Efektif Faiz Oranı Nedir?

Efektif faiz oranı nedir?

Efektif faiz oranı, bileşik faiz etkisi hesaba katıldığında ulaşılan gerçek yıllık orandır. Banka ilanlarında genellikle aylık ya da yıllık nominal oran yazar. Faiz her ay anaparaya eklendiğinde ise yıl sonundaki gerçek getiri ya da maliyet nominal orandan yüksek çıkar.

Nasıl hesaplanır?

Temel formül şöyledir: efektif oran = (1 + dönemsel oran) üzeri dönem sayısı eksi 1. Dönemsel oran, yıllık nominal oranın yıl içindeki dönem sayısına bölünmesiyle bulunur.

Varsayımsal bir örnek verelim. Aylık yüzde 3 faizli bir krediyi düşünün. Basit hesapla yıllık oran yüzde 36 görünür. Oysa 1,03 sayısının 12. kuvveti yaklaşık 1,426 eder, yani efektif yıllık oran yüzde 42,6 civarındadır. Fark, her ay işleyen faizin bir sonraki ay yeniden faiz doğurmasından gelir.

Nerede işinize yarar?

Kredi tekliflerini karşılaştırırken yalnız aylık orana bakmak yanıltıcı olabilir. Dosya masrafı, sigorta ve vergiler eklendiğinde toplam maliyet daha da artar. Bankaların tüketiciye sunduğu yıllık maliyet oranı bu masrafları da içerir.

Mevduatta da aynı mantık geçerlidir. Kısa vadeli bir mevduatı her vade sonunda faiziyle birlikte yenilerseniz, yıllık getiriniz ilan edilen yıllık nominal orandan yüksek olur. İki teklifi karşılaştırmadan önce ikisini de efektif yıllık orana çevirin. Hesabı yaparken stopaj gibi kesintileri de düşmeyi unutmayın, çünkü net getiriyi bunlar belirler. Bileşik faiz maddesi, bu hesabın arkasındaki mantığı daha ayrıntılı anlatır.