Bankacılık & Sigorta Terimleri – Sayfa 4
315 terim
Terimler
Kurumsal Bankacılık(Corporate Banking)Kurumsal bankacılık, bankaların büyük ölçekli şirketlere, holdinglere ve kurumlara sunduğu; işletme ve yatırım kredileri, nakit yönetimi, dış ticaret finansmanı ve teminat mektubu gibi ihtiyaca özel bankacılık hizmetleridir.Kurumsal Kart(Corporate Card)Kurumsal kart, şirket adına çıkarılıp çalışanlara verilen ve iş seyahati, temsil ya da satın alma gibi kurumsal harcamalarda kullanılan karttır. Borçtan şirket sorumludur, harcama kuralları da şirketçe belirlenir.Kur Korumalı Mevduat(FX-Protected Deposit)Kur korumalı mevduat (KKM), Türk lirası mevduatın vade sonunda, kur artışı faiz getirisini aşarsa aradaki farkın tasarruf sahibine ödendiği bir mevduat uygulamasıdır. 2021 sonunda başlatılmış, 2025'te yeni hesap açılışı sonlandırılmıştır.Lehtar(Beneficiary)Lehtar, bir sigorta poliçesi, çek, akreditif ya da teminat mektubu gibi bir belgede ödemenin kendisine yapılacağı belirtilen kişi veya kurumdur. Kısaca, bir hakkın ya da ödemenin lehine düzenlendiği taraftır.Limit Artırımı(Credit Limit Increase)Limit artırımı, kredi kartı ya da kredili mevduat hesabındaki harcama sınırının müşterinin talebi ve bankanın değerlendirmesiyle yükseltilmesidir. Banka gelir, ödeme geçmişi ve kredi notunu dikkate alır.Limit Aşımı(Over-Limit)Limit aşımı, kredi kartı ya da kredili hesaptaki borcun tanımlı kullanım limitini geçmesidir. Faiz, ücret ve gecikme gibi nedenlerle oluşabilir ve aşan kısım genellikle bir sonraki ödemede tamamen istenir.Maaş Hesabı(Salary Account)Maaş hesabı, işverenin çalışanın ücretini her ay yatırdığı vadesiz banka hesabıdır. Çoğunlukla işveren ile banka arasındaki bir protokole bağlıdır ve promosyon, masraf muafiyeti gibi ek avantajlarla gelir.Maaş Promosyonu(Salary Promotion)Maaş promosyonu, bir bankanın kurum çalışanlarının maaşlarını belirli süre kendisinden ödetmesi karşılığında verdiği tek seferlik ya da dönemsel ödemedir. Tutar ve süre işveren ile banka arasındaki protokolde belirlenir.Makro İhtiyati Tedbirler(Macroprudential Measures)Makro ihtiyati tedbirler, tek tek bankaları değil tüm finansal sistemi korumak için alınan önlemlerdir. Kredi büyümesini, borçlanmayı ve kur riskini sınırlamaya yönelik bu kurallar Türkiye'de BDDK ve TCMB tarafından belirlenir.Maluliyet Teminatı(Disability Coverage)Maluliyet teminatı, sigortalının kaza ya da poliçeye göre hastalık sonucu kalıcı olarak sakat kalması veya çalışma gücünü kaybetmesi hâlinde, poliçedeki tutarın tamamını ya da sakatlık oranına göre bir kısmını ödeyen sigorta teminatıdır.Masraf İadesi(Bank Fee Refund)Masraf iadesi, bankaların kredi, kart ya da hesap işlemlerinde mevzuata aykırı ya da onaysız tahsil ettiği ücretlerin tüketici tarafından geri istenmesi ve bankanın bu tutarı iade etmesidir.Mesleki Sorumluluk Sigortası(Professional Liability Insurance)Mesleki sorumluluk sigortası, bir meslek sahibinin işini yaparken yaptığı hata, ihmal ya da eksiklik nedeniyle müşterisine veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan doğan tazminat taleplerini karşılayan sigortadır.Mevduat(Deposit)Mevduat, bireylerin ya da şirketlerin bankaya yatırdığı ve istendiğinde ya da belirli bir vadenin sonunda geri alınabilen paradır. Vadeli ve vadesiz olmak üzere iki temel türü vardır.Mevduat Bankası(Deposit Bank)Mevduat bankası, halktan ve şirketlerden mevduat kabul edip bu kaynağı kredi olarak kullandıran bankadır. Türkiye'de ticari banka olarak da bilinen bu tür, BDDK denetimine tabidir ve mevduatı TMSF güvencesi kapsamındadır.Mevduat Faizi(Deposit Interest Rate)Mevduat faizi, bankaya belirli bir süre için