin ödeyerek tamamen ya da kısmen kamuya geçirmesidir.Tapu(Title Deed)Tapu, bir taşınmazın kime ait olduğunu ve üzerindeki hakları gösteren resmî kayıt sistemidir. Gündelik dilde mülkiyeti belgeleyen tapu senedi için de kullanılır.Belirli Süreli Kira Sözleşmesi(Fixed Term Lease)Belirli süreli kira sözleşmesi, başlangıç ve bitiş tarihi açıkça kararlaştırılmış kira sözleşmesidir. Konut kiralarında süre dolduğunda kiracı bildirimde bulunmazsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar.