DAX Dili Nedir?
İngilizce: Data Analysis Expressions
Yayın: · Son güncelleme:
DAX Dili Nedir? Kısaca
DAX (Data Analysis Expressions), Excel Power Pivot, Power BI ve Analysis Services'te veri modeli üzerinde hesaplama yapmak için kullanılan formül dilidir. Toplam ciro, geçen yıla göre değişim gibi ölçüler bu dille tanımlanır.
DAX dili nedir?
DAX, veri modelindeki tablolar ve sütunlar üzerinde çalışan formül dilidir. Görünüşü Excel formüllerine benzer, ama tek tek hücreler yerine tablolarla ve sütunlarla düşünür. Örneğin toplam ciroyu veren basit bir ölçü =SUM(Satislar[Tutar]) biçiminde yazılır.
Fonksiyon adları İngilizcedir ve Türkçe Excel'de de çevrilmez. Yani hücrede TOPLA yazarken DAX'ta SUM yazarsınız.
Ölçü ve hesaplanmış sütun
DAX ile iki tür hesap tanımlanır. Hesaplanmış sütun, tabloya her satır için ayrı değer hesaplanan yeni bir sütun ekler. Ölçü ise pivot tabloda nereye konursa oranın filtre bağlamına göre hesaplanan bir özettir.
Bu ikinci kavram işin kalbidir. Aynı "Toplam Ciro" ölçüsü bir hücrede İzmir'in Mart cirosunu, yan hücrede Ankara'nın Nisan cirosunu gösterir. Formül aynıdır; değişen, o hücreye uygulanan filtrelerdir. CALCULATE gibi fonksiyonlar bu filtreleri değiştirmenizi sağlar.
Nereden başlamalı?
Öğrenmeye başlamak için önce düzgün bir veri modeli gerekir. Satış tablosu, ürün tablosu ve bir takvim tablosunu ilişkilendirdikten sonra toplam, adet ve ortalama gibi basit ölçülerle başlayın.
Sık yapılan hata, her şeyi hesaplanmış sütunla çözmeye çalışmaktır. Bu yöntem dosya boyutunu büyütür. Pivotta özet olarak görünecek değerler için ölçü yazmak genellikle daha hafif ve esnektir.
Sıkça Sorulan Sorular
DAX ile Excel formülleri arasındaki fark nedir?
Excel formülleri tek tek hücreler üzerinde çalışır. DAX ise veri modelindeki tablo ve sütunlarla çalışır ve sonucu pivot tablodaki filtre bağlamına göre hesaplar.
DAX nerelerde kullanılır?
DAX, Excel'de Power Pivot ile veri modelinde, ayrıca Power BI ve Analysis Services'te kullanılır. Bu araçlarda ölçü ve hesaplanmış sütun yazmanın temel dilidir.