Siber Güvenlik & Dolandırıcılık Terimleri – Sayfa 3

356 terim

Terimler

Güvenli Bağlantı(Secure Connection)Güvenli bağlantı, tarayıcınız ile web sitesi arasındaki verilerin TLS protokolüyle şifrelenerek iletildiği ve sitenin kimliğinin dijital sertifikayla doğrulandığı HTTPS bağlantısıdır.Güvenli DNS(Secure DNS)Güvenli DNS, cihazınızın site adreslerini IP adresine çevirmek için yaptığı DNS sorgularının şifreli bir bağlantıyla ve güvenilir bir sağlayıcı üzerinden yapılmasıdır. Bazı sağlayıcılar zararlı siteleri de engeller.Güvenli İnternet Hizmeti(Safe Internet Service)Güvenli internet hizmeti, internet servis sağlayıcılarının Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu düzenlemesi çerçevesinde abonelere ücretsiz sunduğu, aile ve çocuk profilleriyle içerik filtreleme hizmetidir.Güvenli Kodlama(Secure Coding)Güvenli kodlama, yazılımı geliştirirken enjeksiyon, yetki hatası ve veri sızıntısı gibi güvenlik açıklarının oluşmasını baştan önleyen yazım alışkanlıkları ve ilkeler bütünüdür.Güvenli Silme(Secure Data Deletion)Güvenli silme, bir dosyanın ya da diskin içeriğini özel araçlarla geri getirilemeyecek biçimde yok etme işlemidir. Normal silme ve çöp kutusunu boşaltma, verinin kurtarılmasını çoğu zaman engellemez.HackerHacker, bilgisayar sistemlerinin, ağların ve yazılımların nasıl çalıştığını derinlemesine bilen ve bu bilgiyle sistemlerin sınırlarını zorlayan kişidir. Niyetine göre iyi ya da kötü amaçlı olabilir.Hackleme(Hacking)Hackleme, bir bilgisayar sistemindeki, ağdaki ya da hesaptaki güvenlik önlemlerini aşarak ona izinsiz erişmek veya onu sahibinin istemediği biçimde kontrol etmektir.Hacktivizm(Hacktivism)Hacktivizm, siyasi, toplumsal ya da ideolojik bir mesajı duyurmak amacıyla web sitelerini değiştirme, erişimi engelleme veya veri sızdırma gibi siber saldırıların kullanılmasıdır.Hedefli Oltalama(Spear Phishing)Hedefli oltalama (Spear Phishing), belirli bir kişi ya da kurum hakkında önceden bilgi toplanarak hazırlanan, kişiye özel ve inandırıcı sahte mesajlarla şifre, para ya da dosya erişimi elde etmeye çalışan oltalama türüdür.Hesap Ele Geçirme(Account Takeover)Hesap ele geçirme, bir kişinin e-posta, banka, sosyal medya ya da alışveriş hesabının başka biri tarafından şifre çalma, doğrulama kodu kandırmacası veya sızdırılmış bilgilerle kontrol altına alınmasıdır.Hesap Kurtarma(Account Recovery)Hesap kurtarma, parolanızı unuttuğunuzda, iki adımlı doğrulama cihazınızı kaybettiğinizde ya da hesabınız ele geçirildiğinde hesabınıza yeniden erişmenizi sağlayan doğrulama sürecidir.HoneypotHoneypot (bal küpü), saldırganları kendine çekmek için gerçek bir sistem gibi görünecek şekilde kurulan, gerçekte değerli veri içermeyen ve kendisine yapılan her erişimi kaydeden tuzak sistemdir.IBAN Dolandırıcılığı(IBAN Fraud)IBAN dolandırıcılığı, mağdurun parasını dolandırıcıya ait ya da kiralanmış bir banka hesabına göndermeye ikna edildiği, ayrıca kişilerin banka hesaplarını para karşılığında dolandırıcılara kullandırmaya teşvik edildiği dolandırıcılık türüdür.IDS(Intrusion Detection System)IDS (Intrusion Detection System), ağ trafiğini ya da bir cihazdaki etkinliği izleyerek saldırı belirtilerini tespit eden ve güvenlik ekibine uyarı üreten saldırı tespit sistemidir. Trafiği kendiliğinden engellemez.IMEIIMEI (International Mobile Equipment Identity), her cep telefonuna üretimde verilen 15 haneli benzersiz kimlik numarasıdır. Operatörler cihazı bu numarayla tanır; kayıp ya da çalıntı telefonlar da bu numarayla şebekeye kapatılır.Instagram Hesap Çalma(Instagram Account