yatırılan paraya banka tarafından ödenen faizdir. Vadeli hesaplarda vade sonunda ödenir; stopaj kesintisinden sonra kalan tutar net getiriyi oluşturur.Mevduat Sigortası(Deposit Insurance)Mevduat sigortası, bir bankanın faaliyet izni kaldırıldığında mevduat sahiplerine belirli bir tutara kadar ödeme yapılmasını güvenceye alan sistemdir. Türkiye'de bu sigortayı TMSF yürütür.Mevduat Sigortası Limiti(Deposit Insurance Limit)Mevduat sigortası limiti, bir bankanın faaliyet izni kaldırıldığında TMSF'nin bir kişiye o bankadaki mevduatı için ödemeyi garanti ettiği en yüksek tutardır. Anapara ve faiz birlikte, kişi ve banka bazında hesaplanır.Mil Puan(Air Miles)Mil puan, havayolu sadakat programlarında uçuşlar ve anlaşmalı kredi kartı harcamaları karşılığında kazanılan, çoğunlukla ödül bileti ve seyahat hizmetlerinde kullanılan puandır. Değeri ve kullanım koşulları programa göre değişir.Mini Kasko(Limited Comprehensive Insurance)Mini kasko, tam kaskoya göre daha az riski kapsayan ve bu nedenle daha düşük primli olan daraltılmış kasko poliçesidir. Genellikle hırsızlık, yangın ve doğal afet gibi belirli riskleri karşılar; kapsam şirkete göre değişir.Mobil Bankacılık(Mobile Banking)Mobil bankacılık, bankacılık işlemlerinin akıllı telefon ya da tablete kurulan banka uygulaması üzerinden yapılmasıdır. Para transferi, ödeme, kart yönetimi ve karekodla işlem gibi hizmetleri içerir.Mobil Onay(Mobile Approval)Mobil onay, internet bankacılığına giriş ya da bir işlemin onayı için SMS ile gelen kod yerine bankanın mobil uygulamasına gönderilen bildirimin onaylanmasıyla yapılan kimlik doğrulama yöntemidir.Mobil Ödeme(Mobile Payment)Mobil ödeme, akıllı telefon ya da mobil hat kullanılarak yapılan ödemelerin genel adıdır; temassız NFC ödemeler, QR kodla ödeme, uygulama içi ödemeler ve tutarın operatör faturasına yansıtıldığı ödemeleri kapsar.Mobil POS(Mobile POS)Mobil POS, kablosuz bağlantıyla çalışan ve işletmelerin masaya, kapıya ya da sahaya götürerek kartla ödeme aldığı taşınabilir POS cihazıdır. Bankalar ve ödeme kuruluşları tarafından üye işyerlerine verilir.MT103MT103, SWIFT ağında bir müşterinin başka bir ülkedeki hesaba yaptığı tekil para transferini bankalar arasında ileten standart mesaj türüdür. Gönderilen tutar, taraflar ve masraf bilgisini içerdiği için ödeme kanıtı olarak kullanılır.Muhabir Banka(Correspondent Bank)Muhabir banka, başka bir bankanın adına, özellikle yurt dışında, ödeme, tahsilat ve dış ticaret işlemlerini yürüten ve bu amaçla o bankaya hesap açan bankadır.MurabahaMurabaha, bir malın satıcı tarafından maliyeti ve üzerine eklenen kâr miktarı alıcıya açıkça bildirilerek satılması esasına dayanan bir alım-satım yöntemidir; katılım bankacılığında en yaygın vadeli finansman yöntemidir.Müşterek Hesap(Joint Account with Joint Signature)Müşterek hesap, birden fazla kişi adına açılan ve para çekme gibi işlemler için hesap sahiplerinin tamamının birlikte onay vermesi ya da imza atması gereken banka hesabıdır.Müşteri Numarası(Customer Number)Müşteri numarası, bankanın her müşteriye verdiği ve o müşterinin tüm hesap, kart ve kredilerini tek kimlikte toplayan benzersiz numaradır. İnternet şubesine girişte ve müşteri hizmetlerinde kimlik tespiti için kullanılır.Müşteri Temsilcisi(Customer Representative)Müşteri temsilcisi, bankada belirli bir müşteri grubunun hesap, kart, kredi ve yatırım işlemlerini takip eden, ürün bilgisi veren ve sorunların çözümüne aracılık eden çalışandır.Nakdi Kredi(Cash Loan)Nakdi kredi, bankanın müşterisine doğrudan para olarak kullandırdığı, faiziyle birlikte geri ödenen kredidir. İhtiyaç, konut, taşıt ve işletme kredileri ile kredili