İçeriğe geç
parazade
Siber Güvenlik & Dolandırıcılık

İş İlanı Dolandırıcılığı Nedir?

İngilizce: Job Scam

Yayın: · Son güncelleme:

İş İlanı Dolandırıcılığı Nedir? Kısaca

İş ilanı dolandırıcılığı, gerçekte var olmayan bir iş için ilan verip adaydan ücret, kimlik belgesi ya da banka bilgisi isteyerek para veya kişisel veri ele geçirmeye dayanan dolandırıcılık türüdür.

İş İlanı Dolandırıcılığı nedir?
İçindekiler
  1. İş ilanı dolandırıcılığı nedir?
  2. Sahte iş teklifi nasıl tanınır?
  3. Başvururken nelere dikkat etmeli?

İş ilanı dolandırıcılığı nedir?

İş ilanı dolandırıcılığı, sahte bir iş teklifiyle adaydan para ya da kişisel bilgi alınmasıdır. İlan çoğu zaman gerçekçi görünür: tanınmış bir şirketin adı, yüksek maaş ve esnek çalışma saatleri öne çıkarılır. Asıl amaç işe almak değil, "eğitim ücreti", "kayıt bedeli" ya da kimlik fotoğrafı toplamaktır.

Toplanan kimlik bilgileri daha sonra adınıza hat açmak, kredi başvurusu yapmak veya başka dolandırıcılıklarda kullanılabilir. Bu yüzden kayıp yalnız ödenen parayla sınırlı kalmaz.

Sahte iş teklifi nasıl tanınır?

Bazı işaretler neredeyse her vakada tekrar eder:

  • İşe başlamadan önce ücret, depozito ya da ekipman bedeli istenmesi
  • Görüşme yapılmadan ya da yalnız mesajla "işe alındınız" denmesi
  • Kurumsal adres yerine kişisel e-posta veya mesajlaşma uygulaması kullanılması
  • Kimlik ön ve arka yüzü, banka kartı ya da e-Devlet bilgisinin erken aşamada istenmesi

Örneğin "evden paketleme işi, haftalık 10.000 TL" yazan bir ilan, başvurudan sonra 750 TL'lik "malzeme kiti" ödemesi istiyorsa bu güçlü bir uyarıdır. Gerçek işverenler adaydan işe giriş için para talep etmez.

Başvururken nelere dikkat etmeli?

Şirketin adını, vergi kaydını ve resmî web sitesindeki kariyer sayfasını ayrıca kontrol edin. İlan bir platformdaysa platformun şikâyet düğmesini kullanın. Para gönderdiyseniz vakit kaybetmeden bankanızı arayın ve siber suç şikayeti için kolluğa ya da savcılığa başvurun.

Kimlik fotoğrafını paylaştıysanız bunu da şikâyette belirtin. Adınıza işlem yapılıp yapılmadığını bankanız ve operatörünüz üzerinden takip etmek ilk somut adımdır.

Sıkça Sorulan Sorular

İşveren eğitim ücreti isteyebilir mi?

Meşru bir işveren işe başlamanız için sizden ücret istemez. Eğitim, kayıt ya da ekipman bedeli adı altında ödeme talebi, iş ilanı dolandırıcılığının en yaygın işaretidir.

Kimlik fotoğrafımı gönderdim, ne yapmalıyım?

Durumu kolluğa bildirip şikâyet kaydı oluşturun ve bankanızı bilgilendirin. Adınıza açılan hat ya da kredi başvurusu olup olmadığını operatörünüz ve bankanız üzerinden düzenli kontrol edin.

İlgili terimler

Görev Dolandırıcılığı(Task Scam)Görev dolandırıcılığı, beğeni yapmak ya da ürün puanlamak gibi basit görevler karşılığında para kazandırılacağı vaadiyle kişiyi önce küçük ödemelerle kandırıp sonra giderek büyüyen tutarlar yatırmaya zorlayan dolandırıcılıktır.Kimlik Hırsızlığı(Identity Theft)Kimlik hırsızlığı (Identity Theft), bir kişinin adı, T.C. kimlik numarası, kimlik belgesi ya da hesap bilgileri gibi kişisel verilerinin izinsiz ele geçirilerek onun adına işlem yapılması, borç ya da hesap açılmasıdır.Sahte İlan(Fake Listing)Sahte ilan, gerçekte var olmayan ya da ilan verenin elinde olmayan bir ürün, araç, konut veya iş için yayımlanan ve alıcıdan kapora, ön ödeme ya da kişisel bilgi almayı amaçlayan ilan türüdür.Sosyal Mühendislik(Social Engineering)Sosyal mühendislik (Social Engineering), teknik bir açık yerine insan psikolojisini kullanarak kişileri şifre, para ya da bilgi vermeye ikna etme yöntemidir. Oltalama, telefonla dolandırıcılık ve sahte kimlikle güven kazanma en yaygın biçimleridir.Esnek Çalışma(Flexible Work)Esnek çalışma, standart tam zamanlı ve sabit saatli ofis düzeni dışındaki çalışma modellerinin genel adıdır. Çalışma süresinin, saatinin ya da yerinin işin ve çalışanın ihtiyacına göre uyarlanmasını kapsar.Depozito(Security Deposit)Depozito, bir sözleşmenin yerine getirilmesini güvenceye almak için önceden verilen ve şartlar sağlanınca geri ödenen paradır. Kirada kiracının kiraya verene verdiği güvence bedeli en bilinen örneğidir.Banka Kartı(Debit Card)Banka kartı, vadesiz hesaba bağlı olan ve hesaptaki parayla ATM'den para çekmeyi, alışveriş yapmayı ve ödeme yapmayı sağlayan karttır. Kredi kartından farkı, borçlanma yerine doğrudan kendi bakiyeni kullanmasıdır.Siber Suç Şikayeti(Cybercrime Report)Siber suç şikayeti, internet ya da bilişim sistemleri üzerinden işlenen bir suçun mağdurunun durumu kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına bildirerek soruşturma başlatılmasını talep etmesidir.