İçeriğe geç
parazade

İşten Çıkarma Nedir?

İngilizce: Dismissal

Yayın: · Son güncelleme:

İşten Çıkarma Nedir? Kısaca

İşten çıkarma, işverenin iş sözleşmesini tek taraflı olarak sona erdirmesidir. Hukukta fesih olarak geçer; bildirimli, geçerli sebebe dayalı ya da haklı nedenle derhal yapılabilir ve her birinin işçi haklarına etkisi farklıdır.

İşten Çıkarma nedir?
İçindekiler
  1. İşten çıkarma nedir?
  2. Fesih türleri nelerdir?
  3. İşçinin hakları nelerdir?
  4. İşten çıkarıldığınızda ilk adım

İşten çıkarma nedir?

İşten çıkarma, işverenin işçiyle olan iş sözleşmesini kendi iradesiyle sona erdirmesidir. Hukuki dilde buna işveren feshi denir. Türkiye'de bu konu temel olarak 4857 sayılı İş Kanunu ile düzenlenir.

İşten çıkarmanın nasıl yapıldığı, işçinin alacağı haklar açısından belirleyicidir. Aynı işten ayrılış, fesih türüne göre tazminatlı ya da tazminatsız sonuçlanabilir.

Fesih türleri nelerdir?

İşveren feshi temel olarak üç biçimde görülür:

Tür Kısa açıklama
Bildirimli fesih Kanundaki ihbar süresine uyularak yapılır
Geçerli sebeple fesih İşçinin yeterliliği, davranışı ya da işletme gerekleri nedeniyle yapılır
Haklı nedenle derhal fesih Kanunda sayılan ağır hâllerde ihbar süresi beklenmeden yapılır

İş güvencesi kapsamındaki işçiler için işverenin feshi yazılı yapması ve sebebini açık ve kesin biçimde belirtmesi gerekir.

İşçinin hakları nelerdir?

İşçinin hakları feshin türüne bağlıdır. Haklı neden olmadan çıkarılan ve şartları taşıyan işçi kıdem tazminatı alır. İhbar süresi verilmemişse ihbar tazminatı da ödenir. Kullanılmayan yıllık izin ücretleri ise her durumda ödenir.

Varsayımsal olarak 40 kişilik bir işyerinde iki yıldır çalışan bir işçi geçerli sebep gösterilmeden çıkarılırsa, bir ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade davası sürecini başlatabilir.

İşten çıkarıldığınızda ilk adım

Fesih bildirimini yazılı olarak isteyin ve bir kopyasını saklayın. SGK kaydınızdaki işten çıkış kodunu e-Devlet üzerinden kontrol edin. Kod, işsizlik ödeneği ve tazminat haklarınızı etkileyebilir. Süreler kısa olduğu için hakkınızdan emin değilseniz vakit kaybetmeden bir iş hukuku avukatına danışın.

Sıkça Sorulan Sorular

İşveren sebep göstermeden işçiyi çıkarabilir mi?

İş güvencesi kapsamında olmayan işçiler bildirim süresine uyularak sebep gösterilmeden çıkarılabilir, ancak tazminat hakları saklıdır. İş güvencesi kapsamındaki işçiler için geçerli bir sebep gösterilmesi gerekir.

İşten çıkarılan işçi işsizlik maaşı alabilir mi?

Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalan ve prim şartlarını sağlayan işçi işsizlik ödeneği alabilir. Başvuru ve şartlar için İŞKUR'un güncel bilgilerini kontrol edin.

İlgili terimler

Haklı Fesih(Termination for Just Cause)Haklı fesih, işçinin ya da işverenin İş Kanunu'nda sayılan ağır sebeplerden biri gerçekleştiğinde iş sözleşmesini ihbar süresi beklemeden derhal sona erdirmesidir. İşçi için 24, işveren için 25. maddede düzenlenir.Geçerli Fesih(Valid Termination)Geçerli fesih, iş güvencesi kapsamındaki bir işçinin sözleşmesinin, işçinin yeterliliğinden, davranışlarından ya da işletme, işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanılarak sona erdirilmesidir.İhbar Tazminatı(Notice Pay)İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini İş Kanunu'ndaki bildirim süresine uymadan sona erdiren tarafın, karşı tarafa bu sürenin ücreti tutarında ödediği tazminattır. Hem işveren hem işçi ödemekle yükümlü olabilir.Kıdem Tazminatı(Severance Pay)Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesi kanunda sayılan hâllerden biriyle sona erdiğinde, çalıştığı her tam yıl için ödenen tazminattır.İhbar Süresi(Notice Period)İhbar süresi, belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın, sözleşmenin sona ereceğini karşı tarafa önceden bildirmesi gereken süredir. İş Kanunu'nda işçinin kıdemine göre 2 ile 8 hafta arasında belirlenir.Yıllık İzin(Annual Leave)Yıllık izin, işyerinde deneme süresi dahil en az bir yıl çalışmış işçiye her yıl verilen ücretli dinlenme hakkıdır. Süresi İş Kanunu'nda kıdeme göre belirlenir ve bu haktan vazgeçilemez.İşe İade Davası(Reinstatement Lawsuit)İşe iade davası, iş güvencesi kapsamındaki işçinin, sözleşmesinin geçerli sebep olmadan feshedildiğini ileri sürerek işine geri dönmesini istediği davadır. Dava açmadan önce bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorunludur.