Bankacılık & Sigorta Terimleri – Sayfa 5
315 terim
Terimler
QR Kod ile Ödeme(QR Code Payment)QR kod ile ödeme, kasada, faturada ya da ekranda gösterilen karekodun bankanın veya ödeme kuruluşunun mobil uygulamasıyla okutulup tutarın onaylanmasıyla yapılan temassız bir ödeme yöntemidir.Reasürans(Reinsurance)Reasürans, bir sigorta şirketinin üstlendiği risklerin bir kısmını prim karşılığında başka bir sigorta ya da reasürans şirketine devretmesidir. Kısaca sigorta şirketlerinin kendilerini sigortalatmasıdır.Risk Raporu(Credit Report)Risk raporu, bir kişinin bankalar ve finans kuruluşlarındaki kredi, kart ve limit bilgilerini, ödeme geçmişini ve varsa gecikmelerini gösteren rapordur. Türkiye'de bireyler bu raporu Kredi Kayıt Bürosu üzerinden edinebilir.Rotatif Kredi(Revolving Credit)Rotatif kredi, bankanın bir işletmeye belirli bir limit tanıdığı ve işletmenin bu limiti vade içinde ihtiyaç oldukça kullanıp geri ödeyerek yeniden kullanabildiği döner nitelikli ticari kredidir.Rücu(Subrogation)Rücu, bir borcu ya da tazminatı ödeyen tarafın, ödediği tutarı asıl sorumlu kişiden geri istemesidir. Sigortada şirket, ödediği tazminatı kusurlu üçüncü kişiden ya da belirli şartlarda kendi sigortalısından talep edebilir.Sabit Faizli Kredi(Fixed Rate Loan)Sabit faizli kredi, faiz oranının kredi kullanılırken belirlendiği ve vade boyunca değişmediği; bu sayede taksit tutarlarının baştan bilindiği kredi türüdür.Sanal Kart(Virtual Card)Sanal kart, fiziksel bir plastiği olmayan, yalnız kart numarası, son kullanma tarihi ve güvenlik kodundan oluşan, çoğunlukla internet alışverişi için kullanılan karttır. Ana kartın bilgilerini paylaşmadan ödeme yapmayı sağlar.Sanal POS(Virtual POS)Sanal POS, işletmelerin internet sitesi, mobil uygulama ya da ödeme linki üzerinden kredi ve banka kartıyla ödeme almasını sağlayan, fiziksel cihaz gerektirmeyen elektronik ödeme altyapısıdır.SEDDK(Insurance and Private Pension Regulation Authority)SEDDK, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun kısaltmasıdır. Türkiye'de sigorta ve bireysel emeklilik şirketlerini düzenleyen ve denetleyen, idari ve mali özerkliğe sahip kamu kurumudur.Sendikasyon Kredisi(Syndicated Loan)Sendikasyon kredisi, büyük tutarlı bir finansman ihtiyacını karşılamak için birden fazla bankanın bir araya gelerek tek bir borçluya aynı sözleşme koşullarıyla ortak kredi vermesidir.Sermaye Yeterlilik Oranı(Capital Adequacy Ratio)Sermaye yeterlilik oranı (SYR), bir bankanın yasal özkaynaklarının kredi, piyasa ve operasyonel risklere göre ağırlıklandırılmış varlıklarına oranıdır. Bankanın olası zararlara karşı ne kadar dayanıklı olduğunu gösterir.Seyahat Sağlık Sigortası(Travel Health Insurance)Seyahat sağlık sigortası, yurt içi ya da yurt dışı seyahat sırasında ortaya çıkan ani hastalık ve kaza kaynaklı tedavi masraflarını, poliçedeki limitler dahilinde karşılayan kısa süreli sağlık sigortasıdır.Siber Sigorta(Cyber Insurance)Siber sigorta, bir işletmenin veri ihlali, fidye yazılımı, hackleme ya da sistem kesintisi gibi siber olaylar nedeniyle uğradığı kendi zararlarını ve üçüncü kişilere karşı doğan sorumluluklarını karşılayan sigortadır.Sicil Affı(Credit Record Amnesty)Sicil affı, ödenmemiş kredi, kredi kartı, karşılıksız çek ya da protestolu senet kayıtlarının, borcun ödenmesi veya yapılandırılması şartıyla bankalarca dikkate alınmamasını sağlayan yasal düzenlemedir.Sigorta(Insurance)Sigorta, belirli bir prim karşılığında olası bir riskin gerçekleşmesi hâlinde ortaya çıkacak maddi zararın sigorta şirketi tarafından, poliçede belirlenen sınırlar içinde karşılanmasını sağlayan sözleşmedir.Sigortalı(Insured)Sigortalı, özel sigortada riski güvence altına alınan ve zarar hâlinde tazminatı talep etme hakkı olan kişidir. Sosyal güvenlikte ise SGK'ya bildirilerek adına prim ödenen çalışan ya da kişiyi ifade eder.Sigorta Acentesi(Insurance Agent)Sigorta acentesi, bir ya da birden fazla sigorta şirketi adına ve hesabına, yaptığı acentelik sözleşmesine dayanarak sigorta poliçesi satan, teklif hazırlayan ve müşteriye hizmet veren yetkili aracı kuruluştur.Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi(Insurance Information and Monitoring Center)Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM), Türkiye'de sigorta şirketlerinin poliçe ve hasar verilerini tek merkezde toplayan, istatistik üreten ve sigorta dolandırıcılığıyla mücadeleye destek veren, Sigortacılık Kanunu'na dayanan kuruluştur.Sigorta Brokeri(Insurance Broker)Sigorta brokeri, sigorta şirketlerini değil sigorta yaptırmak isteyen kişi ya da şirketi temsil eden, onun adına piyasadaki teklifleri araştırıp uygun teminatı bulan ve sözleşme sürecinde danışmanlık yapan aracıdır.Sigorta Eksperi(Insurance Adjuster)Sigorta eksperi, sigortalı bir varlıkta meydana gelen hasarın nedenini, kapsamını ve parasal tutarını inceleyip rapora bağlayan, ruhsatlı ve bağımsız çalışması beklenen uzman kişidir.Sigorta Ettiren(Policyholder)Sigorta ettiren, sigorta şirketiyle sözleşmeyi yapan ve primi ödemekle yükümlü olan taraftır. Kendi adına ya da başkası adına sigorta yaptırabilir; bu yüzden her zaman sigortalıyla aynı kişi olmayabilir.Sigorta Primi(Insurance Premium)Sigorta primi, sigorta ettirenin poliçede tanımlanan teminatlar karşılığında sigorta şirketine ödediği bedeldir. Tutarı; riskin büyüklüğüne, teminat kapsamına, muafiyete ve kişinin hasar geçmişine göre belirlenir.Sigorta Tahkim Komisyonu(Insurance Arbitration Commission)Sigorta Tahkim Komisyonu, sigortalı ya da zarar gören ile sigorta şirketi arasındaki uyuşmazlıkları hakem heyetleri aracılığıyla, mahkemeye göre daha hızlı ve uzmanlaşmış biçimde çözmek için kurulan isteğe bağlı tahkim kurumudur.SoftPOSSoftPOS, NFC özellikli bir akıllı telefon ya da tabletin, ek cihaz gerekmeden kartla temassız ödeme alan bir POS'a dönüşmesini sağlayan yazılım çözümüdür. Banka ve ödeme kuruluşlarının uygulamalarıyla kullanılır.Son Ödeme Tarihi(Payment Due Date)Son ödeme tarihi, kredi kartı ekstresindeki dönem borcunun ya da en az asgari ödeme tutarının ödenmesi gereken son gündür. Borcun tamamı bu tarihe kadar ödenirse faiz işlemez; ödenmezse akdi ya da gecikme faizi uygulanır.Sorumluluk Sigortası(Liability Insurance)Sorumluluk sigortası, sigortalının faaliyetleri ya da kusuru nedeniyle üçüncü kişilere verdiği maddi veya bedeni zararlardan doğan tazminat yükümlülüğünü, poliçedeki limit ve şartlar dahilinde karşılayan sigorta türüdür.Spot Kredi(Spot Loan)Spot kredi, işletmelere kısa süreli nakit ihtiyaçları için tek seferde kullandırılan ve genellikle anapara ile faizin vade sonunda birlikte ödendiği ticari kredidir. Vadesi çoğunlukla birkaç gün ile birkaç ay arasındadır.SWIFTSWIFT, dünya genelindeki bankaların ve finansal kuruluşların ödeme talimatlarını ve finansal mesajlarını standart ve güvenli biçimde birbirine ilettiği uluslararası mesajlaşma ağıdır. Parayı kendisi taşımaz.SWIFT Kodu(SWIFT Code)SWIFT kodu, bir bankayı ve gerektiğinde şubesini uluslararası para transferlerinde tanımlayan 8 ya da 11 karakterli harf ve rakam dizisidir. Resmî adı BIC'tir ve yurt dışı havalede alıcı bankayı belirtir.Şimdi Al Sonra Öde(Buy Now Pay Later)Şimdi al sonra öde (BNPL), alışveriş sırasında ürünü hemen alıp bedelini daha sonra tek seferde ya da birkaç taksitle ödemeyi sağlayan, genellikle dijital olarak sunulan kısa vadeli bir finansman modelidir.