Girişimcilik & İş Dünyası Terimleri – Sayfa 4
446 terim
Terimler
İş Modeli(Business Model)İş modeli, bir şirketin kime, hangi değeri, hangi kanallarla sunduğunu ve bu değerden nasıl gelir elde ettiğini anlatan temel yapıdır; şirketin para kazanma mantığını özetler.İş Modeli Kanvası(Business Model Canvas)İş modeli kanvası (Business Model Canvas), bir şirketin iş modelini müşteri segmentleri, değer önerisi ve gelir akışları gibi dokuz blokla tek sayfada gösteren görsel bir planlama aracıdır.İş Planı(Business Plan)İş planı, bir işletmenin ya da girişimin ne yapacağını, kime satacağını, nasıl rekabet edeceğini ve finansal olarak nasıl sürdürüleceğini anlatan yazılı yol haritasıdır. Yatırım, kredi ve destek başvurularında sıkça istenir.İş Sözleşmesi(Employment Contract)İş sözleşmesi, işçinin bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. İş Kanunu'na göre iş ilişkisinin temelini oluşturur; süresine ve çalışma biçimine göre farklı türleri vardır.İş Süreci Yönetimi(Business Process Management)İş süreci yönetimi (BPM), bir şirketin uçtan uca iş süreçlerini tasarlayan, belgeleyen, uygulayan, ölçen ve sürekli iyileştiren yönetim yaklaşımıdır. Süreçleri departman sınırlarının ötesinde, müşteriye değer akışı olarak ele alır.İş Sürekliliği Planı(Business Continuity Plan)İş sürekliliği planı, bir kurumun afet, siber olay, elektrik kesintisi ya da tedarik sorunu gibi aksaklıklarda kritik faaliyetlerini kabul edilebilir bir düzeyde sürdürebilmesi ve kısa sürede normale dönebilmesi için hazırladığı yazılı plandır.İş Tanımı(Job Description)İş tanımı, bir pozisyonun amacını, görev ve sorumluluklarını, raporlama ilişkisini ve gerekli niteliklerini yazılı olarak ortaya koyan belgedir. İşe alım, performans değerlendirme ve ücret belirlemede temel referanstır.Kadın Girişimci(Woman Entrepreneur)Kadın girişimci, kendi işini kuran, işletmesinin sahibi ya da ortağı olan ve iş riskini üstlenerek ürün veya hizmet üreten kadındır; birçok destek programında ayrı bir hedef grup olarak tanımlanır.KaizenKaizen, Japonca "iyiye doğru değişim" anlamına gelen ve işletmedeki herkesin katılımıyla süreçlerin küçük, sürekli adımlarla iyileştirilmesini öngören yönetim felsefesidir. Toyota üretim sistemiyle dünyaya yayılmıştır.Kalite Yönetimi(Quality Management)Kalite yönetimi, bir işletmenin ürün ve hizmetlerinin müşteri beklentilerini ve yasal şartları tutarlı biçimde karşılaması için kalite planlama, kalite güvence, kalite kontrol ve kalite iyileştirme faaliyetlerini yürüttüğü yönetim alanıdır.Kalkınma Ajansı(Development Agency)Kalkınma ajansı, Türkiye'de bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak ve bölgesel kalkınmayı hızlandırmak amacıyla kurulan, yerel aktörlerle iş birliği yapan ve proje bazlı mali destek programları yürüten kamu kuruluşudur.Kamu İktisadi Teşebbüsü(State-Owned Enterprise)Kamu iktisadi teşebbüsü (KİT), sermayesinin tamamı devlete ait olan ve ekonomik faaliyet yürüten kamu kuruluşudur. Türkiye'de 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenir ve iktisadi devlet teşekkülü ile kamu iktisadi kuruluşu olmak üzere ikiye ayrılır.Karar Defteri(Minutes Book)Karar defteri, anonim şirkette yönetim kurulunun, limited şirkette müdür ya da müdürler kurulunun aldığı kararların tarih sırasıyla yazıldığı zorunlu ticari defterdir. Türk Ticaret Kanunu'nun 64. maddesinde düzenlenir ve noter onayı gerektirir.Kariyer Planlama(Career Planning)Kariyer planlama, kişinin ilgi alanlarını, güçlü yönlerini ve hedeflerini değerlendirerek iş hayatında nereye ulaşmak istediğini belirlemesi ve bunun için adım adım bir yol haritası çıkarmasıdır. Şirketler de çalışanları için bu süreci destekler.Kariyer Yolu(Career Path)Kariyer yolu, bir şirkette çalışanın bulunduğu pozisyondan hangi pozisyonlara, hangi yetkinlik ve deneyim şartlarıyla