Girişimcilik & İş Dünyası Terimleri – Sayfa 3
446 terim
Terimler
Gelir Modeli(Revenue Model)Gelir modeli, bir şirketin ürettiği değerden nasıl para kazandığını, yani müşteriden neyin karşılığında, hangi sıklıkta ve hangi yöntemle ödeme aldığını tanımlayan yapıdır.Genel Kurul(General Assembly)Genel kurul, anonim şirkette pay sahiplerinden oluşan ve esas sözleşme değişikliği, yönetim kurulu seçimi, finansal tabloların onayı ve kâr dağıtımı gibi temel kararları alan en üst organdır. Olağan ya da olağanüstü olarak toplanır.Genel Kurul Kararı(General Assembly Resolution)Genel kurul kararı, şirket ortaklarının ya da pay sahiplerinin toplantıda birlikte aldığı karardır. Finansal tabloların onayı, kâr dağıtımı, esas sözleşme değişikliği ve yöneticilerin seçimi gibi temel konular genel kurulda karara bağlanır.Genel Müdür(General Manager)Genel müdür, bir şirketin günlük faaliyetlerini yöneten ve çalışanların en üstünde yer alan yöneticidir. Anonim şirkette genellikle yönetim kurulu tarafından atanır, kurulun belirlediği strateji ve yetkiler çerçevesinde çalışır.Genel Müdür Yardımcısı(Deputy General Manager)Genel müdür yardımcısı (GMY), bir şirkette genel müdüre bağlı olarak belirli bir ana alanı, örneğin finansı, satışı ya da operasyonu yöneten üst düzey yöneticidir. Genellikle şirketin üst yönetim ekibinde yer alır.Gig Ekonomisi(Gig Economy)Gig ekonomisi, insanların sürekli bir işveren yerine çoğunlukla dijital platformlar aracılığıyla kısa süreli, proje ya da görev bazlı işler yaparak gelir elde ettiği esnek çalışma modelidir.Girişimci(Entrepreneur)Girişimci, bir iş fikrini hayata geçirmek için kaynakları bir araya getiren, kâr elde etme amacıyla yeni bir işletme kuran ya da var olanı geliştiren ve bu süreçte finansal riski üstlenen kişidir.Girişimcilik(Entrepreneurship)Girişimcilik, bir pazar fırsatını fark edip bunu değer yaratan bir ürün, hizmet ya da işletmeye dönüştürmek için kaynakları bir araya getirme ve bu süreçteki finansal ve kişisel riskleri üstlenme faaliyetidir.Girişimcilik Ekosistemi(Startup Ecosystem)Girişimcilik ekosistemi, girişimcilerin yeni şirket kurup büyütmesini kolaylaştıran yatırımcılar, kuluçka merkezleri, hızlandırıcılar, üniversiteler, kamu kurumları ve büyük şirketlerden oluşan bağlantılı yapıdır.Girişimci Vizesi(Startup Visa)Girişimci vizesi (startup visa), bir ülkenin yenilikçi iş fikri olan yabancı girişimcilere o ülkede şirket kurup çalışabilmeleri için verdiği özel vize ya da oturma izni programıdır. Şartlar ve süreler ülkeden ülkeye değişir.Girişim Sermayesi(Venture Capital)Girişim sermayesi (venture capital), yüksek büyüme potansiyeli taşıyan genç ve çoğunlukla teknoloji odaklı şirketlere, ortaklık payı karşılığında profesyonel fonlar aracılığıyla sağlanan uzun vadeli ve riskli finansmandır.Girişim Sermayesi Yatırım Fonu(Venture Capital Investment Fund)Girişim sermayesi yatırım fonu (GSYF), nitelikli yatırımcılardan topladığı parayı büyüme potansiyeli taşıyan, çoğunlukla halka açık olmayan şirketlere ortak olarak değerlendiren, belirli süreli bir yatırım fonudur.Gizlilik Sözleşmesi(Non-Disclosure Agreement)Gizlilik sözleşmesi (NDA), taraflardan birinin ya da her ikisinin, iş ilişkisi sırasında öğrendiği ticari sır ve gizli bilgileri üçüncü kişilerle paylaşmamayı ve yalnızca belirlenen amaçla kullanmayı taahhüt ettiği sözleşmedir.GP(General Partner)GP (General Partner), girişim sermayesi ya da özel sermaye fonunu kuran ve yöneten taraftır. Yatırım yapılacak şirketleri seçer, portföyü yönetir ve karşılığında yönetim ücreti ile kârdan pay alır.Haklı Fesih(Termination for Just Cause)Haklı fesih, işçinin ya da işverenin İş Kanunu'nda sayılan ağır sebeplerden biri gerçekleştiğinde iş sözleşmesini ihbar süresi beklemeden derhal sona erdirmesidir. İşçi için 24, işveren