Hacking)Instagram hesap çalma, kullanıcının şifresi, doğrulama kodu ya da oturum bilgisi kandırılarak ele geçirilip Instagram hesabının sahibinin izni olmadan kontrol altına alınmasıdır.IOC(Indicator of Compromise)IOC (Indicator of Compromise), bir sistemin ele geçirildiğini ya da saldırıya uğradığını gösteren teknik iz anlamına gelir. Zararlı IP adresi, alan adı, dosya özeti ve şüpheli kayıt değişiklikleri tipik örneklerdir.IoT Güvenliği(IoT Security)IoT güvenliği, internete bağlı akıllı kamera, termostat, priz, araç ve sensör gibi nesnelerin interneti cihazlarının ve ilettikleri verilerin yetkisiz erişim ve kötüye kullanıma karşı korunmasıdır.IPS(Intrusion Prevention System)IPS (Intrusion Prevention System), ağ trafiğinin yoluna yerleştirilerek saldırı belirtilerini tespit eden ve şüpheli trafiği otomatik olarak engelleyen saldırı önleme sistemidir.ISO 27001ISO 27001, kurumların bilgi güvenliği yönetim sistemi kurması, işletmesi ve sürekli iyileştirmesi için şartları tanımlayan uluslararası standarttır. Uyum, akredite kuruluşların denetimiyle belgelendirilebilir.İç Tehdit(Insider Threat)İç tehdit, bir kurumun sistemlerine ve bilgilerine meşru erişimi olan çalışan, eski çalışan, yüklenici ya da iş ortağının bu erişimi bilerek ya da dikkatsizlikle kuruma zarar verecek şekilde kullanması riskidir.iPhone JailbreakiPhone jailbreak, iOS işletim sistemindeki Apple kısıtlamalarının bir güvenlik açığı kullanılarak kaldırılması ve cihaza App Store dışından uygulama ile sistem değişikliği yüklenebilmesidir. Ciddi güvenlik riskleri taşır.İş İlanı Dolandırıcılığı(Job Scam)İş ilanı dolandırıcılığı, gerçekte var olmayan bir iş için ilan verip adaydan ücret, kimlik belgesi ya da banka bilgisi isteyerek para veya kişisel veri ele geçirmeye dayanan dolandırıcılık türüdür.İş Sürekliliği(Business Continuity)İş sürekliliği, bir kurumun siber saldırı, afet, salgın ya da tedarik sorunu gibi bir kriz sırasında kritik faaliyetlerini kabul edilebilir bir düzeyde sürdürmesini ve hızla normale dönmesini sağlayan planlamadır.İzinsiz Paylaşım(Non-Consensual Sharing)İzinsiz paylaşım, bir kişiye ait fotoğraf, video, yazışma ya da kişisel bilginin onun rızası olmadan internette veya mesajlaşma gruplarında yayımlanmasıdır. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden ciddi bir eylemdir.İzleme Çerezleri(Tracking Cookies)İzleme çerezleri, reklam ve analiz şirketlerinin sizi farklı web siteleri arasında tanıyıp gezinme alışkanlıklarınıza göre profil çıkarmak için tarayıcınıza bıraktığı küçük veri dosyalarıdır.Juice JackingJuice jacking, halka açık USB şarj istasyonlarının ya da kabloların değiştirilerek, telefonu şarj eden kişinin cihazından veri çekilmesi veya cihaza zararlı yazılım yüklenmesi riskidir. USB hem güç hem veri taşıdığı için mümkündür.JWT(JSON Web Token)JWT (JSON Web Token), iki sistem arasında kullanıcı kimliği ve yetkileri gibi bilgileri JSON biçiminde taşıyan, dijital olarak imzalandığı için içeriğinin değiştirilip değiştirilmediği anlaşılabilen kompakt bir belirteç standardıdır.Kaba Kuvvet Saldırısı(Brute Force Attack)Kaba kuvvet saldırısı (brute force), bir şifreyi ya da şifreleme anahtarını, doğru olanı bulana kadar olası tüm kombinasyonları otomatik olarak deneyerek kırmaya çalışan saldırı yöntemidir.Kapora Dolandırıcılığı(Deposit Scam)Kapora dolandırıcılığı, bir ürün, araç, konut ya da hizmetin "ayırtılması" bahanesiyle alıcıdan ön ödeme istenip ardından iletişimin kesilmesi veya ürünün hiç var olmadığının ortaya çıkmasıdır.Karantina(Quarantine)Karantina, antivirüs veya