İş Sözleşmesi Nedir?
İngilizce: Employment Contract
Yayın: · Son güncelleme:
İş Sözleşmesi Nedir? Kısaca
İş sözleşmesi, işçinin bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. İş Kanunu'na göre iş ilişkisinin temelini oluşturur; süresine ve çalışma biçimine göre farklı türleri vardır.
İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 8. maddesinde tanımlanır.
İş sözleşmesi nedir?
Bir sözleşmenin iş sözleşmesi sayılması için üç temel unsur aranır:
- İş görme: İşçinin emeğini işverene sunması,
- Ücret: Bu emeğin karşılığında ödeme yapılması,
- Bağımlılık: İşçinin işverenin talimatları ve denetimi altında çalışması.
Bağımlılık unsuru, iş sözleşmesini serbest çalışmaya dayanan hizmet veya eser sözleşmelerinden ayırır.
Türleri
| Ölçüt | Türler |
|---|---|
| Süre | Belirsiz süreli, belirli süreli |
| Çalışma süresi | Tam süreli, kısmi süreli |
| Çalışma biçimi | Çağrı üzerine, uzaktan çalışma, deneme süreli, takım sözleşmesi |
Şekil kuralları
Kanun, iş sözleşmesini genel olarak özel bir şekle bağlamaz; ancak süresi belirli bir sınırın üzerindeki belirli süreli sözleşmeler yazılı yapılmalıdır. Yazılı sözleşme yapılmamışsa işveren, çalışma koşullarını gösteren yazılı bir belgeyi işçiye kanundaki süre içinde vermekle yükümlüdür. Sözlü anlaşmalar da geçerlidir ama ispatı zordur.
İmzalamadan önce neyi kontrol etmeli?
- Brüt ve net ücret, ödeme günü,
- Çalışma saatleri ve fazla mesai düzeni,
- Görev tanımı ve çalışma yeri,
- Deneme süresi ve fesih bildirim süreleri,
- Rekabet yasağı ve gizlilik maddeleri.
Varsayımsal örnek: İş teklifinde "aylık 40.000 TL" denmişse, bunun brüt mü net mi olduğunu sözleşmede açıkça görmek, ilk maaşta yaşanacak sürprizleri önler.
Sıkça Sorulan Sorular
Sözlü iş sözleşmesi geçerli mi?
Evet, kanun kural olarak şekil şartı aramaz; sözlü anlaşma da geçerlidir. Ancak ispat kolaylığı için yazılı sözleşme yapmak ya da çalışma koşullarını gösteren belgeyi almak önemlidir.
İş sözleşmesi ile hizmet sözleşmesi aynı mı?
Türk Borçlar Kanunu'nda bu sözleşmeye hizmet sözleşmesi denir; İş Kanunu'ndaki iş sözleşmesiyle aynı ilişkiyi anlatır. Serbest çalışmaya dayalı vekâlet veya eser sözleşmeleri ise farklıdır.