İş Kanunu Nedir?
İngilizce: Labor Law Act
Yayın: · Son güncelleme:
İş Kanunu Nedir? Kısaca
İş Kanunu, Türkiye'de işçi ile işveren arasındaki bireysel çalışma ilişkisini düzenleyen 4857 sayılı kanundur. 2003'te yürürlüğe girmiştir; iş sözleşmesi türlerini, çalışma sürelerini, izinleri ve sözleşmenin sona ermesini düzenler.

İş Kanunu, 4857 sayılı kanunun kısa adıdır ve çalışma hayatının temel kurallarını koyar. 2003'te yürürlüğe giren kanun, daha önceki 1475 sayılı İş Kanunu'nun yerini almıştır. (İş hukuku ise bu kanunu da içine alan daha geniş bir alandır.)
İş Kanunu nedir?
Kanun, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan işçiler ile işverenleri kapsar. Bazı işler ve çalışanlar kapsam dışındadır; örneğin deniz ve hava taşımacılığının bir kısmı, belirli tarım işleri, ev hizmetleri ve sporcular gibi. Bu gruplar için Türk Borçlar Kanunu ya da özel kanunlar uygulanır.
Neleri düzenler?
| Konu | Örnek |
|---|---|
| Sözleşme türleri | Belirli/belirsiz süreli, kısmi süreli, çağrı üzerine, uzaktan çalışma |
| Çalışma süresi | Haftalık en çok 45 saat, fazla çalışma, denkleştirme |
| Ücret | Ücretin ödenmesi, asgari ücretin belirlenmesi |
| İzinler | Yıllık ücretli izin, doğum izni |
| Fesih | Bildirim süreleri, haklı ve geçerli nedenler |
| İş güvencesi | Geçerli neden olmadan çıkarmaya karşı koruma |
Kıdem tazminatı ise hâlâ eski 1475 sayılı kanunun yürürlükte bırakılan 14. maddesine göre düzenlenir.
Örnek
Varsayımsal olarak işvereni haftada 50 saat çalışılmasını isteyen bir çalışan, 45 saati aşan süre için kanundaki fazla çalışma kurallarına göre ek ücret ya da serbest zaman hakkına sahiptir.
Nelere dikkat etmeli?
Kanundaki haklar asgari standarttır; sözleşmeyle işçi lehine iyileştirilebilir ama aleyhine değiştirilemez. Kendi iş sözleşmeni imzalamadan önce kanunun temel hükümlerini bilmek faydalıdır. Güncel değişiklikleri mevzuat.gov.tr üzerinden takip edebilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
İş Kanunu kaç sayılı?
Yürürlükteki İş Kanunu 4857 sayılıdır ve 2003'te yürürlüğe girmiştir. Kıdem tazminatına ilişkin hüküm ise eski 1475 sayılı kanunda kalmıştır.
İş Kanunu herkese uygulanır mı?
Hayır. Memurlar kendi personel kanunlarına, bazı işler ve çalışanlar ise Türk Borçlar Kanunu'na ya da özel kanunlara tabidir.