ilerleyebileceğini gösteren tanımlı rotadır. Dikey terfi kadar yatay geçişleri de kapsayabilir.Kârlılık(Profitability)Kârlılık, bir işletmenin kullandığı kaynaklara ya da satışlarına göre ne oranda kâr ürettiğini gösteren ölçüdür. Kâr bir tutarı, kârlılık ise bu tutarın satışa, varlığa ya da sermayeye oranını ifade eder.Kıdem Tazminatı(Severance Pay)Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesi kanunda sayılan hâllerden biriyle sona erdiğinde, çalıştığı her tam yıl için ödenen tazminattır.Kısmi Süreli Çalışma(Part-Time Work)Kısmi süreli çalışma, işçinin normal haftalık çalışma süresinin işyerindeki tam süreli emsal işçiye göre önemli ölçüde az belirlendiği çalışma biçimidir. Günlük dilde part time çalışma olarak bilinir.Kişilik Envanteri(Personality Inventory)Kişilik envanteri, bir kişinin davranış eğilimlerini, çalışma tarzını ve tercihlerini standart sorularla ölçen bir değerlendirme aracıdır. İşe alımda adayın pozisyona ve ekip kültürüne uyumunu öngörmek için kullanılır.Kitlesel Fonlama(Crowdfunding)Kitlesel fonlama (crowdfunding), bir proje ya da girişim için gereken parayı internet platformları üzerinden çok sayıda kişiden küçük tutarlar hâlinde toplama yöntemidir; bağış, ödül, paya veya borçlanmaya dayalı olabilir.Kitle Fonlama Platformu(Crowdfunding Platform)Kitle fonlama platformu, bir girişimin ya da projenin çok sayıda kişiden küçük tutarlarda para toplamasına aracılık eden çevrim içi platformdur. Türkiye'de paya ve borçlanmaya dayalı kitle fonlaması yapan platformlar SPK iznine tabidir.KOBİ(SME)KOBİ, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin kısaltmasıdır. Türkiye'de 250 kişiden az çalışanı olan ve yıllık net satış hasılatı ya da mali bilançosu yönetmelikteki sınırı aşmayan işletmeler KOBİ sayılır.KOBİ Beyannamesi(SME Declaration)KOBİ beyannamesi, bir işletmenin çalışan sayısı ve mali verilerine göre KOBİ olduğunu beyan ettiği belgedir. KOSGEB'in elektronik sistemi üzerinden düzenlenir ve devlet destekleri, banka kredileri ve kamu ihalelerinde istenebilir.Koçluk(Coaching)Koçluk, bir koçun soru sorma ve geri bildirim yoluyla kişinin kendi hedeflerini netleştirmesine ve bu hedeflere ulaşacak adımları bulmasına destek olduğu yapılandırılmış bir gelişim sürecidir. İş, kariyer ve yönetici koçluğu yaygın türlerdir.Kollektif Şirket(General Partnership)Kollektif şirket, ticari bir işletmeyi ortak bir ticaret unvanı altında işletmek için yalnız gerçek kişilerin kurduğu ve ortaklarının şirket borçlarından sınırsız sorumlu olduğu bir şahıs şirketi türüdür. Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenir.Komandit Şirket(Limited Partnership)Komandit şirket, ortaklardan en az birinin şirket borçlarından sınırsız (komandite), en az birinin ise yalnız koyduğu sermaye ile sınırlı (komanditer) sorumlu olduğu bir şirket türüdür. Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenir.Konkordato(Concordat)Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi bulunan bir borçlunun, mahkeme onayıyla alacaklılarıyla yaptığı vade uzatımı veya indirim anlaşmasıyla iflastan kurtulmayı amaçlayan hukuki yoldur.Kooperatif(Cooperative)Kooperatif, ortaklarının belirli ekonomik çıkarlarını ve özellikle meslek ya da geçim ihtiyaçlarını karşılıklı yardım ve dayanışma yoluyla sağlamak amacıyla kurulan, değişken ortaklı ve değişken sermayeli bir tüzel kişiliktir.KOSGEBKOSGEB, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığının kısaltmasıdır. KOBİ'lerin ve girişimcilerin rekabet gücünü artırmak için destek programları yürüten bir kamu kurumudur.KOSGEB Girişimcilik Desteği(KOSGEB Entrepreneurship Support)KOSGEB girişimcilik desteği, yeni iş kuran girişimcilerin kuruluş ve ilk dönem giderlerinin bir kısmını hibe ya da geri ödemeli destekle karşılamak için KOSGEB'in yürüttüğü programların genel adıdır.Kök Neden Analizi(Root Cause Analysis)Kök neden analizi, bir sorunun yüzeydeki belirtilerini değil, ortadan kaldırıldığında sorunun tekrar etmesini önleyecek temel nedenini bulmayı amaçlayan sistemli problem çözme yöntemidir. 