ABC Analizi Nedir?
İngilizce: ABC Analysis
Yayın: · Son güncelleme:
ABC Analizi Nedir? Kısaca
ABC analizi, ürünleri satış ya da stok değerine olan katkılarına göre A, B ve C gruplarına ayıran önceliklendirme yöntemidir. A grubu az sayıda ama değerin büyük kısmını oluşturan ürünleri, C grubu ise çok sayıda ama düşük katkılı ürünleri kapsar.
ABC analizi, tüm ürünlere aynı özeni göstermek yerine en çok değer yaratan ürünleri ayırt etmenizi sağlar. Pareto ilkesine dayanır: ürünlerin küçük bir kısmı, satışın büyük kısmını oluşturur.
ABC analizi nedir?
Yöntemde ürünler yıllık satış tutarına ya da stok değerine göre büyükten küçüğe sıralanır. Ardından birikimli paylarına göre üç gruba ayrılır. Yaygın bir ayrım şöyledir; oranlar işletmeye göre değişebilir:
| Grup | Ürün sayısı payı | Değer payı (yaklaşık) |
|---|---|---|
| A | Yaklaşık %10-20 | %70-80 |
| B | Yaklaşık %30 | %15-25 |
| C | Yaklaşık %50 | %5-10 |
Nasıl yapılır?
Önce her ürün için yıllık satış adedini birim fiyatla çarpıp satış tutarını bulun. Ürünleri bu tutara göre sıralayın ve her birinin toplam içindeki payını hesaplayın. Birikimli pay yüzde 80'e ulaşana kadarki ürünler A, yüzde 95'e kadarki ürünler B, kalanlar C grubuna girer.
Örneğin 200 ürünlü bir mağazada 30 ürün cironun yüzde 78'ini getiriyor diyelim. Bu 30 ürün A grubudur. Stoksuz kalmaları en çok satış kaybettireceği için sık sayılmalı ve emniyet stoğu daha dikkatli belirlenmelidir.
Sonuçlar nasıl kullanılır?
A grubu ürünlerde tedarikçiyle yakın iletişim, düzenli stok takibi ve öncelikli raf yeri işe yarar. B grubu için standart bir sipariş düzeni yeterlidir. C grubunda ise sipariş sıklığını azaltmak ve satmayan ürünleri listeden çıkarmayı değerlendirmek gerekir.
Analizi yılda bir kez değil, sezon değişimlerinde de tekrarlayın; ürünler gruplar arasında yer değiştirebilir. Satmayan C ürünleri için ölü stok maddesine bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
ABC analizi Excel'de yapılabilir mi?
Evet. Satış tutarlarını sıralayıp her ürünün payını ve birikimli payını hesaplayan birkaç sütunla analiz kolayca yapılır. Birikimli paya göre EĞER fonksiyonuyla grup harfi atanabilir.
ABC analizi ile XYZ analizi farkı nedir?
ABC analizi ürünleri değer katkısına göre gruplar. XYZ analizi ise talebin ne kadar düzenli ya da dalgalı olduğuna bakar. İkisi birlikte kullanıldığında hem önemli hem öngörülebilir ürünler ayırt edilir.