İçeriğe geç
parazade

Birim Ekonomisi Nedir?

İngilizce: Unit Economics

Yayın: · Son güncelleme:

Birim Ekonomisi Nedir? Kısaca

Birim ekonomisi, bir işletmenin tek bir satış birimi (ürün, sipariş ya da müşteri) başına elde ettiği gelir ile katlandığı maliyetleri karşılaştıran analizdir. İş büyüdükçe kâr edip etmeyeceğini gösterir.

Birim Ekonomisi nedir?
İçindekiler
  1. Birim ekonomisi nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Birim ekonomisi nedir?

Birim ekonomisi, bir işin en küçük satış birimi başına ne kadar kazandırdığını ya da kaybettirdiğini gösteren analizdir. Birim; tek bir ürün, tek bir sipariş ya da tek bir müşteri olabilir. Amaç, toplam rakamların arkasına saklanan kârsızlığı ortaya çıkarmaktır.

E-ticarette satış hacmi büyürken her siparişin zarar ettiği durumlar sık görülür. Birim ekonomisi bu durumu erken fark etmenizi sağlar.

Nasıl hesaplanır?

Sipariş bazlı bir hesapta, sipariş başına net gelirden o siparişe ait tüm değişken maliyetler düşülür. Ürün maliyeti, pazaryeri komisyonu, kargo, paketleme, ödeme altyapısı kesintisi ve iade payı bu maliyetlerin başında gelir.

Örneğin ortalama sepeti 600 TL olan bir sipariş düşünün. Ürün maliyeti 300 TL, komisyon 90 TL, kargo ve paketleme 60 TL, ödeme kesintisi 15 TL olsun. Sipariş başına katkı payı 135 TL kalır. Bir müşteriyi kazanmak için reklama ortalama 180 TL harcıyorsanız, müşteri ikinci kez alışveriş yapmadan bu maliyeti çıkaramazsınız.

Nelere dikkat etmeli?

Gizli maliyetleri atlamamak en kritik noktadır. İade edilen ürünün dönüş kargosu, hasarlı ürünler ve kampanya kuponları, hesabı kâğıt üzerinde olduğundan iyi gösterebilir.

Hesabı ürün ya da kategori bazında ayrı yapın. Genel ortalama kârlı görünse de bazı ürünler sürekli zarar ediyor olabilir. Bu ürünlerin fiyatını gözden geçirmek ya da ortalama sepet tutarını artıracak paketler hazırlamak sonraki somut adımdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Birim ekonomisinde birim ne olmalı?

İş modeline göre seçilir. Tek seferlik satış yapan bir mağazada sipariş, abonelik modelinde ise müşteri birim olarak alınır. Önemli olan, bütün maliyetleri aynı birime doğru şekilde dağıtmaktır.

Birim ekonomisi negatifse büyümek çözüm olur mu?

Çoğu zaman olmaz. Her siparişte zarar ediliyorsa satış arttıkça zarar da büyür. Önce fiyat, maliyet ya da müşteri edinme giderinde değişiklik yapmak gerekir.

İlgili terimler

Katkı Payı(Contribution Margin)Katkı payı, bir ürünün satış fiyatından değişken maliyetleri çıkarıldığında kalan tutardır. Bu tutar önce sabit giderleri karşılamaya, sabit giderler karşılandıktan sonra da kâra katkı sağlar; başabaş analizinin temelidir.Kâr Marjı(Profit Margin)Kâr marjı, bir işletmenin satışlarından (hasılatından) ne kadarının kâr olarak kaldığını yüzde olarak gösteren orandır. Brüt, faaliyet ve net kâr marjı olarak farklı düzeylerde hesaplanır.AOV(Average Order Value)AOV (Average Order Value), ortalama sipariş değeri demektir ve belirli bir dönemde elde edilen toplam satış gelirinin aynı dönemdeki sipariş sayısına bölünmesiyle bulunur. Müşterinin sipariş başına ortalama ne kadar harcadığını gösterir.Başabaş Noktası(Break-even Point)Başabaş noktası, toplam gelirin toplam giderlere eşit olduğu, yani işletmenin ne kâr ne zarar ettiği satış miktarı ya da tutarıdır. Bu noktanın üzerindeki her satış kâra katkı yapar.Kargo(Cargo)Kargo, bir paketin ya da eşyanın göndericiden alınıp belirli bir ücret karşılığında alıcıya taşınması hizmetidir. Günlük dilde hem bu hizmete hem de taşınan paketin kendisine kargo denir; e-ticaret siparişlerinin büyük bölümü bu yolla teslim edilir.Paketleme(Packaging)Paketleme, bir ürünün taşıma, depolama ve teslimat sırasında korunması için uygun kutu, dolgu ve bantla hazırlanması işlemidir. E-ticarette iyi paketleme hem hasarlı kargo riskini azaltır hem de paketin desisini, dolayısıyla kargo ücretini etkiler.