için 25. maddede düzenlenir.Haksız Rekabet(Unfair Competition)Haksız rekabet, rakipler arasında ya da tedarikçi ile müşteri arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı davranış ve ticari uygulamalardır. Türk Ticaret Kanunu'nun 54-63. maddelerinde düzenlenir.Hazirun Cetveli(List of Attendees)Hazirun cetveli, şirket genel kurul toplantısında hazır bulunan pay sahiplerini, temsilcilerini ve temsil ettikleri pay miktarlarını gösteren katılım listesidir. Toplantı nisabının sağlandığını kanıtlar ve tutanakla birlikte saklanır.HeadhunterHeadhunter, şirketler adına özellikle yönetici ve uzman pozisyonları için uygun adayları bulan, onlarla doğrudan iletişime geçen işe alım danışmanıdır. Türkçede yönetici arama danışmanı ya da kariyer danışmanı olarak da anılır.Hibe(Grant)Hibe, bir kişiye, işletmeye ya da kuruma geri ödeme yükümlülüğü olmaksızın verilen para veya maldır. Finansta genellikle kamu kurumları ya da uluslararası kuruluşlarca belirli bir projeyi desteklemek için sağlanan karşılıksız destek anlamına gelir.Hibrit Çalışma(Hybrid Work)Hibrit çalışma, çalışanın haftanın bir bölümünde işyerinde, diğer bölümünde ise evden ya da uzaktan çalıştığı karma modeldir. Ofis düzeni ile uzaktan çalışmanın esnekliğini bir arada sunar.Hissedarlar Sözleşmesi(Shareholders Agreement)Hissedarlar sözleşmesi, bir şirketin pay sahipleri arasında yapılan ve yönetim, oy kullanma, pay devri, yatırımcı hakları ile çıkış kurallarını düzenleyen özel hukuk sözleşmesidir.Hisse Devri(Share Transfer Agreement)Hisse devri, bir şirket ortağının sahip olduğu payları satış, bağış ya da başka bir hukuki işlemle başka bir kişiye aktarmasıdır. Limited ve anonim şirketlerde devrin şekli, onay şartları ve tescil kuralları Türk Ticaret Kanunu'nda farklı düzenlenir.Hizmetkâr Liderlik(Servant Leadership)Hizmetkâr liderlik, liderin önce ekibine hizmet ettiği, çalışanların gelişimini, iyi olma hâlini ve başarısını kendi otoritesinin önüne koyduğu liderlik anlayışıdır.Hizmet Sözleşmesi(Service Agreement)Hizmet sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu'na göre işçinin işverene bağımlı olarak belirli ya da belirsiz süreyle iş görmeyi, işverenin de zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Ticari hayatta hizmet alım sözleşmeleri için de kullanılır.Holakrasi(Holacracy)Holakrasi, yetkinin yöneticilere değil, yazılı kurallarla tanımlanan rollere ve kendi kendini yöneten çevrelere dağıtıldığı bir şirket yönetim sistemidir. Klasik müdür ve ast ilişkisinin yerini roller ve şeffaf karar süreçleri alır.Holding(Holding Company)Holding, temel faaliyeti başka şirketlerin paylarına sahip olmak ve bu şirketleri yönetmek ya da denetlemek olan şirkettir. Grup şirketlerinin finansmanını, stratejisini ve kaynaklarını merkezden koordine eder.ISO 9001ISO 9001, Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) tarafından yayımlanan ve bir kuruluşun kalite yönetim sistemi için uyması gereken şartları tanımlayan uluslararası standarttır. Sektör ve ölçekten bağımsız her kuruluşa uygulanabilir.ISO Belgesi(ISO Certification)ISO belgesi, bir kuruluşun yönetim sisteminin Uluslararası Standardizasyon Örgütü'nün (ISO) yayımladığı bir standarda uygun olduğunu, bağımsız bir belgelendirme kuruluşunun denetimle onayladığı sertifikadır.İç Girişimcilik(Intrapreneurship)İç girişimcilik (intrapreneurship), bir şirketin çalışanlarının kurumun kaynaklarını kullanarak şirket içinde yeni ürün, hizmet ya da iş modeli geliştirmesi ve bunu bir girişimci gibi sahiplenmesidir.İç Kontrol(Internal Control)İç kontrol, bir kurumun hedeflerine ulaşmasını, varlıklarını korumasını, finansal bilgilerinin doğru olmasını ve kurallara uymasını sağlamak için kurduğu politika, prosedür ve denetim mekanizmalarının bütünüdür.