İçeriğe geç
parazade

Haklı Fesih Nedir?

İngilizce: Termination for Just Cause

Yayın: · Son güncelleme:

Haklı Fesih Nedir? Kısaca

Haklı fesih, işçinin ya da işverenin İş Kanunu'nda sayılan ağır sebeplerden biri gerçekleştiğinde iş sözleşmesini ihbar süresi beklemeden derhal sona erdirmesidir. İşçi için 24, işveren için 25. maddede düzenlenir.

Haklı Fesih nedir?
İçindekiler
  1. Haklı fesih nedir?
  2. İşçi ve işveren açısından örnekler
  3. Süre sınırı var mı?

Haklı fesih nedir?

Haklı fesih, iş ilişkisini sürdürmeyi taraflardan biri için çekilmez hâle getiren durumlarda sözleşmenin hemen sona erdirilmesidir. Bildirim süresi beklenmez. 4857 sayılı İş Kanunu'nda işçinin haklı fesih nedenleri 24. maddede, işverenin haklı fesih nedenleri 25. maddede sayılır.

Kanun bu nedenleri üç ana başlıkta toplar: sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller ve zorlayıcı sebepler. İşveren için ayrıca işçinin gözaltına alınması ya da tutuklanması nedeniyle devamsızlığın ihbar süresini aşması da haklı neden sayılır.

İşçi ve işveren açısından örnekler

İşçi açısından haklı fesih örnekleri şunlardır: ücretin ödenmemesi, işverenin işçiye cinsel tacizde bulunması, çalışma şartlarının uygulanmaması ya da işçinin sağlığını tehdit eden bir durum. Bu hâllerde işçi derhal feshedebilir ve şartları sağlıyorsa kıdem tazminatına hak kazanır.

İşveren açısından ise işçinin işvereni yanıltması, hırsızlık, işyerinde başkalarına sataşma ya da izinsiz ve mazeretsiz devamsızlık gibi hâller kanunda sayılır. Bu hâllerde işçi ihbar ve kıdem tazminatı alamaz.

Süre sınırı var mı?

Evet. Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılığa dayanan fesih hakkı, karşı tarafın bu davranışı öğrendiği günden itibaren altı iş günü içinde kullanılmalıdır. Her hâlde fiilin üzerinden bir yıl geçtikten sonra bu hak kullanılamaz; işçinin olayda maddi çıkar sağladığı durumlarda bir yıllık süre uygulanmaz.

Varsayımsal olarak iki aydır maaşı ödenmeyen bir işçi, bu durumu belgelerle (banka dökümü, yazışma) kanıtlayarak sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Fesih bildirimini noter ya da yazılı ve tarihli bir yöntemle yapmak ispatı kolaylaştırır. Somut durumunuz için bir iş hukuku avukatına danışmak, hak kaybını önler.

Sıkça Sorulan Sorular

Haklı fesih ile geçerli fesih arasındaki fark nedir?

Haklı fesih ağır nedenlere dayanır ve ihbar süresi beklenmeden derhal yapılır. Geçerli fesih ise işçinin yeterliliği, davranışı ya da işletme gerekleri nedeniyle bildirim süresine uyularak yapılır.

İşçi haklı nedenle feshederse kıdem tazminatı alır mı?

İşçi 24. maddede sayılan bir haklı nedenle sözleşmeyi feshederse ve en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatına hak kazanır. İhbar tazminatı ise bu durumda ödenmez.

İlgili terimler

Geçerli Fesih(Valid Termination)Geçerli fesih, iş güvencesi kapsamındaki bir işçinin sözleşmesinin, işçinin yeterliliğinden, davranışlarından ya da işletme, işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanılarak sona erdirilmesidir.İşten Çıkarma(Dismissal)İşten çıkarma, işverenin iş sözleşmesini tek taraflı olarak sona erdirmesidir. Hukukta fesih olarak geçer; bildirimli, geçerli sebebe dayalı ya da haklı nedenle derhal yapılabilir ve her birinin işçi haklarına etkisi farklıdır.Kıdem Tazminatı(Severance Pay)Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesi kanunda sayılan hâllerden biriyle sona erdiğinde, çalıştığı her tam yıl için ödenen tazminattır.İş Kanunu(Labor Law Act)İş Kanunu, Türkiye'de işçi ile işveren arasındaki bireysel çalışma ilişkisini düzenleyen 4857 sayılı kanundur. 2003'te yürürlüğe girmiştir; iş sözleşmesi türlerini, çalışma sürelerini, izinleri ve sözleşmenin sona ermesini düzenler.Fesih(Termination)Fesih, sürekli bir sözleşmeyi taraflardan birinin tek taraflı irade beyanıyla ileriye etkili olarak sona erdirmesidir. Fesih bildirimi karşı tarafa ulaştığında sonuç doğurur ve geçmişte yapılmış edimleri ortadan kaldırmaz.İşveren(Employer)İşveren, bir iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek ya da tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. İşçiye ücret ödemek, sigortasını yapmak ve güvenli çalışma ortamı sağlamakla yükümlüdür.İşçi(Worker)İşçi, bir iş sözleşmesine dayanarak işverenin talimatı altında ve ücret karşılığında çalışan gerçek kişidir. Fabrikada, ofiste ya da kamuda işçi kadrosunda çalışan herkes bu tanıma girer.