Fazla Mesai Nedir?
İngilizce: Overtime
Yayın: · Son güncelleme:
Fazla Mesai Nedir? Kısaca
Fazla mesai, İş Kanunu'na göre haftalık 45 saati aşan çalışmadır. Her fazla çalışma saati için normal saat ücretinin yüzde elli fazlası ödenir, yıllık toplam 270 saati geçemez ve işçinin onayı gerekir.

Fazla mesai nedir?
Fazla mesai, kanunda fazla çalışma olarak geçer ve haftalık 45 saati aşan çalışmaları ifade eder. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesi bu çalışmanın şartlarını düzenler. İşveren, işçiyi onayı olmadan fazla çalışmaya zorlayamaz.
Kanun ayrıca "fazla sürelerle çalışma" kavramını tanır. Sözleşmede haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse, bu süreyi aşıp 45 saate kadar yapılan çalışmalar bu kapsamdadır.
Ücret nasıl hesaplanır?
Fazla çalışmada her saat için normal saat ücretinin yüzde elli artırılmış hâli ödenir. Fazla sürelerle çalışmada artış yüzde yirmi beştir. İşçi isterse para yerine serbest zaman kullanabilir: her fazla çalışma saati için bir saat otuz dakika, her fazla süreli çalışma saati için bir saat on beş dakika.
Varsayımsal bir hesap yapalım. Saatlik brüt ücreti 200 TL olan bir işçi bir haftada 50 saat çalışırsa 5 saat fazla mesai yapmış olur. Bu saatlerin her biri 300 TL'den ödenir ve toplam 1.500 TL brüt fazla mesai ücreti çıkar.
Hangi sınırlar var?
Fazla çalışmanın yıllık toplamı 270 saati geçemez. Yer altı maden işlerinde haftalık 37,5 saati aşan her saat için zam en az yüzde yüzdür. Sağlık nedeniyle ya da yaş bakımından fazla çalıştırılması yasak olan gruplar da bulunur.
Fazla mesai saatleri bordro üzerinde ayrı gösterilmelidir. Giriş çıkış kayıtlarınızı ve yazışmalarınızı saklamak, ödenmeyen fazla mesai iddiasında en güçlü delildir.
Sıkça Sorulan Sorular
Fazla mesai için işçinin onayı şart mı?
Evet, İş Kanunu'na göre fazla çalışma için işçinin onayı alınmalıdır. Uygulamada bu onay genellikle yazılı olarak ve yıllık bazda alınır.
Fazla mesai ücreti maaşa dahil edilebilir mi?
Bazı sözleşmelerde belirli bir fazla mesai süresinin ücrete dahil olduğu yazılır. Yargı kararları bu tür hükümleri sınırlı ölçüde geçerli saymaktadır, bu yüzden somut sözleşmenin bir uzmana inceletilmesi iyi olur.