İç Satış(Inside Sales)İç satış (inside sales), satış temsilcilerinin müşteriyi ziyaret etmeden telefon, e-posta, görüntülü görüşme ve dijital araçlarla uzaktan satış yaptığı yöntemdir. Daha düşük maliyetle daha çok müşteriye ulaşmayı sağlar.İhbar Süresi(Notice Period)İhbar süresi, belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın, sözleşmenin sona ereceğini karşı tarafa önceden bildirmesi gereken süredir. İş Kanunu'nda işçinin kıdemine göre 2 ile 8 hafta arasında belirlenir.İhbar Tazminatı(Notice Pay)İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini İş Kanunu'ndaki bildirim süresine uymadan sona erdiren tarafın, karşı tarafa bu sürenin ücreti tutarında ödediği tazminattır. Hem işveren hem işçi ödemekle yükümlü olabilir.İK Müdürü(HR Manager)İK müdürü, bir şirketin insan kaynakları biriminden sorumlu yöneticidir. İK ekibini yönetir, işe alım, ücret, performans ve çalışan ilişkileri politikalarını belirler ve bu konularda üst yönetime danışmanlık yapar.İK Uzmanı(HR Specialist)İK uzmanı, bir şirketin insan kaynakları biriminde işe alım, özlük işleri, eğitim, performans ya da ücret gibi süreçleri yürüten çalışandır. Görev alanı şirketin büyüklüğüne göre genel ya da tek bir konuya odaklı olabilir.İmza Beyannamesi(Signature Declaration)İmza beyannamesi, bir şirketi temsile yetkili kişinin imza örneğinin ticaret sicili müdürlüğünde yetkili personel huzurunda ya da noterde beyan edilerek kayda geçirildiği belgedir. Kuruluş ve yetkili değişikliği işlemlerinde kullanılır.İmza Sirküleri(Signature Circular)İmza sirküleri, bir şirketi temsil etmeye yetkili kişilerin imza örneklerini ve yetkilerinin kapsamını gösteren, genellikle noterde düzenlenen resmî belgedir. Banka, ihale ve sözleşme işlemlerinde imzanın şirketi bağlayıp bağlamadığını kanıtlar.İnovasyon(Innovation)İnovasyon, yeni ya da önemli ölçüde iyileştirilmiş bir ürünün, hizmetin, sürecin veya iş modelinin hayata geçirilerek değer yaratmasıdır. Bir fikrin inovasyon sayılması için uygulamaya konması ve kullanıcıya ulaşması gerekir.İnovasyon Yönetimi(Innovation Management)İnovasyon yönetimi, bir kurumda yeni fikirlerin toplanması, değerlendirilmesi, denenmesi ve başarılı olanların uygulamaya alınması sürecini sistemli biçimde planlayan ve yöneten disiplindir.İnsan Kaynakları(Human Resources)İnsan kaynakları (İK), bir şirkette çalışanların işe alınması, eğitimi, ücretlendirilmesi, performansının değerlendirilmesi ve işten ayrılması gibi süreçleri yöneten işlev ya da birimdir.İrtibat Bürosu(Liaison Office)İrtibat bürosu, yabancı bir şirketin Türkiye'de ticari faaliyette bulunmadan pazar araştırması, tanıtım ve koordinasyon gibi işler için açtığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı iznine bağlı ofistir. Gelir elde edemez, satış yapamaz.İSG(Occupational Health and Safety)İSG, iş sağlığı ve güvenliğinin kısaltmasıdır. Çalışanları iş kazaları ve meslek hastalıklarından korumak için işyerinde alınan önlemlerin bütününü ifade eder ve Türkiye'de 6331 sayılı Kanun'la düzenlenir.İstifa(Resignation)İstifa, çalışanın iş sözleşmesini kendi isteğiyle ve tek taraflı olarak sona erdirmesidir. İşçi bu durumda ihbar süresine uymakla yükümlüdür ve kural olarak kıdem tazminatı ile işsizlik ödeneği alamaz.İşe Alım(Recruitment)İşe alım, bir şirketin boş ya da yeni açılan bir pozisyon için uygun adayı bulma, değerlendirme ve işe başlatma sürecidir. İhtiyacın belirlenmesiyle başlar, teklifin kabul edilip çalışanın işe başlamasıyla tamamlanır.İşe Alışma(Onboarding)İşe alışma (onboarding), yeni bir çalışanın şirkete, ekibine ve görevine uyum sağlaması için ilk günden itibaren birkaç ay boyunca yürütülen planlı süreçtir. Evrak işlerinden çok daha geniştir; kültür, araçlar ve beklentileri kapsar.