İçeriğe geç
parazade
Siber Güvenlik & Dolandırıcılık

Fidye Yazılımı Nedir?

İngilizce: Ransomware

Yayın: · Son güncelleme:

Fidye Yazılımı Nedir? Kısaca

Fidye yazılımı (ransomware), bir cihazdaki ya da ağdaki dosyaları şifreleyerek erişilemez hâle getiren ve şifreyi çözmek karşılığında genellikle kripto para ile fidye isteyen kötü amaçlı yazılımdır.

Fidye Yazılımı nedir?
İçindekiler
  1. Fidye yazılımı nedir?
  2. Nasıl bulaşır?
  3. Fidye ödemeli mi?
  4. Nasıl korunulur?

Fidye yazılımı nedir?

Fidye yazılımı, dosyalarınızı rehin alan zararlıdır. Bulaştığı cihazdaki belgeleri, fotoğrafları ve veritabanlarını şifreler, ardından ekrana bir fidye notu bırakır. Notta ödeme yapılırsa dosyaların açılacağı, yapılmazsa silineceği ya da internette yayımlanacağı yazar.

Son yıllarda saldırganlar "çifte şantaj" yöntemine yöneldi. Dosyaları şifrelemeden önce bir kopyasını da çalar ve fidye ödenmezse bu verileri yayımlamakla tehdit ederler.

Nasıl bulaşır?

En sık giriş yolları şunlardır:

  • Fatura, kargo ya da teklif görünümlü e-posta ekleri
  • İnternete açık, zayıf şifreli uzak masaüstü bağlantıları
  • Güncellenmemiş sunucu ve ağ cihazlarındaki açıklar

Örneğin bir muhasebe bürosunda bir çalışan "Ödeme dekontu" başlıklı bir e-postadaki dosyayı açar. Ertesi sabah büronun ortak klasöründeki tüm müşteri dosyaları açılamaz hâldedir ve ekranda kripto para ile ödeme isteyen bir mesaj durur.

Fidye ödemeli mi?

Ödeme yapmak dosyaların geri geleceğini garanti etmez. Ödeme yapan kurumlar yeniden hedef alınabilir ve ödenen para suç örgütlerini finanse eder. Bu kararı vermeden önce bir güvenlik uzmanına ve hukuk danışmanına başvurun, olayı emniyete bildirin.

Nasıl korunulur?

En etkili önlem, ağdan ayrı tutulan ve düzenli test edilen yedekleme düzenidir. Yedekleriniz sağlamsa fidye notu bir felaket olmaktan çıkar. Yazılımları güncel tutun, uzak erişimi çok faktörlü doğrulamayla koruyun ve çalışanlara şüpheli ekleri tanıtın.

Sıkça Sorulan Sorular

Fidye yazılımına yakalanınca ilk ne yapılmalı?

Etkilenen cihazların ağ bağlantısını hemen kesin ama kapatmayın. Ardından bir güvenlik uzmanına ulaşın, fidye notunun fotoğrafını alın ve olayı emniyetin siber suçlarla mücadele birimine bildirin.

Fidye ödenirse dosyalar geri gelir mi?

Garantisi yoktur. Bazı durumlarda verilen anahtar çalışmaz ya da yalnız bir kısım dosyayı açar. Ödeme yapmak ayrıca yeniden hedef alınma riskini artırır.

İlgili terimler

Fidye Ödemesi(Ransom Payment)Fidye ödemesi, fidye yazılımı saldırısında şifrelenen verilerin çözülmesi ya da çalınan verilerin yayımlanmaması karşılığında saldırganların genellikle kripto para ile talep ettiği ödemedir. Ödeme yapmak sonucu garanti etmez.Yedekleme(Backup)Yedekleme, dosyalarınızın ve sistemlerinizin bir kopyasını ayrı bir yerde saklayarak cihaz arızası, hırsızlık, silme hatası ya da fidye yazılımı durumunda verileri geri getirebilmenizi sağlayan işlemdir.Kötü Amaçlı Yazılım(Malware)Kötü amaçlı yazılım (malware), bir cihaza ya da ağa zarar vermek, veri çalmak, kullanıcıyı gözetlemek veya sistemi izinsiz kontrol etmek için tasarlanmış her türlü yazılımın genel adıdır.Wiper(Wiper Malware)Wiper, bulaştığı sistemdeki dosyaları, diskleri ya da önyükleme bilgilerini kalıcı olarak silmek veya bozmak için tasarlanmış, amacı doğrudan yıkım olan kötü amaçlı yazılımdır.Fatura(Invoice)Fatura, satılan mal ya da yapılan hizmet karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere satıcı tarafından düzenlenip alıcıya verilen ticari ve vergisel belgedir. Vergi Usul Kanununda düzenlenir.Muhasebe(Accounting)Muhasebe, bir işletmenin para ile ölçülebilen ticari işlemlerini belgelere dayanarak kaydeden, sınıflandıran, özetleyen ve bilanço ile gelir tablosu gibi raporlar hâlinde ilgililere sunan bilgi sistemidir.Kripto Para(Cryptocurrency)Kripto para, merkez bankası gibi tek bir otoriteye bağlı olmadan blokzincir gibi dağıtık kayıt teknolojisiyle oluşturulan, kriptografiyle korunan ve dijital ortamda transfer edilen sanal varlıktır.