İçeriğe geç
parazade

Fizibilite Raporu Nedir?

İngilizce: Feasibility Report

Yayın: · Son güncelleme:

Fizibilite Raporu Nedir? Kısaca

Fizibilite raporu, bir yatırım projesinin pazar, teknik, finansal ve hukuki açılardan uygulanabilir ve kârlı olup olmadığını inceleyen yapılabilirlik çalışmasıdır. Yatırım kararı vermeden, kredi ya da destek başvurusu yapmadan önce hazırlanır.

Fizibilite Raporu nedir?
İçindekiler
  1. Fizibilite raporu nedir?
  2. Hangi bölümlerden oluşur?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Fizibilite raporu, "Bu proje yapılabilir mi ve yapmaya değer mi?" sorusunu yanıtlayan kapsamlı bir ön çalışmadır. Kelime İngilizce feasibility, yani yapılabilirlik kelimesinden gelir. Yeni bir fabrika, otel, tarım yatırımı ya da büyük bir kapasite artışı öncesinde hazırlanır.

Fizibilite raporu nedir?

Fizibilite raporu, projeye para ve zaman harcamadan önce olası riskleri ve getirileri ortaya koyar. Yatırımcının kendisi için olduğu kadar bankalar, ortaklar ve destek programları için de önemli bir belgedir. Bazı kredi ve hibe başvurularında fizibilite ya da iş planı talep edilebilir; güncel şartları ilgili kurumun (ör. KOSGEB, kalkınma ajansları) resmî duyurularından kontrol et.

Hangi bölümlerden oluşur?

Bölüm İçerik
Pazar analizi Talep, rakipler, hedef müşteri, fiyat
Teknik analiz Kapasite, yer seçimi, makine, üretim süreci
Finansal analiz Yatırım tutarı, gelir-gider projeksiyonu, nakit akışı
Hukuki ve idari analiz İzinler, ruhsatlar, mevzuat
Risk analizi Duyarlılık ve senaryo çalışmaları

Finansal analiz bölümünde genellikle net bugünkü değer, iç verim oranı ve geri ödeme süresi gibi göstergeler hesaplanır.

Örnek

Varsayımsal bir girişimci bir soğuk hava deposu kurmayı düşünsün. Fizibilite çalışması bölgedeki üretim miktarını, mevcut depo kapasitesini, inşaat ve ekipman maliyetini, enerji giderlerini ve kira gelirini inceler. Sonuçta proje beklenen getiriyi sağlamıyorsa, yatırımdan önce vazgeçmek büyük bir kaybı önler.

Nelere dikkat etmeli?

  • İyimser varsayımlardan kaçın; satış ve maliyet tahminlerini kötü senaryoyla da test et.
  • Kur, faiz ve enflasyon varsayımlarını açıkça belirt.
  • Rapor yatırıma karar vermek için bir araçtır; kârı garanti etmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Fizibilite raporu ile iş planı arasındaki fark nedir?

Fizibilite raporu bir projenin yapılabilir olup olmadığını inceler ve karar öncesi hazırlanır. İş planı ise yapılmasına karar verilen işin nasıl yürütüleceğini, hedeflerini ve stratejisini anlatır.

Fizibilite raporunu kim hazırlar?

Girişimcinin kendisi, danışmanlık firmaları ya da proje alanında uzman ekipler hazırlayabilir. Büyük projelerde mühendislik, finans ve hukuk uzmanlarının birlikte çalışması yaygındır.

İlgili terimler

İş Planı(Business Plan)İş planı, bir işletmenin ya da girişimin ne yapacağını, kime satacağını, nasıl rekabet edeceğini ve finansal olarak nasıl sürdürüleceğini anlatan yazılı yol haritasıdır. Yatırım, kredi ve destek başvurularında sıkça istenir.Sermaye Bütçelemesi(Capital Budgeting)Sermaye bütçelemesi, bir işletmenin makine, tesis, yeni ürün ya da şirket alımı gibi uzun vadeli yatırım projelerini değerlendirip hangilerine kaynak ayıracağına karar verme sürecidir. Net bugünkü değer ve iç verim oranı başlıca yöntemleridir.Net Bugünkü Değer(Net Present Value)Net bugünkü değer (NBD), bir yatırımın gelecekte sağlayacağı nakit akışlarının belirli bir iskonto oranıyla bugüne indirgenmiş toplamından başlangıç yatırım maliyetinin çıkarılmasıyla bulunan değerdir. Pozitif NBD yatırımın değer yarattığını gösterir.Yatırım Teşvik Belgesi(Investment Incentive Certificate)Yatırım teşvik belgesi, belirli şartları sağlayan yatırım projelerinin devlet yardımlarından yararlanabilmesi için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenen ve hangi desteklerin uygulanacağını gösteren resmî belgedir.Talep(Demand)Talep, tüketicilerin belirli bir dönemde, farklı fiyat seviyelerinde satın almaya istekli ve gücü yeten mal veya hizmet miktarıdır. Diğer koşullar sabitken fiyat yükseldikçe talep edilen miktar genellikle azalır.İç Verim Oranı(Internal Rate of Return)İç verim oranı (IRR), bir yatırımın gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değerini başlangıç maliyetine eşitleyen, yani net bugünkü değeri sıfır yapan iskonto oranıdır. Projenin beklenen yıllık getirisini yüzde olarak gösterir.Geri Ödeme Süresi(Payback Period)Geri ödeme süresi, bir yatırımın başlangıç maliyetinin, sağladığı nakit girişleriyle kaç yılda geri kazanıldığını gösteren yatırım değerlendirme ölçüsüdür. Basit ve anlaşılır olduğu için sık kullanılır, ancak paranın zaman değerini dikkate almaz.