İşe İade Davası(Reinstatement Lawsuit)İşe iade davası, iş güvencesi kapsamındaki işçinin, sözleşmesinin geçerli sebep olmadan feshedildiğini ileri sürerek işine geri dönmesini istediği davadır. Dava açmadan önce bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorunludur.İşletme Yönetimi(Business Administration)İşletme yönetimi, bir işletmenin amaçlarına ulaşması için insan, para, malzeme ve bilgi kaynaklarının planlanması, örgütlenmesi, yöneltilmesi ve denetlenmesi sürecidir. Aynı ad, bu konuyu inceleyen akademik disiplin için de kullanılır.İşten Çıkarma(Dismissal)İşten çıkarma, işverenin iş sözleşmesini tek taraflı olarak sona erdirmesidir. Hukukta fesih olarak geçer; bildirimli, geçerli sebebe dayalı ya da haklı nedenle derhal yapılabilir ve her birinin işçi haklarına etkisi farklıdır.İşten Çıkış Kodu(SGK Exit Code)İşten çıkış kodu, işveren tarafından SGK'ya bildirilen ve iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğini gösteren iki haneli koddur. Kıdem tazminatı ve işsizlik ödeneği haklarının değerlendirilmesinde önem taşır.İştirak(Affiliate)İştirak, bir şirketin başka bir şirkette kontrol sağlamayan ama önemli etki yaratan bir paya sahip olması ya da bu şekilde pay sahibi olunan şirkettir. Muhasebede genellikle yüzde 20-50 arası oy hakkı önemli etki göstergesi kabul edilir.İşveren(Employer)İşveren, bir iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek ya da tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. İşçiye ücret ödemek, sigortasını yapmak ve güvenli çalışma ortamı sağlamakla yükümlüdür.İşveren Markası(Employer Branding)İşveren markası, bir şirketin mevcut çalışanlar ve potansiyel adaylar gözünde çalışılacak bir yer olarak taşıdığı itibar ve algıdır. Employer branding ise bu algıyı bilinçli olarak güçlendirme çalışmalarının adıdır.İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı(Business License)İşyeri açma ve çalışma ruhsatı, bir işyerinin belirli bir adreste faaliyet göstermesine izin veren ve kural olarak belediye ya da il özel idaresi tarafından verilen resmî izin belgesidir.İşyeri Hekimi(Workplace Physician)İşyeri hekimi, işyerinde çalışanların sağlık gözetimini yürütmek, işe giriş ve periyodik muayeneleri yapmak ve işverene sağlık riskleri konusunda danışmanlık vermek için Bakanlıkça yetkilendirilmiş hekimdir.İş Etiği(Business Ethics)İş etiği, iş hayatındaki karar ve davranışların dürüstlük, adalet ve sorumluluk gibi ahlaki ilkelere göre değerlendirilmesidir. Çalışanların, yöneticilerin ve şirketin müşterilere, rakiplere ve topluma karşı tutumunu kapsar.İş Fikri(Business Idea)İş fikri, belirli bir müşteri grubunun sorununu çözen ve para kazandırma potansiyeli taşıyan ürün ya da hizmet düşüncesidir. Bir girişimin başlangıç noktasıdır, ancak değeri ancak gerçek müşterilerle test edildiğinde ortaya çıkar.İş Güvenliği Uzmanı(Occupational Safety Specialist)İş güvenliği uzmanı, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek için yetkilendirilmiş, Bakanlıkça verilen A, B veya C sınıfı belgeye sahip mühendis, mimar ya da teknik elemandır. İşveren tarafından görevlendirilir.İş Hukuku(Labor Law)İş hukuku, işçi ile işveren arasındaki bağımlı çalışma ilişkisini, iş sözleşmelerini, çalışma koşullarını, sendikal hakları ve iş güvenliğini düzenleyen hukuk dalıdır. Temel amacı, ekonomik olarak daha zayıf olan işçiyi korumaktır.İş İlanı(Job Posting)İş ilanı, bir şirketin açık pozisyonunu duyurmak ve aday çekmek için yayınladığı metindir. Pozisyonun görevlerini, aranan nitelikleri, çalışma koşullarını ve başvuru yolunu kısa ve anlaşılır biçimde anlatır.İş Kanunu(Labor Law Act)İş Kanunu, Türkiye'de işçi ile işveren arasındaki bireysel çalışma ilişkisini düzenleyen 4857 sayılı kanundur. 2003'te yürürlüğe girmiştir; iş sözleşmesi türlerini, çalışma sürelerini, izinleri ve sözleşmenin sona ermesini düzenler.