Bankacılık & Sigorta Terimleri – Sayfa 2
315 terim
Terimler
Dinamik Kur Dönüşümü(Dynamic Currency Conversion)Dinamik kur dönüşümü, yurt dışında kartla ödeme ya da ATM işlemi yaparken tutarın yerel para birimi yerine kartın kendi para birimine işyeri veya ATM tarafından anında çevrilmesidir. Uluslararası adı DCC'dir.Doğrudan Borçlandırma Sistemi(Direct Debit System)Doğrudan Borçlandırma Sistemi (DBS), bayi ağı olan bir ana firmanın faturalarının vadesinde bayi hesabından otomatik tahsil edildiği, bakiye yetmezse bankanın bayiye tanıdığı limitten ödeme yaptığı ticari tahsilat sistemidir.Dönem Borcu(Statement Balance)Dönem borcu, kredi kartında hesap kesim tarihine kadar yapılan harcamaların, o aya düşen taksitlerin ve varsa faiz ile ücretlerin toplamıdır. Son ödeme tarihine kadar tamamı ödenirse faiz işlemez.Dönem İçi Harcama(Current Period Spending)Dönem içi harcama, kredi kartıyla son hesap kesim tarihinden sonra yapılan ve henüz ekstreye yansımamış harcamaların toplamıdır. Bu tutar bir sonraki hesap kesiminde dönem borcuna eklenir.Dövize Endeksli Kredi(FX-Indexed Loan)Dövize endeksli kredi, TL olarak kullandırılıp TL olarak geri ödenen ama tutarı bir döviz kuruna bağlanan kredidir. Taksitler, ödeme günündeki kura göre hesaplandığı için kur yükselirse TL borç da artar.Döviz Hesabı(Foreign Currency Account)Döviz hesabı, ABD doları, euro ya da sterlin gibi yabancı para birimlerinin bankada tutulduğu mevduat hesabıdır. Vadesiz ya da vadeli açılabilir; bakiye TL'ye göre kur hareketleriyle değer kazanıp kaybedebilir.Döviz Kredisi(Foreign Currency Loan)Döviz kredisi, dolar ya da euro gibi yabancı para cinsinden kullandırılan ve aynı para biriminden geri ödenen kredidir. Türkiye'de yerleşik gerçek kişiler bu krediyi kullanamaz, şirketler ise belirli şartlarla kullanabilir.Döviz Tevdiat Hesabı(Foreign Currency Deposit Account)Döviz tevdiat hesabı (DTH), bankada dolar, euro ya da sterlin gibi yabancı para cinsinden açılan mevduat hesabıdır. Birikimini yabancı para olarak tutmanı sağlar; vadesiz ya da vadeli açılabilir ve getirisi döviz cinsinden hesaplanır.Düzenli Ödeme Talimatı(Standing Order)Düzenli ödeme talimatı, bankaya verilen ve belirlenen sabit bir tutarın, seçilen tarihlerde ve aralıklarla belirli bir hesaba otomatik olarak gönderilmesini sağlayan talimattır. Kira, aidat ve düzenli birikim için sık kullanılır.Efektif Faiz Oranı(Effective Interest Rate)Efektif faiz oranı, faizin yıl içinde birden fazla kez anaparaya eklenmesiyle oluşan gerçek yıllık getiri ya da maliyet oranıdır. Aylık ya da dönemsel oranlar bileşik olarak yıllığa çevrildiğinde ortaya çıkar.EFT(Electronic Funds Transfer)EFT (Elektronik Fon Transferi), farklı bankalardaki hesaplar arasında Türk lirası para gönderimini sağlayan ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından işletilen ödeme sistemidir.EFT Saatleri(EFT Hours)EFT saatleri, bankalar arası Elektronik Fon Transferi sisteminin işlem kabul ettiği ve paranın aynı gün alıcıya ulaştığı zaman aralığıdır. Bu aralık dışında verilen EFT talimatları sonraki iş gününe kalır.EFT Ücreti(EFT Fee)EFT ücreti, bir bankadan başka bir bankadaki hesaba yapılan Elektronik Fon Transferi için gönderen bankanın aldığı işlem ücretidir. Tutar bankaya, kanala ve müşterinin ürün paketine göre değişir.Eğitim Kredisi(Education Loan)Eğitim kredisi, okul ücreti, kurs, yüksek lisans ya da yurt dışı eğitim gibi öğrenim masraflarını karşılamak için kullanılan; banka ya da kamu kaynaklı olabilen bir kredi türüdür.Eksik Sigorta(Underinsurance)Eksik sigorta, sigortalanan malın poliçedeki sigorta bedelinin, malın hasar anındaki gerçek değerinin altında kalmasıdır. Bu durumda tazminat genellikle sigorta bedelinin