mevduat hesabı bu gruba girer.Nakit Avans(Cash Advance)Nakit avans, kredi kartı limitinden ATM, şube ya da dijital kanallarla nakit para çekilmesidir. Alışverişten farklı olarak faiz genellikle çekildiği günden işlemeye başlar ve üzerine vergi ile ücret eklendiği için pahalı bir borçlanma yoludur.Nakliyat Sigortası(Cargo Insurance)Nakliyat sigortası, kara, deniz, hava ya da demir yoluyla taşınan malların yükleme, yolculuk ve boşaltma sırasında uğrayabileceği hasar, kayıp ve çalınma gibi risklere karşı korunmasını sağlayan sigortadır.NeobankNeobank, şube ağı olmadan tamamen mobil uygulama ve internet üzerinden hizmet veren yeni nesil banka ya da bankacılık hizmeti sağlayıcısıdır. Kimi kendi lisansıyla, kimi bir bankanın altyapısıyla çalışır.Net Faiz Marjı(Net Interest Margin)Net faiz marjı, bir bankanın faiz gelirleri ile faiz giderleri arasındaki farkın, faiz getiren varlıklarına oranıdır. Bankanın kredi ve mevduat işinden ne kadar verimli kazandığını gösteren temel kârlılık göstergesidir.NFC Ödeme(NFC Payment)NFC ödeme, kartın, telefonun ya da akıllı saatin POS cihazına birkaç santimetre yaklaştırılmasıyla, yakın alan iletişimi (NFC) teknolojisi kullanılarak yapılan temassız ödemedir. Kartı takmaya gerek kalmadan işlem saniyeler içinde tamamlanır.Nostro Hesap(Nostro Account)Nostro hesap, bir bankanın yabancı bir bankada, genellikle o ülkenin para birimiyle açtırdığı kendi hesabıdır. Banka, müşterilerinin döviz ödemelerini bu hesap üzerinden gerçekleştirir.Ortak ATM(Shared ATM Network)Ortak ATM, birden fazla bankanın müşterilerine aynı cihaz üzerinden hizmet verdiği, bankaların ortaklaşa işlettiği ATM'dir. Bu bankaların müşterileri cihazı kendi bankalarının ATM'si gibi kullanabilir.Ortak Hesap(Joint Account)Ortak hesap, iki ya da daha fazla kişi adına açılan ve hesap sahiplerinden her birinin diğerlerinin onayı olmadan tek başına para yatırıp çekebildiği banka hesabıdır. Teselsüllü hesap olarak da bilinir.Otomatik Katılım Sistemi(Auto-Enrollment System)Otomatik katılım sistemi (OKS), belirli koşullardaki çalışanların işverenleri aracılığıyla bireysel emeklilik planına kendiliğinden dahil edildiği sistemdir. Çalışan, kanunda tanınan süre içinde cayarak sistemden çıkabilir.Otomatik Ödeme Talimatı(Direct Debit)Otomatik ödeme talimatı, bankaya ya da kart çıkaran kuruluşa verilen ve fatura gibi düzenli borçların her dönem son ödeme tarihinde hesaptan veya kredi kartından otomatik olarak tahsil edilmesini sağlayan izindir.Ödeme Emri Başlatma Hizmeti(Payment Initiation Service)Ödeme emri başlatma hizmeti, müşterinin talebi ve onayıyla, lisanslı bir hizmet sağlayıcının müşterinin başka bir bankadaki hesabından ödeme emri başlatmasıdır. Açık bankacılığın ödeme tarafındaki temel hizmetidir.Ödeme Hesabı(Payment Account)Ödeme hesabı, ödeme kuruluşu ya da elektronik para kuruluşu nezdinde açılan ve para transferi, alışveriş gibi ödeme işlemleri için kullanılan hesaptır. Mevduat hesabı değildir, bu yüzden faiz işlemez.Ödeme Hizmetleri(Payment Services)Ödeme hizmetleri, para yatırma ve çekme, para transferi, kartlı ödeme, fatura ödemeye aracılık ve ödeme başlatma gibi fonların bir taraftan diğerine aktarılmasını sağlayan ve kanunla düzenlenen hizmetlerdir.Ödeme Kuruluşu(Payment Institution)Ödeme kuruluşu, TCMB'den aldığı faaliyet izniyle para transferi, fatura ödemeye aracılık ve üye işyerlerine ödeme kabulü gibi ödeme hizmetleri sunan, banka ya da elektronik para kuruluşu olmayan finans kuruluşudur.Ödeme Planı(Repayment Schedule)Ödeme planı, bir kredinin her taksitinin tarihini, tutarını ve bu tutarın ne kadarının anapara, faiz ve vergiden oluştuğunu gösteren tablodur. Kalan borcun her ödemeden sonra nasıl azaldığını da gösterir.