güvenlik yazılımının zararlı ya da şüpheli bulduğu bir dosyayı silmeden, çalışamayacağı ayrı ve korumalı bir alana taşıyarak etkisiz hâle getirmesidir.Kargo Dolandırıcılığı(Delivery Scam)Kargo dolandırıcılığı, kargo firması ya da gümrük adına gönderilen sahte SMS, e-posta ve aramalarla kullanıcıdan küçük bir ücret, kart bilgisi ya da kişisel bilgi istenmesi veya sahte teslimat bahanesiyle para alınmasıdır.Kaybolan Mesajlar(Disappearing Messages)Kaybolan mesajlar, mesajlaşma uygulamalarında gönderilen mesajların belirlenen bir süre sonra hem sizin hem de karşı tarafın cihazından otomatik olarak silinmesini sağlayan özelliktir.Kayıp Çalıntı Telefon(Lost or Stolen Phone)Kayıp çalıntı telefon, kaybolan ya da çalınan cep telefonunun operatöre ve gerekirse kolluğa bildirilerek IMEI numarasıyla şebekeye kapatılması ve hesapların korunması için yapılan işlemlerin bütünüdür.KeygenKeygen, ücretli bir yazılım için yetkisiz olarak lisans veya seri anahtarı üreten küçük bir programdır. Sıklıkla kötü amaçlı yazılımla birlikte dağıtılır ve kullanımı telif hakkı ihlali oluşturur.KeyloggerKeylogger, klavyede basılan her tuşu kaydederek yazdığınız şifre, mesaj ve kart bilgilerini gizlice toplayan yazılım ya da donanım aracıdır. Çoğunlukla kimlik bilgisi çalmak için kullanılır.Kırmızı Takım(Red Team)Kırmızı takım (red team), bir kurumun izniyle gerçek saldırganların hedeflerini ve yöntemlerini taklit ederek savunma ekiplerinin, süreçlerin ve teknolojinin bir saldırıyı ne kadar tespit edip durdurabildiğini sınayan ekiptir.Kısaltılmış Link(Shortened URL)Kısaltılmış link, uzun bir web adresinin bir kısaltma servisi aracılığıyla birkaç karakterlik kısa bir bağlantıya dönüştürülmüş hâlidir. Pratik bir araçtır, ancak gerçek hedefi gizlediği için oltalamada da sık kullanılır.Kimlik Bilgisi(Credentials)Kimlik bilgisi (credentials), bir kullanıcının ya da sistemin kendini doğrulamak için kullandığı kullanıcı adı, şifre, doğrulama kodu, güvenlik anahtarı veya dijital sertifika gibi bilgilerin genel adıdır.Kimlik Doğrulama(Authentication)Kimlik doğrulama, bir sisteme bağlanan kişinin ya da cihazın iddia ettiği kişi veya cihaz olduğunu şifre, doğrulama kodu, parmak izi gibi yöntemlerle kanıtlama sürecidir. İngilizcede authentication olarak geçer.Kimlik Hırsızlığı(Identity Theft)Kimlik hırsızlığı (Identity Theft), bir kişinin adı, T.C. kimlik numarası, kimlik belgesi ya da hesap bilgileri gibi kişisel verilerinin izinsiz ele geçirilerek onun adına işlem yapılması, borç ya da hesap açılmasıdır.Kimlik ve Erişim Yönetimi(Identity and Access Management)Kimlik ve erişim yönetimi (IAM), bir kurumda kullanıcı hesaplarının oluşturulmasını, kimlik doğrulamayı, yetkilerin atanmasını ve gözden geçirilmesini tek bir çerçevede yöneten politika, süreç ve teknolojilerin bütünüdür.Kiralık Ev Dolandırıcılığı(Rental Scam)Kiralık ev dolandırıcılığı, gerçekte sahibi olmayan ya da var olmayan bir konut için kiracı adayından kapora, depozito veya ilk kiranın alınıp iletişimin kesilmesidir. Aynı evin birden fazla kişiye kiralanması da bu kapsamda görülür.Kişisel Veri(Personal Data)Kişisel veri, kimliği belirli ya da belirlenebilir bir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir. Ad soyad, T.C. kimlik numarası, telefon, e-posta, IP adresi ve konum bilgisi gibi veriler bu kapsama girer.Komut Enjeksiyonu(Command Injection)Komut enjeksiyonu (Command Injection), bir uygulamanın kullanıcıdan aldığı veriyi süzmeden işletim sistemi komutuna eklemesiyle saldırganın sunucuda kendi komutlarını çalıştırabilmesine yol açan