gerçek değere oranı kadar azaltılarak ödenir.Ekspertiz(Property Appraisal)Ekspertiz, bir gayrimenkulün, aracın ya da başka bir varlığın değerinin ve durumunun bağımsız uzmanlarca incelenip raporlanmasıdır. Konut kredisinde bankanın vereceği kredi tutarını belirlemede kullanılır.Ekstre(Statement)Ekstre, bir banka hesabının ya da kredi kartının belirli bir dönemdeki tüm işlemlerini, borç ve bakiye bilgilerini gösteren hesap özetidir. Kredi kartı ekstresinde dönem borcu, asgari ödeme ve son ödeme tarihi yer alır.Ek Kart(Supplementary Card)Ek kart, bir kredi kartı sahibinin başvurusuyla aile üyesi gibi başka bir kişi adına çıkarılan ve asıl kartın limitini paylaşan karttır. Ek kartla yapılan harcamaların sorumluluğu asıl kart sahibine aittir.Ek Taksit(Extra Installments)Ek taksit, kredi kartıyla yapılan bir alışverişe, satış anında seçilen taksit sayısına ilave olarak eklenen taksitlerdir. Genellikle banka ya da üye işyeri kampanyalarıyla sunulur ve ödemenin daha uzun süreye yayılmasını sağlar.Elektronik Para(Electronic Money)Elektronik para, bir kuruluşa yatırılan fon karşılığında ihraç edilen, elektronik ortamda saklanan ve ödeme işlemlerinde kullanılan, ihraç eden dışındaki kişilerce de ödeme aracı olarak kabul edilen parasal değerdir.Elektronik Para Kuruluşu(Electronic Money Institution)Elektronik para kuruluşu, TCMB'den aldığı izinle elektronik para ihraç eden ve ödeme hizmetleri sunan, banka olmayan finans kuruluşudur; dijital cüzdan ve ön ödemeli kart gibi ürünler sunar.Emeklilik Fonu(Pension Fund)Emeklilik fonu, bireysel emeklilik sisteminde katılımcıların katkı paylarının yatırıldığı, emeklilik şirketlerince kurulan ve profesyonel portföy yöneticilerince yönetilen yatırım fonudur. Getiri, fonun içindeki varlıkların performansına bağlıdır.Emekli Promosyonu(Pensioner Promotion)Emekli promosyonu, bankaların emekli maaşını kendi hesaplarına taşıyan ve belirli bir süre orada tutmayı taahhüt eden emeklilere yaptığı ödemedir. Tutar ve taahhüt süresi bankaya ve kampanyaya göre değişir.Erken Kapama(Early Repayment)Erken kapama, bir kredinin kalan borcunun ödeme planındaki vadeler beklenmeden tek seferde ödenerek kapatılmasıdır. Bu durumda kalan dönemlere ait faiz ve buna bağlı vergiler alınmaz; yalnız kalan anapara ve işlemiş faiz ödenir.Erken Ödeme Cezası(Prepayment Penalty)Erken ödeme cezası, kredi borcu vadesinden önce ödendiğinde bankanın sözleşmeye dayanarak talep ettiği tazminattır. Türkiye'de tüketiciler için sınırlıdır: sabit faizli konut kredilerinde yasal tavanla istenebilir, ihtiyaç kredilerinde öngörülmez.Eximbank Kredisi(Export Credit)Eximbank kredisi, Türkiye'nin resmî ihracat kredi kuruluşu olan Türkiye İhracat Kredi Bankası'nın (Türk Eximbank) ihracatçılara ve ihracata yönelik üretim yapan firmalara doğrudan ya da aracı bankalar üzerinden sağladığı finansmandır.Faktoring(Factoring)Faktoring, bir işletmenin vadeli satışlarından doğan alacaklarını bir faktoring şirketine devrederek vadesinden önce nakde çevirmesini sağlayan finansman yöntemidir. Şirket bu hizmet karşılığında faiz ve komisyon alır.FAST(Instant Payment System)FAST (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi), Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın işlettiği, farklı bankalar ve ödeme kuruluşları arasında Türk lirası transferlerini 7/24 ve saniyeler içinde gerçekleştiren anlık ödeme sistemidir.Fatura Ödeme(Bill Payment)Fatura ödeme, elektrik, su, doğalgaz, telefon ve internet gibi abonelik borçlarının banka, ödeme kuruluşu ya da hizmet sağlayıcının kendi kanalı üzerinden ödenmesidir. Tek seferlik ya da otomatik talimatla yapılabilir.Ferdi Kaza Sigortası(Personal Accident Insurance)Ferdi kaza sigortası, sigortalının