5 Neden ve balık kılçığı diyagramı en bilinen teknikleridir.Kriz Yönetimi(Crisis Management)Kriz yönetimi, bir kurumun faaliyetlerini, itibarını ya da paydaşlarını ciddi biçimde tehdit eden beklenmedik olaylara önceden hazırlanması, olay anında hızlı ve koordineli müdahale etmesi ve sonrasında toparlanması sürecidir.Kuluçka Merkezi(Business Incubator)Kuluçka merkezi, erken aşamadaki girişimlere uygun maliyetli çalışma alanı, mentorluk, eğitim ve yatırımcı bağlantısı sağlayarak şirketlerin ilk yıllarını atlatmasına yardım eden destek yapısıdır.Kurucu(Founder)Kurucu, bir şirketi, girişimi ya da kuruluşu fikir aşamasından başlatan, ilk ekibi toplayan ve resmî kuruluşunda yer alan kişidir; İngilizcede founder olarak geçer.Kurucu Ortak(Co-Founder)Kurucu ortak (co-founder), bir şirketi ya da girişimi başka bir veya birkaç kişiyle birlikte en başta kuran, riskini paylaşan ve karşılığında şirkette kurucu payı alan kişidir.Kurucu Ortaklar Sözleşmesi(Founders Agreement)Kurucu ortaklar sözleşmesi, bir girişimi birlikte başlatan kişilerin pay dağılımı, hakediş, görevler, fikri mülkiyet ve ayrılma kurallarını şirket kurulmadan ya da kuruluş sırasında yazıya döktüğü sözleşmedir.Kurumsallaşma(Institutionalization)Kurumsallaşma, bir şirketin tek tek kişilere bağımlı kalmadan yazılı kurallar, tanımlı süreçler ve net görev dağılımıyla yönetilebilir hâle gelmesidir. Amaç, kurucu ya da kilit çalışan ayrıldığında da işlerin aksamadan sürmesidir.Kurumsal Girişim Sermayesi(Corporate Venture Capital)Kurumsal girişim sermayesi (Corporate Venture Capital, CVC), büyük ve yerleşik bir şirketin kendi bünyesindeki ya da kurduğu fon aracılığıyla girişimlere azınlık payı karşılığında yatırım yapmasıdır. Amaç hem finansal getiri hem stratejik fayda sağlamaktır.Kurumsal Sosyal Sorumluluk(Corporate Social Responsibility)Kurumsal sosyal sorumluluk (KSS), bir şirketin kâr elde ederken topluma, çalışanlarına ve çevreye karşı sorumluluklarını gözetmesi ve bu amaçla gönüllü çalışmalar yürütmesidir. Eğitim, çevre ve sağlık alanındaki projeler yaygındır.Kurumsal Strateji(Corporate Strategy)Kurumsal strateji, birden fazla iş kolu ya da pazarı olan bir şirketin hangi işlerde var olacağına, kaynakları bu işler arasında nasıl dağıtacağına ve büyüme, birleşme ya da çıkış kararlarına yön veren en üst düzey stratejidir.Kurumsal Yönetim(Corporate Governance)Kurumsal yönetim, bir şirketin nasıl yönetildiğini ve denetlendiğini; pay sahipleri, yönetim kurulu, yöneticiler ve diğer paydaşlar arasındaki ilişkileri düzenleyen kurallar ve uygulamalar bütünüdür. Temel ilkeleri şeffaflık, hesap verebilirlik, sorumluluk ve adilliktir.Kurum Kültürü(Corporate Culture)Kurum kültürü, bir şirkette çalışanların paylaştığı değerler, inançlar, alışkanlıklar ve yazılı olmayan kuralların bütünüdür. İnsanların nasıl karar verdiğini, nasıl iletişim kurduğunu ve neyin ödüllendirildiğini belirler.Lean CanvasLean Canvas, Ash Maurya'nın iş modeli kanvasını erken aşama girişimlere uyarladığı, sorun, çözüm, temel metrikler ve haksız avantaj gibi bloklarla iş fikrini tek sayfada test etmeye yarayan araçtır.Lean StartupLean startup (yalın girişim), yeni bir işi uzun planlar yerine küçük denemelerle kurmayı öneren yöntemdir. Fikirler hipotez olarak ele alınır, en basit ürünle müşteride sınanır ve gelen veriye göre ürün geliştirilir ya da yön değiştirilir.Liderlik(Leadership)Liderlik, bir kişinin başkalarını ortak bir hedef doğrultusunda etkileyip yönlendirme, onlara yön ve anlam verme, gerektiğinde zor kararlar alıp sorumluluk üstlenme becerisidir. Unvandan çok davranışla ortaya