Şube Kodu(Branch Code)Şube kodu, bir bankanın her şubesine verdiği ve o şubeyi banka içinde tanımlayan numaradır. Hesap numarasıyla birlikte hesabın hangi şubede açıldığını gösterir; IBAN yaygınlaştıktan sonra transferlerde daha az istenir.Takipteki Krediler(Non-Performing Loans)Takipteki krediler, borçlunun ödemelerini belirli bir süreden uzun geciktirdiği ya da geri ödeme gücünün ciddi biçimde zayıfladığı için bankanın tahsilini şüpheli gördüğü, donuk alacak olarak sınıfladığı kredilerdir.Taksitli Alışveriş(Installment Purchase)Taksitli alışveriş, bir ürün ya da hizmetin bedelinin kredi kartıyla tek seferde değil, belirli sayıda aylık ödemeye bölünerek ödenmesidir. Toplam tutar limitten hemen düşer, taksitler her ay ekstreye yansır.Taksitli Nakit Avans(Installment Cash Advance)Taksitli nakit avans, kredi kartı limitinden çekilen nakit paranın tek seferde değil, faiziyle birlikte belirli sayıda aylık taksitle geri ödendiği bir kart özelliğidir. Ekonomik olarak kısa vadeli bir tüketici kredisine benzer.Taksit Erteleme(Installment Deferral)Taksit erteleme, bir kredinin ya da kredi kartı alışverişinin taksitlerinin bankanın onayıyla ileri bir tarihe kaydırılmasıdır. Ödeme planını rahatlatır; ancak ertelenen süre için faiz işlemeye devam edebilir ve toplam maliyet artabilir.Taksit Sınırlaması(Installment Restriction)Taksit sınırlaması, kredi kartıyla yapılan alışverişlerde uygulanabilecek en fazla taksit sayısının ya da taksit yapılıp yapılamayacağının sektöre göre düzenlenmesidir. Kuralları Türkiye'de BDDK belirler.Tamamlayıcı Sağlık Sigortası(Supplementary Health Insurance)Tamamlayıcı sağlık sigortası (TSS), SGK kapsamındaki kişilerin, SGK ile anlaşmalı özel hastanelerde ödemesi gereken fark ücretlerini poliçe kapsamı ve limitleri dahilinde karşılayan özel sağlık sigortasıdır.Tarım Sigortası(Agricultural Insurance)Tarım sigortası, bitkisel ürünleri, hayvanları, seraları ve su ürünlerini dolu, don, sel, fırtına, hastalık gibi doğal ve biyolojik risklere karşı güvence altına alan, Türkiye'de devlet prim desteğiyle sunulan sigortadır.TARSİM(Agricultural Insurance Pool)TARSİM, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu ile kurulan Tarım Sigortaları Havuzu'dur. Tarım sigortalarında standart poliçeleri belirler, riskleri tek havuzda toplar, hasar süreçlerini yönetir ve tazminatları öder.Tasarruf Finansman Şirketi(Savings Finance Company)Tasarruf finansman şirketi, katılımcılardan belirli süre düzenli tasarruf toplayarak onlara faizsiz esaslarla konut, işyeri ya da taşıt edinme amacıyla finansman sağlayan, BDDK lisanslı finans kuruluşudur.Taşıt Kredisi(Auto Loan)Taşıt kredisi, sıfır ya da ikinci el otomobil gibi bir aracı satın almak için bankalardan kullanılan ve genellikle alınan araç üzerine rehin konularak verilen tüketici kredisidir.Tatil Kredisi(Holiday Loan)Tatil kredisi, bankaların tatil, otel, tur ya da seyahat masraflarını karşılamak için sunduğu ve genellikle ihtiyaç kredisi niteliği taşıyan, taksitle geri ödenen bir tüketici kredisidir.TBB(Banks Association of Turkey)TBB, Türkiye Bankalar Birliği'nin kısaltmasıdır. Mevduat bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarının üye olduğu, bankacılık sektörünün ortak meslek kuruluşudur ve kamu kurumu niteliğindedir.Temassız Limit(Contactless Payment Limit)Temassız limit, kart ya da telefonla yapılan temassız ödemelerde şifre sorulmadan onaylanabilecek en yüksek işlem tutarıdır. Bu tutarın üstündeki temassız işlemlerde kart şifresi istenir.Temassız Ödeme(Contactless Payment)Temassız ödeme, kartı, telefonu ya da akıllı saati POS cihazına yaklaştırarak, kartı cihaza takmadan yapılan ödemedir. NFC adı verilen kısa mesafeli kablosuz iletişim teknolojisiyle çalışır.Teminat(Collateral)Teminat, bir