İçeriğe geç
parazade

Ayıplı Mal Nedir?

İngilizce: Defective Goods

Yayın: · Son güncelleme:

Ayıplı Mal Nedir? Kısaca

Ayıplı mal, tüketiciye teslim edildiği anda sözleşmeye, tanıtımına ya da kullanım amacına uygun olmayan; değerini veya kullanımını azaltan bir kusur taşıyan maldır. 6502 sayılı Kanun tüketiciye bu durumda seçimlik haklar tanır.

Ayıplı Mal nedir?
İçindekiler
  1. Ayıplı mal nedir?
  2. Tüketicinin seçimlik hakları nelerdir?
  3. Süreler ve ispat
  4. Ne yapmalı?

Ayıplı mal nedir?

Ayıplı mal, olması gerektiği gibi gelmeyen üründür. Kusur fiziksel olabilir: çizik ekran, çalışmayan düğme, eksik parça. Kusur bilgi kaynaklı da olabilir; örneğin etikette "yüzde 100 pamuk" yazan bir tişört sentetik çıkarsa ürün tanıtıma aykırıdır ve ayıplı sayılır.

Dayanak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'dur. Kanun, ayıbı geniş tanımlar ve satıcıya, tanıtımda verdiği bilgilerden de sorumlu olduğunu hatırlatır.

Tüketicinin seçimlik hakları nelerdir?

Ürün ayıplıysa tüketici şu dört haktan birini seçer:

  1. Sözleşmeden dönüp bedelin iadesini istemek
  2. Ayıp oranında bedelden indirim istemek
  3. Ücretsiz onarım istemek
  4. Ürünün ayıpsız bir eşiyle değiştirilmesini istemek

Satıcı, tüketicinin seçtiği hakkı yerine getirmekle yükümlüdür. Seçilen hakkın satıcı için orantısız güçlük doğurduğu durumlarda kanun bazı sınırlar öngörür.

Örneğin internetten aldığınız bir süpürge ilk kullanımda çalışmadıysa, onarım yerine yenisiyle değiştirilmesini ya da paranızın iadesini isteyebilirsiniz.

Süreler ve ispat

Kanuna göre ayıplı mala ilişkin sorumluluk, kural olarak teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Teslimden sonraki altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim anında var olduğu kabul edilir. Bu, ilk aylarda ispat yükünü tüketici lehine hafifletir.

Ne yapmalı?

Kusuru fark ettiğiniz anda fotoğraf ve video çekin, satıcıya yazılı olarak bildirin ve seçtiğiniz hakkı açıkça yazın. Çözüm çıkmazsa tutara göre tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Ayıplı mal ile cayma hakkı arasındaki fark nedir?

Cayma hakkı sağlam ürün için de kullanılabilir, gerekçe gerekmez ve süresi kısadır. Ayıplı mal hakları ise ürün kusurluysa doğar ve daha uzun bir zamanaşımı süresine tabidir.

Ayıplı mal için fatura şart mı?

Fatura ya da sipariş kaydı, ürünü o satıcıdan aldığınızı ve teslim tarihini gösterdiği için önemlidir. Online alışverişte sipariş e-postası ve e-fatura bu işi görür.

İlgili terimler

Tüketici Hakları(Consumer Rights)Tüketici hakları, mal ya da hizmet satın alan kişinin satıcı ve sağlayıcılara karşı yasayla korunan haklarının bütünüdür. Türkiye'de temel dayanağı 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'dur.Cayma Hakkı(Right of Withdrawal)Cayma hakkı, internetten ya da telefonla yapılan mesafeli satışlarda tüketicinin, belirli bir süre içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönebilmesini sağlayan yasal haktır.Garanti Belgesi(Warranty Certificate)Garanti belgesi, üretici ya da ithalatçının, malın belirli bir süre boyunca arızalanması hâlinde ücretsiz onarılacağını taahhüt ettiği belgedir. Türkiye'de Garanti Belgesi Yönetmeliği'ndeki ürünler için düzenlenmesi zorunludur.Tüketici Hakem Heyeti(Consumer Arbitration Committee)Tüketici hakem heyeti, belirli bir parasal sınırın altındaki tüketici uyuşmazlıklarına bakan ve Ticaret Bakanlığına bağlı olarak il ve ilçelerde kurulan resmî heyettir. Başvuru ücretsizdir ve kararları bağlayıcıdır.E-Ticaret(E-commerce)E-ticaret (elektronik ticaret), ürün ya da hizmetlerin internet üzerinden tanıtılıp satıldığı, ödemesinin çevrim içi alındığı ticaret biçimidir. Kendi web siteniz, bir pazaryeri ya da sosyal medya üzerinden yapılabilir.Alışveriş Asistanı(Shopping Assistant)Alışveriş asistanı, müşterinin ihtiyacına uygun ürünü bulmasına, ürünleri karşılaştırmasına ve satın alma kararı vermesine yardım eden, çoğunlukla yapay zekâ destekli sohbet ya da öneri aracıdır.