Ödeme Sistemi(Payment System)Ödeme sistemi, bankalar ve diğer katılımcılar arasında fon transferlerinin ortak kurallar, teknik altyapı ve düzenlemeler çerçevesinde iletilmesini, takasını ve mutabakatını sağlayan yapıdır.Ön Onaylı Kredi(Pre-Approved Loan)Ön onaylı kredi, bankanın mevcut müşterisinin hesap hareketleri ve kredi geçmişine bakarak önceden belirlediği, başvuru sürecini kısaltan kredi teklifidir. Ön onay kesin onay değildir; kullandırmadan önce son kontroller yapılabilir.Ön Ödemeli Kart(Prepaid Card)Ön ödemeli kart, önceden yüklenen tutar kadar harcama yapılabilen ve bir banka hesabına bağlı olması gerekmeyen ödeme kartıdır. Elektronik para esasına dayanır; borçlanma imkânı yoktur.Özel Banka(Private Bank)Özel banka, sermayesinin tamamı ya da çoğunluğu özel kişilere, şirketlere veya yabancı yatırımcılara ait olan, kâr amacıyla mevduat toplayan, kredi veren ve bankacılık hizmetleri sunan bankadır.Özel Bankacılık(Private Banking)Özel bankacılık, bankaların yüksek finansal varlığa sahip müşterilere kişiye özel danışman, portföy yönetimi, vergi ve miras planlaması gibi hizmetleri bir arada sunduğu bankacılık segmentidir.Para Çekme(Cash Withdrawal)Para çekme, banka hesabındaki ya da kredi kartı limitindeki tutarın ATM, şube veya kartsız işlem gibi kanallardan nakit olarak alınmasıdır. Kanal ve karta göre limit ve ücret değişir.Para Transferi(Money Transfer)Para transferi, bir kişinin ya da kurumun hesabındaki paranın başka bir hesaba veya kişiye elektronik ya da fiziksel yollarla gönderilmesidir. Türkiye'de en yaygın yöntemleri havale, EFT, FAST ve uluslararası transferlerdir.Para Transfer Limiti(Money Transfer Limit)Para transfer limiti, bir banka hesabından belirli bir sürede ya da tek işlemde gönderilebilecek en yüksek tutardır. Banka varsayılan bir sınır belirler, müşteri bu sınırı belirli aralıkta değiştirebilir.Para Yatırma(Cash Deposit)Para yatırma, nakit paranın ATM, şube ya da bankanın diğer kanalları üzerinden kendi hesabınıza veya başka birinin hesabına eklenmesidir. Para yatırma özellikli ATM'ler bu işlemi yedi gün yirmi dört saat sunar.Perakende Bankacılık(Retail Banking)Perakende bankacılık, bankaların bireysel müşterilere sunduğu mevduat hesabı, banka ve kredi kartı, tüketici kredisi, konut kredisi, para transferi ve fatura ödeme gibi günlük bankacılık hizmetlerinin tümüdür.Pert(Total Loss)Pert, sigortalı bir aracın ya da malın hasarının, onarımı ekonomik olmayacak ya da mümkün olmayacak kadar büyük olması nedeniyle tam hasar sayılmasıdır. Bu durumda sigorta şirketi onarım yerine aracın değerini öder.Poliçe(Insurance Policy)Poliçe, sigorta sözleşmesinin varlığını ve şartlarını gösteren, sigorta şirketinin düzenleyip sigorta ettirene verdiği belgedir. Teminatlar, prim, süre, muafiyet ve istisnalar poliçede yazılıdır.POS Cihazı(POS Terminal)POS cihazı, işletmelerin müşterilerinden banka kartı, kredi kartı, temassız kart, telefon ya da karekod ile ödeme almasını sağlayan elektronik ödeme terminalidir. Banka ya da ödeme kuruluşu aracılığıyla işyerine tahsis edilir.Prefinansman(Pre-Export Financing)Prefinansman, ihracatçının mal üretip yurt dışına göndermeden önce ihtiyaç duyduğu parayı karşılamak için kullandığı ihracat öncesi finansman kredisidir. Kredi, ileride gerçekleşecek ihracattan elde edilecek döviz gelirine dayanır.Provizyon(Provision Approval)Provizyon, bir ödemenin ya da hizmetin gerçekleşmeden önce yetkili kurumdan alınan ön onaydır. Sağlıkta hastanenin SGK veya sigorta şirketinden aldığı onayı, kartlı ödemede ise bankanın harcama tutarını ayırmasını anlatır.