İçeriğe geç
parazade
Siber Güvenlik & Dolandırıcılık

Felaket Kurtarma Nedir?

İngilizce: Disaster Recovery

Yayın: · Son güncelleme:

Felaket Kurtarma Nedir? Kısaca

Felaket kurtarma (disaster recovery), bir kurumun siber saldırı, doğal afet, yangın ya da büyük bir sistem arızası sonrasında BT sistemlerini ve verilerini önceden planlanmış adımlarla yeniden çalışır hâle getirmesidir.

Felaket Kurtarma nedir?
İçindekiler
  1. Felaket kurtarma nedir?
  2. RTO ve RPO ne demek?
  3. Hangi yöntemler kullanılır?
  4. En sık yapılan hata

Felaket kurtarma nedir?

Felaket kurtarma, kötü senaryo gerçekleştiğinde "sistemleri nasıl ve ne kadar sürede geri getiririz?" sorusunun önceden yazılmış cevabıdır. Plan; yedeklerin nerede olduğunu, hangi sistemin önce açılacağını, kimin hangi görevi üstleneceğini ve iletişimin nasıl yürüyeceğini tanımlar. Türkiye gibi deprem riski yüksek ülkelerde fiziksel felaket senaryoları da plana mutlaka girer.

RTO ve RPO ne demek?

Planın iki temel ölçüsü vardır. RTO (Recovery Time Objective), bir sistemin en fazla ne kadar süre kapalı kalabileceğidir. RPO (Recovery Point Objective) ise en fazla ne kadarlık veri kaybının kabul edilebileceğidir.

Örneğin bir online mağaza için RTO 4 saat, RPO 1 saat olabilir. Bu, sistemin 4 saat içinde açılması ve en fazla son 1 saatin siparişlerinin kaybolması anlamına gelir. RPO 1 saatse yedeklerin de en az saatte bir alınması gerekir.

Hangi yöntemler kullanılır?

Küçük işletmeler genellikle bulut yedeklerinden geri yükleme yapar. Daha kritik sistemlerde farklı bir şehirdeki ikinci veri merkezi ya da bulut bölgesi beklemede tutulur. Ana merkez çöktüğünde trafik buraya yönlendirilir.

En sık yapılan hata

Planı yazıp hiç test etmemek. Gerçek bir olayda yedeklerin açılmadığı, parolaların bilinmediği ya da sorumlu kişiye ulaşılamadığı sıkça görülür. Yılda en az bir kez kurtarma tatbikatı yapın. Bu plan, daha geniş kapsamlı iş sürekliliği çalışmasının BT ayağıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Felaket kurtarma ile yedekleme arasındaki fark nedir?

Yedekleme verinin kopyasını almaktır. Felaket kurtarma ise o yedeği, sistemleri ve ekipleri kullanarak işin belirli bir sürede yeniden çalışmasını sağlayan planın tamamıdır.

Küçük bir işletmenin felaket kurtarma planına ihtiyacı var mı?

Evet, ama basit olabilir. Hangi verinin nerede yedeklendiği, kimin geri yükleyeceği ve hangi hizmetlerin önce açılacağı tek sayfalık bir belgede bile yazılı olmalıdır.

İlgili terimler

İş Sürekliliği(Business Continuity)İş sürekliliği, bir kurumun siber saldırı, afet, salgın ya da tedarik sorunu gibi bir kriz sırasında kritik faaliyetlerini kabul edilebilir bir düzeyde sürdürmesini ve hızla normale dönmesini sağlayan planlamadır.Yedekleme(Backup)Yedekleme, dosyalarınızın ve sistemlerinizin bir kopyasını ayrı bir yerde saklayarak cihaz arızası, hırsızlık, silme hatası ya da fidye yazılımı durumunda verileri geri getirebilmenizi sağlayan işlemdir.Fidye Yazılımı(Ransomware)Fidye yazılımı (ransomware), bir cihazdaki ya da ağdaki dosyaları şifreleyerek erişilemez hâle getiren ve şifreyi çözmek karşılığında genellikle kripto para ile fidye isteyen kötü amaçlı yazılımdır.Siber Dayanıklılık(Cyber Resilience)Siber dayanıklılık, bir kurumun ya da kişinin siber saldırı veya teknik arıza yaşandığında temel işlerini sürdürebilmesi, zararı sınırlaması ve kısa sürede eski hâline dönebilmesi yeteneğidir.Veri Merkezi(Data Center)Veri merkezi (data center), sunucuların, depolama sistemlerinin ve ağ cihazlarının kesintisiz güç, soğutma ve fiziksel güvenlik altında barındırıldığı tesistir. İnternet hizmetlerinin ve bulut platformlarının fiziksel altyapısını oluşturur.DoS Saldırısı(DoS Attack)DoS (Denial of Service, hizmet engelleme) saldırısı, bir web sitesini, sunucuyu ya da ağ hizmetini aşırı istek veya hatalı veri göndererek gerçek kullanıcılara hizmet veremez hâle getirme girişimidir.