İçeriğe geç
parazade

Fazla Mesai Nedir?

İngilizce: Overtime

Yayın: · Son güncelleme:

Fazla Mesai Nedir? Kısaca

Fazla mesai, İş Kanunu'na göre haftalık 45 saati aşan çalışmadır. Her fazla çalışma saati için normal saat ücretinin yüzde elli fazlası ödenir, yıllık toplam 270 saati geçemez ve işçinin onayı gerekir.

Fazla Mesai nedir?
İçindekiler
  1. Fazla mesai nedir?
  2. Ücret nasıl hesaplanır?
  3. Hangi sınırlar var?

Fazla mesai nedir?

Fazla mesai, kanunda fazla çalışma olarak geçer ve haftalık 45 saati aşan çalışmaları ifade eder. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesi bu çalışmanın şartlarını düzenler. İşveren, işçiyi onayı olmadan fazla çalışmaya zorlayamaz.

Kanun ayrıca "fazla sürelerle çalışma" kavramını tanır. Sözleşmede haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse, bu süreyi aşıp 45 saate kadar yapılan çalışmalar bu kapsamdadır.

Ücret nasıl hesaplanır?

Fazla çalışmada her saat için normal saat ücretinin yüzde elli artırılmış hâli ödenir. Fazla sürelerle çalışmada artış yüzde yirmi beştir. İşçi isterse para yerine serbest zaman kullanabilir: her fazla çalışma saati için bir saat otuz dakika, her fazla süreli çalışma saati için bir saat on beş dakika.

Varsayımsal bir hesap yapalım. Saatlik brüt ücreti 200 TL olan bir işçi bir haftada 50 saat çalışırsa 5 saat fazla mesai yapmış olur. Bu saatlerin her biri 300 TL'den ödenir ve toplam 1.500 TL brüt fazla mesai ücreti çıkar.

Hangi sınırlar var?

Fazla çalışmanın yıllık toplamı 270 saati geçemez. Yer altı maden işlerinde haftalık 37,5 saati aşan her saat için zam en az yüzde yüzdür. Sağlık nedeniyle ya da yaş bakımından fazla çalıştırılması yasak olan gruplar da bulunur.

Fazla mesai saatleri bordro üzerinde ayrı gösterilmelidir. Giriş çıkış kayıtlarınızı ve yazışmalarınızı saklamak, ödenmeyen fazla mesai iddiasında en güçlü delildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Fazla mesai için işçinin onayı şart mı?

Evet, İş Kanunu'na göre fazla çalışma için işçinin onayı alınmalıdır. Uygulamada bu onay genellikle yazılı olarak ve yıllık bazda alınır.

Fazla mesai ücreti maaşa dahil edilebilir mi?

Bazı sözleşmelerde belirli bir fazla mesai süresinin ücrete dahil olduğu yazılır. Yargı kararları bu tür hükümleri sınırlı ölçüde geçerli saymaktadır, bu yüzden somut sözleşmenin bir uzmana inceletilmesi iyi olur.

İlgili terimler

Bordro(Payroll)Bordro, çalışanın bir dönemdeki brüt ücretini, eklerini, yasal kesintilerini ve eline geçen net tutarı gösteren ücret hesap belgesidir. İş Kanunu'nda ücret hesap pusulası olarak geçer ve işveren tarafından düzenlenir.Yıllık İzin(Annual Leave)Yıllık izin, işyerinde deneme süresi dahil en az bir yıl çalışmış işçiye her yıl verilen ücretli dinlenme hakkıdır. Süresi İş Kanunu'nda kıdeme göre belirlenir ve bu haktan vazgeçilemez.İş Kanunu(Labor Law Act)İş Kanunu, Türkiye'de işçi ile işveren arasındaki bireysel çalışma ilişkisini düzenleyen 4857 sayılı kanundur. 2003'te yürürlüğe girmiştir; iş sözleşmesi türlerini, çalışma sürelerini, izinleri ve sözleşmenin sona ermesini düzenler.Brüt Ücret(Gross Salary)Brüt ücret, bir çalışanın maaşından vergi ve sigorta kesintileri yapılmadan önceki toplam tutarıdır. Kesintiler düşüldükten sonra çalışanın eline geçen tutar ise net ücret olarak adlandırılır.İşveren(Employer)İşveren, bir iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek ya da tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. İşçiye ücret ödemek, sigortasını yapmak ve güvenli çalışma ortamı sağlamakla yükümlüdür.İşçi(Worker)İşçi, bir iş sözleşmesine dayanarak işverenin talimatı altında ve ücret karşılığında çalışan gerçek kişidir. Fabrikada, ofiste ya da kamuda işçi kadrosunda çalışan herkes bu tanıma girer.