İçeriğe geç
parazade

İş Kanunu Nedir?

İngilizce: Labor Law Act

Yayın: · Son güncelleme:

İş Kanunu Nedir? Kısaca

İş Kanunu, Türkiye'de işçi ile işveren arasındaki bireysel çalışma ilişkisini düzenleyen 4857 sayılı kanundur. 2003'te yürürlüğe girmiştir; iş sözleşmesi türlerini, çalışma sürelerini, izinleri ve sözleşmenin sona ermesini düzenler.

İş Kanunu nedir?
İçindekiler
  1. İş Kanunu nedir?
  2. Neleri düzenler?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

İş Kanunu, 4857 sayılı kanunun kısa adıdır ve çalışma hayatının temel kurallarını koyar. 2003'te yürürlüğe giren kanun, daha önceki 1475 sayılı İş Kanunu'nun yerini almıştır. (İş hukuku ise bu kanunu da içine alan daha geniş bir alandır.)

İş Kanunu nedir?

Kanun, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan işçiler ile işverenleri kapsar. Bazı işler ve çalışanlar kapsam dışındadır; örneğin deniz ve hava taşımacılığının bir kısmı, belirli tarım işleri, ev hizmetleri ve sporcular gibi. Bu gruplar için Türk Borçlar Kanunu ya da özel kanunlar uygulanır.

Neleri düzenler?

Konu Örnek
Sözleşme türleri Belirli/belirsiz süreli, kısmi süreli, çağrı üzerine, uzaktan çalışma
Çalışma süresi Haftalık en çok 45 saat, fazla çalışma, denkleştirme
Ücret Ücretin ödenmesi, asgari ücretin belirlenmesi
İzinler Yıllık ücretli izin, doğum izni
Fesih Bildirim süreleri, haklı ve geçerli nedenler
İş güvencesi Geçerli neden olmadan çıkarmaya karşı koruma

Kıdem tazminatı ise hâlâ eski 1475 sayılı kanunun yürürlükte bırakılan 14. maddesine göre düzenlenir.

Örnek

Varsayımsal olarak işvereni haftada 50 saat çalışılmasını isteyen bir çalışan, 45 saati aşan süre için kanundaki fazla çalışma kurallarına göre ek ücret ya da serbest zaman hakkına sahiptir.

Nelere dikkat etmeli?

Kanundaki haklar asgari standarttır; sözleşmeyle işçi lehine iyileştirilebilir ama aleyhine değiştirilemez. Kendi iş sözleşmeni imzalamadan önce kanunun temel hükümlerini bilmek faydalıdır. Güncel değişiklikleri mevzuat.gov.tr üzerinden takip edebilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular

İş Kanunu kaç sayılı?

Yürürlükteki İş Kanunu 4857 sayılıdır ve 2003'te yürürlüğe girmiştir. Kıdem tazminatına ilişkin hüküm ise eski 1475 sayılı kanunda kalmıştır.

İş Kanunu herkese uygulanır mı?

Hayır. Memurlar kendi personel kanunlarına, bazı işler ve çalışanlar ise Türk Borçlar Kanunu'na ya da özel kanunlara tabidir.

İlgili terimler

İş Hukuku(Labor Law)İş hukuku, işçi ile işveren arasındaki bağımlı çalışma ilişkisini, iş sözleşmelerini, çalışma koşullarını, sendikal hakları ve iş güvenliğini düzenleyen hukuk dalıdır. Temel amacı, ekonomik olarak daha zayıf olan işçiyi korumaktır.İş Sözleşmesi(Employment Contract)İş sözleşmesi, işçinin bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. İş Kanunu'na göre iş ilişkisinin temelini oluşturur; süresine ve çalışma biçimine göre farklı türleri vardır.Kıdem Tazminatı(Severance Pay)Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesi kanunda sayılan hâllerden biriyle sona erdiğinde, çalıştığı her tam yıl için ödenen tazminattır.Tam Zamanlı Çalışma(Full-Time Work)Tam zamanlı çalışma, işçinin işyerinde kanun ve sözleşmeyle belirlenen normal haftalık çalışma süresinin tamamında çalıştığı biçimdir. İş Kanunu'na göre normal haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir.İşçi(Worker)İşçi, bir iş sözleşmesine dayanarak işverenin talimatı altında ve ücret karşılığında çalışan gerçek kişidir. Fabrikada, ofiste ya da kamuda işçi kadrosunda çalışan herkes bu tanıma girer.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.