4PL Nedir?
İngilizce: Fourth-Party Logistics
Yayın: · Son güncelleme:
4PL Nedir? Kısaca
4PL (Fourth-Party Logistics, dördüncü taraf lojistik), bir işletmenin tedarik zincirini baştan sona planlayan ve depolama, taşıma gibi işleri yapan farklı firmaları koordine eden lojistik yönetim modelidir. 4PL firması işi çoğu zaman kendi deposu olmadan, yönetici olarak üstlenir.
4PL nedir?
4PL, İngilizce "Fourth-Party Logistics" ifadesinin kısaltmasıdır. 3PL firması depolama ve kargo gibi işleri fiilen yaparken, 4PL bu işleri yapan firmaları seçen, yöneten ve birbirine bağlayan taraftır. Kısacası 3PL depoyu işletir, 4PL ise lojistik sistemin tamamını yönetir.
Bu model genelde büyük hacimli, birden çok ülkede ya da birden çok depoyla çalışan işletmelerde görülür.
3PL ile karşılaştırma
| Ölçüt | 3PL | 4PL |
|---|---|---|
| Rol | Uygulayıcı | Yönetici ve koordinatör |
| Kendi deposu | Genelde var | Çoğu zaman yok |
| Kapsam | Depolama, paketleme, kargo | Tüm tedarik zinciri |
| Muhatap | Bir ya da birkaç hizmet | Tek sorumlu nokta |
Nasıl çalışır?
4PL firması önce işletmenin tedarik zincirini inceler: tedarikçiler, depolar, taşıma rotaları ve satış kanalları. Ardından bu işler için uygun 3PL, nakliye ve gümrük firmalarını seçer, sözleşmeleri yönetir ve performanslarını izler. İşletme tüm lojistik konularda tek bir muhatapla konuşur.
Örneğin hem Türkiye'de hem Avrupa'da satış yapan bir marka düşünün. İki ülkede ayrı depolar, uluslararası nakliye ve gümrükleme gerekiyorsa, 4PL bu parçaları tek plan altında toplayabilir.
Kimler için uygundur?
Tek depodan yurt içine satış yapan küçük bir e-ticaret işletmesi için 4PL çoğunlukla gereğinden fazladır. Yönetim ücretinin karşılığını alabilmek için tedarik zincirinin gerçekten karmaşık olması gerekir. Önce bir 3PL ile başlamak, hacim ve kanal sayısı arttıkça 4PL seçeneğini değerlendirmek daha gerçekçi bir sıralamadır.
Sıkça Sorulan Sorular
4PL, 3PL'in yerini alır mı?
Hayır. 4PL çoğu zaman bir ya da birkaç 3PL firmasıyla birlikte çalışır. 3PL işleri fiilen yürütür, 4PL ise bu firmaları yönetir.
5PL diye bir kavram var mı?
Bazı kaynaklarda birden fazla tedarik zincirini teknoloji platformlarıyla yöneten modeller için 5PL ifadesi kullanılır. Ancak bu kavramın tanımı 3PL ve 4PL kadar yerleşik değildir.