ani ve beklenmedik bir kaza sonucu vefat etmesi, kalıcı sakatlığa uğraması ya da tedavi görmesi hâlinde poliçede belirlenen tutarları ödeyen kişisel sigortadır.Finansal Kiralama(Leasing)Finansal kiralama (leasing), bir işletmenin ihtiyaç duyduğu makine, araç ya da ekipmanı kiralama şirketinin satın alıp belirli bir süre kiraya vermesi, süre sonunda varlığın genellikle kiracıya devredilmesi yöntemidir.Finansman Şirketi(Finance Company)Finansman şirketi, mevduat toplamadan, kendi kaynakları ve borçlanmalarıyla bireylere ve işletmelere mal ve hizmet alımı için kredi kullandıran, BDDK lisanslı ve denetimli finans kuruluşudur.Fintek(Fintech)Fintek, "finansal teknoloji" ifadesinin kısaltmasıdır; ödeme, kredi, yatırım ve sigorta gibi finansal hizmetleri yazılım ve dijital teknolojilerle daha hızlı, ucuz ya da erişilebilir hâle getiren şirket ve çözümleri anlatır.ForfaitingForfaiting, ihracatçının yurt dışı alıcıdan doğan vadeli alacağını, rücu hakkı olmaksızın iskontolu olarak bir bankaya ya da finansman kuruluşuna satmasıdır. İhracatçı peşin para alır, tahsilat riski alıcı kuruma geçer.Gayri Nakdi Kredi(Non-Cash Loan)Gayri nakdi kredi, bankanın müşteriye para vermeden, onun adına üçüncü kişiye karşı ödeme taahhüdü üstlendiği kredi türüdür. Teminat mektubu, akreditif ve kabul kredisi en yaygın örneklerdir.Gecikme Faizi(Late Payment Interest)Gecikme faizi, bir borç vadesinde ödenmediğinde, geciken tutar için gecikilen süre boyunca uygulanan faizdir. Normal faizden genellikle daha yüksektir ve borcun maliyetini hızla artırır.Gişe(Bank Teller)Gişe, bankalarda nakit para yatırma, çekme, havale ve ödeme gibi işlemlerin bir görevli aracılığıyla yapıldığı hizmet bölümüdür. Gişede çalışan kişiye gişe yetkilisi ya da veznedar denir.Gömülü Finans(Embedded Finance)Gömülü finans, ödeme, kredi, sigorta ya da hesap gibi finansal hizmetlerin finans dışı bir şirketin uygulamasına veya satın alma akışına doğrudan yerleştirilmesidir. Hizmetin arkasında genellikle lisanslı bir banka ya da kuruluş bulunur.Gümüş Hesabı(Silver Account)Gümüş hesabı, bankalarda gram cinsinden gümüş alıp tutmaya imkân veren kıymetli maden depo hesabıdır. Hesaptaki gümüşün TL değeri, uluslararası gümüş fiyatı ve döviz kuruna göre günlük olarak değişir.Harcama İtirazı(Transaction Dispute)Harcama itirazı, kredi ya da banka kartında yer alan tanınmayan, hatalı veya karşılığı alınmayan bir işlem için kart sahibinin bankasına yaptığı resmî itirazdır. Banka işlemi inceler ve gerekirse tutarı geri talep eder.Hareketsiz Hesap(Dormant Account)Hareketsiz hesap, sahibinin uzun süredir para yatırma, çekme ya da talimat gibi bir işlem yapmadığı banka hesabıdır. Bu hesaplarda ücret, kanal kısıtı ve sonunda zamanaşımı gibi sonuçlar doğabilir.Hasarsızlık İndirimi(No-Claims Discount)Hasarsızlık indirimi, sigortalının önceki poliçe dönemlerinde tazminat almaması karşılığında yenileme priminde uygulanan indirimdir. Hasar bildirildiğinde indirim kademesi düşer ve prim yükselebilir.Havale(Wire Transfer)Havale, aynı bankanın müşterileri arasında, bir hesaptan diğerine para gönderme işlemidir. Banka içinde gerçekleştiği için genellikle anında ve günün her saatinde yapılabilir.Hayat Sigortası(Life Insurance)Hayat sigortası, sigortalının vefatı ya da poliçede belirtilen durumlarda (ör. maluliyet) belirlenen tutarın lehdarlara ödendiği sigortadır. Amacı, sigortalı kişiye bağlı aile ve borçların güvence altına alınmasıdır.Hesap Açma(Account Opening)Hesap açma, bir kişi ya da şirketin bankada vadesiz, vadeli ya da döviz hesabı edinmek için kimlik doğrulama ve sözleşme adımlarını tamamlamasıdır. Şubeden ya da mobil uygulamadan uzaktan yapılabilir.Hesap Bakiyesi(Account Balance)Hesap bakiyesi, bir banka ya da ödeme hesabında belirli bir anda bulunan toplam paradır. Hesaba giren tutarlardan çıkan tutarlar düşülerek bulunur ve hesap sahibinin o andaki alacağını, eksi ise borcunu gösterir.Hesap Bilgisi Hizmeti(Account Information Service)Hesap bilgisi hizmeti, müşterinin izniyle farklı bankalardaki ödeme hesaplarına ait bakiye ve işlem bilgilerinin lisanslı bir hizmet sağlayıcı tarafından tek bir uygulamada gösterilmesidir. Açık bankacılığın temel hizmetlerinden biridir.Hesap Dondurma(Account Freezing)Hesap dondurma, bir banka hesabındaki paranın kullanımının geçici olarak engellenmesidir. Şüpheli işlem incelemesi, mahkeme ya da savcılık kararı veya müşterinin kendi talebi gibi nedenlerle uygulanabilir.Hesap Dökümü(Account Statement)Hesap dökümü, bir banka hesabında belirli bir tarih aralığında gerçekleşen tüm para giriş ve çıkışlarını, açıklamalarını ve her işlem sonrası bakiyeyi gösteren belgedir. Hesap ekstresi ya da hesap hareketleri olarak da anılır.Hesap Haczi(Bank Account Garnishment)Hesap haczi, bir alacak için yürütülen icra takibi kapsamında borçlunun banka hesabındaki paranın icra dairesi kararıyla bloke edilip alacaklıya aktarılmasıdır. Banka bildirimi alınca tutarı hesaptan ayırır.Hesap İşletim Ücreti(Account Maintenance Fee)Hesap işletim ücreti, bankaların bir hesabın açık tutulması ve yönetilmesi karşılığında belirli dönemlerde müşteriden tahsil ettiği ücrettir. Türkiye'de tüketicilerden alınması mevzuat ve yargı kararlarıyla tartışma konusu olmuştur.Hesap Kapatma(Account Closing)Hesap kapatma, müşterinin bankadaki bir hesabını sona erdirmesi ve bakiyeyi çekmesi ya da başka hesaba aktarmasıdır. Kapatmadan önce hesaba bağlı kart, kredi ve otomatik ödeme talimatlarının çözülmesi gerekir.Hesap Kesim Tarihi(Statement Date)Hesap kesim tarihi, kredi kartında bir dönemin kapandığı ve o döneme ait harcamaların toplanarak dönem borcunun belirlendiği gündür. Bu tarihten sonra yapılan harcamalar bir sonraki ekstreye yansır.Hesap Kiralama(Money Muling)Hesap kiralama, bir kişinin banka hesabını, IBAN'ını, kartını ya da mobil bankacılık erişimini para karşılığında başkasının kullanımına vermesidir. Bu hesaplar genellikle dolandırıcılık ve yasa dışı bahis gelirlerinin aktarılmasında kullanılır.Hesap Numarası(Account Number)Hesap numarası, bankanın her bir hesabı kendi sistemi içinde tanımlamak için verdiği benzersiz numaradır. Türkiye'de bu numara IBAN'ın içinde yer alır ve transferlerde genellikle IBAN ile birlikte kullanılır.Hoş Geldin Faizi(Welcome Interest Rate)Hoş geldin faizi, bankaların yeni müşterilere ya da bankaya ilk kez getirilen paraya ilk vade için tanıdığı, standart orandan yüksek mevduat faizidir. Kampanya süresi bitince oran genellikle standart seviyeye iner.IBANIBAN (Uluslararası Banka Hesap Numarası), bir banka hesabını ulusal ve uluslararası para transferlerinde tek ve standart biçimde tanımlayan numaradır. Türkiye'de TR ile başlar ve 26 karakterden oluşur.İhtiyaç Kredisi(Personal Loan)İhtiyaç kredisi, bankaların bireylere belirli bir alımla ilişkilendirmeden, kişisel harcamalar için verdiği tüketici kredisidir. Teminat istenmeden, gelir ve kredi geçmişine göre kullandırılır.İhtiyari Mali Mesuliyet(Voluntary Liability Insurance)İhtiyari mali mesuliyet (İMM), zorunlu trafik sigortası limitlerini aşan ve aracın karşı tarafa verdiği maddi ya da bedeni zararları, poliçedeki limite kadar karşılayan isteğe bağlı sorumluluk sigortası teminatıdır.İnternet Bankacılığı(Internet Banking)İnternet bankacılığı, bankacılık işlemlerinin bilgisayar ya da tarayıcı üzerinden bankanın güvenli web sitesine giriş yapılarak gerçekleştirilmesidir. Para transferi, ödeme, hesap ve yatırım işlemlerini kapsar.