güvenlik açığıdır.Konum Takibi(Location Tracking)Konum takibi, telefonunuzun GPS, Wi-Fi ağları ve baz istasyonları aracılığıyla bulunduğunuz yeri belirlemesi ve bu bilginin uygulamalar, hizmetler ya da başka kişilerle paylaşılmasıdır.Korku Yazılımı(Scareware)Korku yazılımı (scareware), kullanıcıyı sahte virüs ya da sistem hatası uyarılarıyla korkutup gereksiz veya zararlı bir programı satın almaya, indirmeye ya da sahte bir destek hattını aramaya yönlendiren yazılımdır.Korsan Yazılım(Pirated Software)Korsan yazılım, telif hakkı sahibinin izni ve lisansı olmadan kopyalanan, dağıtılan ya da kullanılan yazılımdır. Hem hukuki yaptırım hem de kötü amaçlı yazılım bulaşması gibi güvenlik riskleri taşır.Kötü Amaçlı Yazılım(Malware)Kötü amaçlı yazılım (malware), bir cihaza ya da ağa zarar vermek, veri çalmak, kullanıcıyı gözetlemek veya sistemi izinsiz kontrol etmek için tasarlanmış her türlü yazılımın genel adıdır.Kredi Kartı Dolandırıcılığı(Credit Card Fraud)Kredi kartı dolandırıcılığı, kart numarası, son kullanma tarihi, güvenlik kodu ya da kartın kendisi ele geçirilerek kart sahibinin izni olmadan harcama yapılması veya nakit çekilmesidir. Çevrim içi ve fiziksel olarak gerçekleşebilir.Kritik Altyapı Güvenliği(Critical Infrastructure Security)Kritik altyapı güvenliği, enerji, su, sağlık, ulaşım, iletişim ve finans gibi aksaması toplumun işleyişini ve kamu güvenliğini ciddi şekilde etkileyecek hizmetlerin siber ve fiziksel tehditlere karşı korunmasıdır.Kuantum Kriptografi(Quantum Cryptography)Kuantum kriptografi, fizik yasalarını kullanarak iki taraf arasında gizli anahtar paylaşmayı ve dinleme girişimlerini fark etmeyi amaçlayan güvenlik yaklaşımıdır. En bilinen uygulaması kuantum anahtar dağıtımıdır.KVKKKVKK, Türkiye'de kişisel verilerin işlenmesini düzenleyen 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'dur. 7 Nisan 2016'da Resmî Gazete'de yayımlanmıştır; kişilerin haklarını ve verileri işleyenlerin yükümlülüklerini belirler.KVKK Cezası(KVKK Fine)KVKK cezası, 6698 sayılı Kanun'daki yükümlülüklere uymayan veri sorumlularına Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nca verilen idari para cezalarıdır. Bazı eylemler ayrıca Türk Ceza Kanunu'nda suç olarak tanımlanır.Link Kontrolü(URL Checker)Link kontrolü, bir bağlantıya tıklamadan önce adresin gerçekten iddia ettiği siteye gidip gitmediğini ve zararlı içerik barındırıp barındırmadığını inceleme işlemidir. Oltalama ve zararlı yazılım riskini azaltır.Log Yönetimi(Log Management)Log yönetimi, sunucu, ağ cihazı ve uygulamaların ürettiği kayıtların merkezi olarak toplanması, saklanması, korunması ve analiz edilmesi sürecidir. Sorun giderme, güvenlik izleme ve yasal uyum için kullanılır.Makro Virüsü(Macro Virus)Makro virüsü, Word, Excel gibi ofis programlarının otomatik görev çalıştırmak için kullandığı makro diline yazılan ve belge açılıp makrolar etkinleştirildiğinde çalışan kötü amaçlı koddur.Mantık Bombası(Logic Bomb)Mantık bombası, bir yazılımın içine gizlenen ve belirli bir tarih, olay ya da koşul gerçekleştiğinde çalışarak dosya silme, sistemi bozma gibi zararlar veren kötü amaçlı koddur.Mavi Takım(Blue Team)Mavi takım (blue team), bir kurumun sistemlerini savunan, güvenlik olaylarını izleyen, saldırıları tespit eden ve müdahale eden, ayrıca savunma önlemlerini sürekli iyileştiren güvenlik ekibidir.MD5MD5, herhangi bir uzunluktaki veriden 128 bitlik sabit uzunlukta bir özet (hash) üreten kriptografik özet fonksiyonudur. Çakışma zafiyetleri nedeniyle güvenlik amaçlı kullanım için artık uygun kabul edilmez.