İçeriğe geç
parazade
Finans

Freelance Ne Demek?

Yayın: · Son güncelleme:

Freelance Ne Demek? Kısaca

Freelance, bir işverene bağlı olmadan, proje ya da iş bazında birden fazla müşteriye hizmet veren serbest çalışma biçimidir. Freelancer bağımsız çalışır; vergi ve sigorta yükümlülüklerini de kendisi yerine getirir.

Freelance nedir?
İçindekiler
  1. Freelance ne demek?
  2. Freelance çalışma nedir, yasal olarak nasıl yapılır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Freelance, İngilizceden geçmiş bir kelimedir ve "serbest çalışan" anlamına gelir. Freelancer, bir şirkete bordrolu olarak bağlanmaz; projeler ya da hizmetler için müşterileriyle doğrudan anlaşır.

Freelance ne demek?

Yazılım, tasarım, çeviri, metin yazarlığı, danışmanlık, fotoğrafçılık gibi alanlarda yaygındır. İşveren-işçi ilişkisi olmadığı için çalışma saatlerini, yerini ve müşterilerini freelancer kendisi seçer. Karşılığında iş güvencesi, ücretli izin ya da kıdem tazminatı gibi haklardan yararlanmaz.

Freelance çalışma nedir, yasal olarak nasıl yapılır?

Türkiye'de düzenli freelance gelir elde eden biri için yaygın yollar şunlardır:

  • Serbest meslek kaydı: Vergi dairesine kayıt olup müşterilere serbest meslek makbuzu düzenlemek,
  • Şahıs şirketi: Ticari faaliyet niteliğindeki işler için fatura kesmek,
  • Şirket kurmak: Gelir büyüdüğünde limited ya da anonim şirket tercih edilebilir.

Kayıt açıldığında kişi genellikle 4B (Bağ-Kur) sigortalı olur ve primini kendisi öder. Yurt dışına verilen hizmetler, gençlere yönelik istisnalar ve vergi oranları gibi konular değişkendir; güncel durumu GİB ve bir mali müşavirle kontrol et.

Örnek

Varsayımsal olarak serbest çalışan bir grafik tasarımcı, üç farklı şirketle logo ve sosyal medya tasarımı için anlaşır. Her iş için makbuz ya da fatura düzenler, gelirini yıllık beyannameyle bildirir ve Bağ-Kur primini kendisi öder.

Nelere dikkat etmeli?

  • Gelir düzensiz olabilir; birkaç aylık giderini karşılayan bir acil durum fonu oluştur.
  • Her iş için yazılı sözleşme ya da en azından yazışmayla kapsam ve ödeme tarihini netleştir.
  • Vergi ve prim ödemeleri için gelirinin bir kısmını ayrı bir hesapta biriktir.
  • Kayıt dışı çalışmak, ileride vergi cezası ve emeklilik kaybı riski doğurur.

Sıkça Sorulan Sorular

Freelance çalışma nedir, şirket kurmak şart mı?

Şirket kurmak şart değildir; çoğu kişi serbest meslek kaydı ya da şahıs şirketiyle başlar. Hangi yolun uygun olduğu işin türüne ve gelir düzeyine göre değişir.

Freelancer SGK'lı olur mu?

Vergi kaydı açılan serbest çalışanlar genellikle 4B (Bağ-Kur) sigortalı olur ve primini kendisi öder. Başka bir işte 4A sigortalı çalışıyorsan durum farklılaşabilir.

İlgili terimler

Serbest Meslek Makbuzu(Freelance Receipt)Serbest meslek makbuzu, avukat, mali müşavir, mimar, doktor ya da serbest çalışan gibi serbest meslek erbabının mesleki faaliyetleri karşılığında yaptığı her tahsilat için düzenlediği belgedir.Şahıs Şirketi(Sole Proprietorship)Şahıs şirketi, tek bir gerçek kişinin kendi adına kurduğu ve işlettiği, ayrı tüzel kişiliği olmayan işletmedir. Kazancı gelir vergisine tabidir ve sahibi işletmenin borçlarından tüm mal varlığıyla sorumludur.4B(4B Insured Status)4B, 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (b) bendine göre sigortalı olanları, yani bir işverene bağlı olmadan kendi adına ve hesabına çalışanları ifade eder. Halk arasında Bağ-Kur'lu olarak bilinir.Gig Ekonomisi(Gig Economy)Gig ekonomisi, insanların sürekli bir işveren yerine çoğunlukla dijital platformlar aracılığıyla kısa süreli, proje ya da görev bazlı işler yaparak gelir elde ettiği esnek çalışma modelidir.Kıdem Tazminatı(Severance Pay)Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesi kanunda sayılan hâllerden biriyle sona erdiğinde, çalıştığı her tam yıl için ödenen tazminattır.Fatura(Invoice)Fatura, satılan mal ya da yapılan hizmet karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere satıcı tarafından düzenlenip alıcıya verilen ticari ve vergisel belgedir. Vergi Usul Kanununda düzenlenir.Bağ-Kur(Bag-Kur)Bağ-Kur, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanların, yani esnaf, şahıs işletmesi sahipleri ve şirket ortakları gibi kişilerin bağlı olduğu sosyal güvenlik statüsünün yaygın adıdır. Bugün SGK bünyesinde 4/b olarak geçer.

İlgili yazılar