borcun ya da yükümlülüğün yerine getirilmesini güvence altına almak için alacaklıya verilen mal, hak, para veya kişisel taahhüttür; borç ödenmezse alacaklı teminata başvurabilir.Teminat Limiti(Coverage Limit)Teminat limiti, sigorta şirketinin poliçedeki belirli bir teminat için bir hasarda ya da poliçe süresi boyunca ödeyeceği en yüksek tutardır. Bu limiti aşan zarar sigortalının ya da sorumlu kişinin üzerinde kalır.Teminat Mektubu(Letter of Guarantee)Teminat mektubu, bir bankanın müşterisinin bir yükümlülüğü yerine getirmemesi hâlinde, mektupta yazan tutarı lehtara ödeyeceğini yazılı olarak taahhüt ettiği bir banka garantisidir.Ticari Banka(Commercial Bank)Ticari banka, halktan ve şirketlerden mevduat toplayıp bu kaynağı kredi olarak kullandıran, ayrıca ödeme, para transferi, kart ve döviz gibi bankacılık hizmetleri sunan finans kuruluşudur.Ticari Kart(Commercial Card)Ticari kart, şirketlerin ve şahıs işletmelerinin işletme harcamaları için kullandığı, limiti ve koşulları işletmenin finansal durumuna göre belirlenen kredi kartıdır. Bireysel kartlardan ayrı kurallara tabidir.Ticari Kredi(Commercial Loan)Ticari kredi, bankaların şirketlere, esnafa ve serbest meslek sahiplerine ticari ya da mesleki faaliyetlerini finanse etmeleri için kullandırdığı kredilerin genel adıdır. Koşulları işletmenin mali durumuna, teminatlarına ve kredinin amacına göre belirlenir.TMSF(SDIF)TMSF, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun kısaltmasıdır. Türkiye'de bankalardaki mevduat ve katılım fonlarını belirli kapsam ve tutar dahilinde sigortalayan, sorunlu bankaların çözümlenmesini yürüten kamu kurumudur.Toplam Geri Ödeme Tutarı(Total Repayment Amount)Toplam geri ödeme tutarı, bir kredi boyunca ödeyeceğin anapara, faiz, vergi ve krediyle ilgili diğer masrafların toplamıdır. Krediyi kullanmanın sana toplamda kaça mal olacağını TL olarak gösterir.Tramer(Insurance Information Center)Tramer, Türkiye'de trafik sigortası ve kasko kapsamındaki hasar, poliçe ve tazminat bilgilerinin toplandığı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesindeki motorlu araç sigortaları bilgi merkezidir.Tüketici Finansmanı(Consumer Finance)Tüketici finansmanı, bireylerin mal ve hizmet alımlarını banka, finansman şirketi ya da diğer kurumların sağladığı krediyle karşılayıp bedeli zamana yayarak ödemesini sağlayan finansman türüdür.Tüketici Kredisi(Consumer Loan)Tüketici kredisi, bir bankanın ya da finans kuruluşunun bireylere ticari ya da mesleki olmayan amaçlarla, faiz karşılığında ödemeyi erteleme ya da kredi verme biçiminde sağladığı finansmandır. İhtiyaç, taşıt ve konut kredileri bu kapsamdadır.Uzaktan Müşteri Edinimi(Remote Onboarding)Uzaktan müşteri edinimi, bir bankanın ya da finans kuruluşunun yeni müşterisinin kimliğini şubeye gelmesine gerek kalmadan, görüntülü görüşme ve elektronik doğrulama yöntemleriyle tespit edip sözleşmeyi elektronik ortamda kurmasıdır.Üye İşyeri(Merchant)Üye işyeri, bir banka ya da ödeme kuruluşuyla sözleşme yaparak POS cihazı, sanal POS veya benzeri araçlarla kartlı ve dijital ödeme kabul eden işletmedir. Satış bedellerini komisyon düşülerek ve valör süresine göre alır.Üye İşyeri Komisyonu(Merchant Discount Rate)Üye işyeri komisyonu, kartla ya da diğer elektronik yöntemlerle ödeme kabul eden işletmenin her satış tutarı üzerinden bankaya veya ödeme kuruluşuna ödediği hizmet bedelidir. Genellikle satış tutarının yüzdesi olarak kesilir.Vadeli Çek(Post-Dated Check)Vadeli çek, uygulamada üzerine gerçek düzenleme gününden daha ileri bir tarih yazılarak verilen ve bu tarihte tahsil edilmesi amaçlanan çektir. Kanunda çek bir ödeme aracı olsa da ticarette bu yolla kredi aracı gibi kullanılır.