çıkar.Liderlik Tarzları(Leadership Styles)Liderlik tarzları, bir liderin karar alma, yetki paylaşma, iletişim kurma ve ekibini yönlendirme biçimindeki farklı yaklaşımlardır. Otoriter, demokratik, serbest bırakıcı, dönüşümcü ve hizmetkâr liderlik en bilinen tarzlardır.Limited Şirket(Limited Liability Company)Limited şirket, bir veya birden çok ortağın belirli bir esas sermayeyle kurduğu, tüzel kişiliği olan ticaret şirketidir. Ortaklar şirket borçlarından kural olarak taahhüt ettikleri sermaye payı kadar sorumludur.Limited Şirket Kurma(Setting Up a Limited Company)Limited şirket kurma, bir ila elli ortağın Türk Ticaret Kanunu'na göre esas sermayeyi taahhüt ederek ana sözleşme hazırlaması ve şirketi ticaret siciline tescil ettirmesi işlemidir.Lisanslama(Licensing)Lisanslama, bir fikri mülkiyet hakkının sahibinin patent, marka, yazılım ya da telif gibi haklarını belirli şartlar, süre ve bedel karşılığında başka bir kişi veya şirkete kullandırmasıdır.LP(Limited Partner)LP (Limited Partner), girişim sermayesi ya da özel sermaye fonuna sermaye koyan ama fonun yönetimine katılmayan yatırımcıdır. Sorumluluğu koyduğu sermayeyle sınırlıdır; fonu ise GP (General Partner) yönetir.Maaş Pazarlığı(Salary Negotiation)Maaş pazarlığı, iş teklifi aşamasında ya da mevcut işte ücret ve yan hakların aday ile işveren arasında karşılıklı görüşülerek belirlenmesidir. Hazırlıklı yapıldığında iki taraf için de kabul edilebilir bir sonuca ulaştırır.Marka Başvurusu(Trademark Application)Marka başvurusu, bir işletmenin adını, logosunu ya da ayırt edici işaretini belirli mal ve hizmet sınıflarında tescil ettirmek için Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) yaptığı resmî başvurudur.Marka İtirazı(Trademark Opposition)Marka itirazı, Türk Patent ve Marka Kurumu bülteninde yayımlanan bir marka başvurusunun tescil edilmemesi için ilgili kişilerin yaptığı başvurudur. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre itiraz, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde yapılır.Marka Sınıfları(Trademark Classes)Marka sınıfları, bir markanın hangi mal ve hizmetler için korunacağını gösteren uluslararası gruplardır. Türkiye'de de kullanılan Nice Sınıflandırması 45 sınıftan oluşur: 1-34 arası mallar, 35-45 arası hizmetler içindir.Marka Tescili(Trademark Registration)Marka tescili, bir işletmenin mal ya da hizmetlerini diğerlerinden ayıran isim, logo veya işaretin Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) kaydettirilmesidir. Tescil, sahibine markayı belirli sınıflarda kullanma ve başkalarının kullanımını engelleme hakkı verir.Matris Organizasyon(Matrix Organization)Matris organizasyon, çalışanların aynı anda hem kendi uzmanlık birimindeki yöneticiye hem de bir proje ya da ürün yöneticisine bağlı olduğu, iki eksenli organizasyon yapısıdır.Mavi Okyanus Stratejisi(Blue Ocean Strategy)Mavi okyanus stratejisi, şirketlerin kalabalık ve kanlı rekabetin yaşandığı mevcut pazarlarda savaşmak yerine, rekabetin henüz olmadığı yeni bir pazar alanı yaratarak talebi kendilerinin oluşturmasını öneren stratejidir.Mavi Yaka(Blue Collar)Mavi yaka, üretim, inşaat, bakım onarım, lojistik ve benzeri alanlarda ağırlıklı olarak bedensel emek ve teknik beceriyle çalışan işçiler için kullanılan ifadedir. Adını iş tulumlarının sık görülen mavi renginden alır.Melek Yatırımcı(Angel Investor)Melek yatırımcı, erken aşamadaki girişimlere kendi kişisel birikimiyle sermaye sağlayan, karşılığında şirketten ortaklık payı alan ve çoğu zaman tecrübesi ve ağıyla da girişime destek veren bireysel yatırımcıdır.Melek Yatırımcı Ağı(Angel Investor Network)Melek yatırımcı ağı, erken aşama girişimlere yatırım yapmak isteyen bireysel yatırımcıları bir araya getiren ve girişimcilerle buluşturan yapıdır. Türkiye'de bu ağlar Hazine ve Maliye Bakanlığınca akredite edilir.