Faydalı Model Nedir?
İngilizce: Utility Model
Yayın: · Son güncelleme:
Faydalı Model Nedir? Kısaca
Faydalı model, yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşlar için verilen, patente göre daha kısa süreli ve daha basit bir koruma türüdür. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre başvuru tarihinden itibaren 10 yıl korunur ve süre uzatılamaz.
Faydalı model nedir?
Faydalı model, küçük ama işe yarar teknik buluşları korumak için kullanılan bir sınai mülkiyet hakkıdır. Bazen "küçük patent" olarak da anılır. Türkiye'de 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nda düzenlenir ve başvurular Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) yapılır.
Kanuna göre faydalı model, yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşlara verilir. Patentten farklı olarak buluş basamağı, yani buluşun uzman biri için açık olmaması şartı aranmaz.
Patentten farkı nedir?
| Özellik | Patent | Faydalı model |
|---|---|---|
| Koruma süresi | 20 yıl | 10 yıl |
| Buluş basamağı | Aranır | Aranmaz |
| Süre uzatma | Yok | Yok |
| Usul (yöntem) buluşları | Korunabilir | Korunamaz |
Kanun ayrıca kimyasal ve biyolojik maddeler ile bunlara ilişkin usulleri, eczacılıkla ilgili madde ve usulleri ve biyoteknolojik buluşları faydalı model kapsamı dışında tutar. Bu tür buluşlar için patent yoluna gitmek gerekir.
Süreç nasıl işler?
Başvuru önce şekil yönünden incelenir. Ardından başvuru sahibinin süresi içinde ücretini ödeyerek araştırma talebinde bulunması gerekir; aksi hâlde başvuru geri çekilmiş sayılır. Araştırma raporundan sonra belirli süre içinde başvurunun patent başvurusuna dönüştürülmesi de talep edilebilir. Ücretler ve güncel süreler için TÜRKPATENT sayfasını kontrol edin.
Örnek
Varsayımsal olarak bir mutfak eşyası üreticisi, tencere kapağına buharı kontrollü boşaltan basit bir mandal ekleyerek yeni bir ürün geliştirsin. Buluş yeni ve üretime uygun, ancak teknik açıdan büyük bir sıçrama sayılmayabilir. Bu durumda faydalı model, patente göre daha uygun bir koruma yolu olabilir.
Başvuru yapmadan önce buluşu ürün tanıtımı ya da sosyal medya paylaşımıyla kamuya açıklamamaya dikkat edin, çünkü bu yeniliği ortadan kaldırabilir. Tasarımın görünümünü korumak istiyorsanız endüstriyel tasarım tescili seçeneğine, genel çerçeve için fikri mülkiyet maddesine bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Faydalı model süresi uzatılabilir mi?
Hayır. Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre faydalı modelin 10 yıllık koruma süresi uzatılamaz. Süre bitince buluş herkesin kullanımına açılır.
Faydalı model başvurusu patente dönüştürülebilir mi?
Evet. Kanun, belirli süreler içinde faydalı model başvurusunun patent başvurusuna dönüştürülmesine izin verir. Güncel süreleri TÜRKPATENT'ten kontrol edin.