Geçerli Fesih Nedir?

Geçerli fesih nedir?

Geçerli fesih, işverenin belirsiz süreli iş sözleşmesini kanunda kabul edilen bir sebebe dayanarak sona erdirmesidir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, en az altı aylık kıdemi olan işçinin sözleşmesini fesheden işveren geçerli bir sebep göstermek zorundadır. Bu korumaya iş güvencesi denir.

İşletmenin bütününü yöneten ve işçi alıp çıkarma yetkisi olan işveren vekilleri bu korumadan yararlanamaz.

Geçerli sebepler nelerdir?

Kanun geçerli sebepleri üç grupta toplar:

• İşçinin yeterliliğinden kaynaklanan: Sürekli düşük performans, işi öğrenememe
• İşçinin davranışlarından kaynaklanan: Haklı fesih ağırlığına ulaşmayan ama işin akışını bozan davranışlar
• İşletme gereklerinden kaynaklanan: Ekonomik daralma, birim kapanması, teknoloji değişikliği

Sendika üyeliği, şikâyet başvurusu, hamilelik, cinsiyet, din ya da siyasi görüş gibi hâller ise kanunda açıkça geçerli sebep sayılmaz.

Usul kuralları

İşveren feshi yazılı yapmalı ve sebebi açık ve kesin biçimde belirtmelidir. Fesih işçinin davranışı ya da verimiyle ilgiliyse, işçinin savunması alınmadan sözleşme feshedilemez. İhbar süresine de uyulmalı ya da bu sürenin ücreti peşin ödenmelidir.

Varsayımsal bir örnek: 60 kişilik bir üretim şirketi bir hattını kapatıyor. İşveren, kapanan hattaki işçileri başka bir bölümde değerlendirme imkânı olmadığını belgelemeli ve feshi son çare olarak uygulamalıdır. Aksi hâlde fesih geçersiz sayılabilir.

Geçersiz sayılırsa ne olur?

İşçi, fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurabilir; anlaşma olmazsa işe iade davası açabilir. Feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. İşveren olarak süreci belgelemek, işçi olarak ise süreleri kaçırmamak en önemli noktadır.