İçeriğe geç
parazade

Fidye Ödemesi Nedir?

İngilizce: Ransom Payment

Yayın: · Son güncelleme:

Fidye Ödemesi Nedir? Kısaca

Fidye ödemesi, fidye yazılımı saldırısında şifrelenen verilerin çözülmesi ya da çalınan verilerin yayımlanmaması karşılığında saldırganların genellikle kripto para ile talep ettiği ödemedir. Ödeme yapmak sonucu garanti etmez.

Fidye Ödemesi nedir?
İçindekiler
  1. Fidye ödemesi nedir?
  2. Ödeme yapmak sorunu çözer mi?
  3. Hukuki ve mali riskler
  4. Saldırı anında ilk adımlar

Fidye ödemesi nedir?

Fidye yazılımı bir sisteme bulaştığında dosyaları şifreler ve ekrana bir not bırakır. Bu notta, dosyaların çözülmesi için belirli bir süre içinde ödeme yapılması istenir. Son yıllarda saldırganlar dosyaları şifrelemeden önce kopyalayıp "ödemezseniz verilerinizi yayımlarız" diye ikinci bir tehdit de ekliyor. Buna çifte şantaj denir.

Ödeme yapmak sorunu çözer mi?

Çoğu zaman tam olarak çözmez. Ödeme sonrası verilen şifre çözme aracı hatalı çalışabilir ya da hiç gelmeyebilir. Çalınan verinin silindiğine dair bir güvence de yoktur; bir kez ödeyen kurum tekrar hedef alınabilir.

Ödeme aynı zamanda suç ekonomisini besler. Bu yüzden kolluk kuvvetleri ve siber güvenlik kurumları genel olarak ödeme yapılmamasını tavsiye eder.

Hukuki ve mali riskler

Bazı ülkelerde yaptırım listelerindeki gruplara ödeme yapmak yasal sorun doğurabilir. Kişisel veriler etkilendiyse ödeme yapılsa bile veri ihlali bildirim yükümlülüğü ortadan kalkmaz. Türkiye'de bu yükümlülük KVKK kapsamındadır. Bu kararlar mutlaka hukuk danışmanıyla birlikte verilmelidir.

Saldırı anında ilk adımlar

Etkilenen cihazları ağdan ayırın, ama kapatmayın; adli inceleme için iz kaybolabilir. Saldırganla kendi başınıza iletişime geçmeyin. Kolluk birimine ve gerekiyorsa siber olaylara müdahale ekibine bildirimde bulunun, profesyonel destek alın.

En güçlü önlem saldırıdan önce alınır. Ağdan ayrı tutulan, düzenli test edilen yedekleri olan bir kurum, fidye talebi karşısında çok daha güçlü bir konumdadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Fidye ödersem dosyalarım kesin geri gelir mi?

Kesin değildir. Şifre çözme aracı hiç verilmeyebilir ya da dosyaların bir kısmını bozuk açabilir; çalınan verilerin silineceğine dair de bir garanti yoktur.

Fidye yazılımı saldırısını nereye bildirmeliyim?

Emniyet ve jandarmanın siber suçlarla mücadele birimlerine başvurabilirsiniz. Kişisel veriler etkilendiyse KVKK kapsamındaki bildirim yükümlülüğünü de hukuk danışmanınızla değerlendirin.

İlgili terimler

Fidye Yazılımı(Ransomware)Fidye yazılımı (ransomware), bir cihazdaki ya da ağdaki dosyaları şifreleyerek erişilemez hâle getiren ve şifreyi çözmek karşılığında genellikle kripto para ile fidye isteyen kötü amaçlı yazılımdır.Yedekleme(Backup)Yedekleme, dosyalarınızın ve sistemlerinizin bir kopyasını ayrı bir yerde saklayarak cihaz arızası, hırsızlık, silme hatası ya da fidye yazılımı durumunda verileri geri getirebilmenizi sağlayan işlemdir.Veri İhlali Bildirimi(Data Breach Notification)Veri ihlali bildirimi, işlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkalarınca ele geçirildiği durumda veri sorumlusunun bunu Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na ve ilgili kişilere bildirmesidir.Siber Suç Şikayeti(Cybercrime Report)Siber suç şikayeti, internet ya da bilişim sistemleri üzerinden işlenen bir suçun mağdurunun durumu kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına bildirerek soruşturma başlatılmasını talep etmesidir.Şifre Çözme(Decryption)Şifre çözme, şifrelenmiş ve okunamaz hâldeki veriyi, şifrelemede kullanılan algoritma ile doğru anahtarı kullanarak yeniden okunabilir özgün hâline döndürme işlemidir. İngilizcede decryption olarak geçer.Veri İhlali(Data Breach)Veri ihlali, bir kurumun sakladığı kişisel ya da gizli verilerin yetkisiz kişilerce görülmesi, kopyalanması, değiştirilmesi veya kaybedilmesiyle sonuçlanan güvenlik olayıdır. Saldırı ya da hata kaynaklı olabilir.Yükümlülük(Liability)Yükümlülük, bir kişinin ya da işletmenin geçmiş işlemlerden doğan ve gelecekte para, mal ya da hizmet vererek yerine getirmesi gereken borçlarıdır. Bilançonun pasif tarafında gösterilir.