İçeriğe geç
parazade

Rekabet Yasağı Nedir?

İngilizce: Non-Compete Clause

Yayın: · Son güncelleme:

Rekabet Yasağı Nedir? Kısaca

Rekabet yasağı, bir kişinin, özellikle işçinin, iş ilişkisi sona erdikten sonra belirli bir süre, yer ve iş alanında eski işverenine rakip bir faaliyette bulunmamayı taahhüt ettiği sözleşme ya da sözleşme hükmüdür.

Rekabet Yasağı nedir?
İçindekiler
  1. Rekabet yasağı nedir?
  2. Geçerlilik şartları ve süresi
  3. Ticari ilişkilerde rekabet yasağı
  4. Nelere dikkat etmeli?

Rekabet yasağı, işverenin müşteri çevresini ve üretim sırlarını korumak için başvurduğu bir araçtır. İşçi, ayrıldıktan sonra rakip bir işletmede çalışmamayı, kendi adına rakip iş kurmamayı ya da rakip bir işletmeye ortak olmamayı kabul eder.

Rekabet yasağı nedir?

Türk Borçlar Kanunu'na (TBK) göre işçinin rekabet yasağı ancak yazılı olarak kararlaştırılabilir ve ayırt etme gücüne sahip ergin işçi bakımından geçerlidir. Ayrıca işçinin iş ilişkisi sırasında müşteri çevresi ya da üretim sırları hakkında bilgi edinme imkânı bulunmalı ve bu bilgilerin kullanılması işverene önemli bir zarar verebilecek nitelikte olmalıdır.

Geçerlilik şartları ve süresi

TBK'ya göre rekabet yasağı:

  • Yer, zaman ve iş türü bakımından sınırlandırılmalıdır.
  • İşçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde tehlikeye sokmamalıdır.
  • Özel durumlar dışında iki yılı aşamaz.

Hâkim, aşırı nitelikteki bir rekabet yasağını kapsamı ve süresi bakımından daraltabilir. Ayrıca işveren sözleşmeyi haklı bir sebep olmadan feshederse ya da işçi, işverene yüklenebilen bir sebeple sözleşmeyi sona erdirirse rekabet yasağı kural olarak sona erer.

Ticari ilişkilerde rekabet yasağı

Rekabet yasağı yalnız iş hukukuna özgü değildir. Acente, bayi ya da şirket ortakları için de sözleşme veya kanunla rekabet etmeme yükümlülükleri getirilebilir. Bu düzenlemeler, piyasada rekabeti kısıtladığı ölçüde rekabet hukuku kurallarına da tabi olabilir.

Nelere dikkat etmeli?

Rekabet yasağına aykırı davranan işçi, işverenin zararını gidermekle yükümlü olabilir; sözleşmede cezai şart da öngörülebilir. İmzalamadan önce kapsamın ne kadar geniş olduğunu, sürenin ve coğrafi sınırın makul olup olmadığını dikkatle incele. Gizlilik sözleşmesi ile karıştırılmamalıdır; gizlilik bilgi paylaşımını, rekabet yasağı ise faaliyeti sınırlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Rekabet yasağı en fazla kaç yıl olabilir?

Türk Borçlar Kanunu'na göre işçinin rekabet yasağı özel durumlar dışında iki yılı aşamaz. Daha uzun süreler hâkim tarafından sınırlandırılabilir.

Sözlü rekabet yasağı geçerli mi?

Hayır. İşçi için rekabet yasağının geçerli olabilmesi için yazılı olarak kararlaştırılması gerekir.

İlgili terimler

Gizlilik Sözleşmesi(Non-Disclosure Agreement)Gizlilik sözleşmesi (NDA), taraflardan birinin ya da her ikisinin, iş ilişkisi sırasında öğrendiği ticari sır ve gizli bilgileri üçüncü kişilerle paylaşmamayı ve yalnızca belirlenen amaçla kullanmayı taahhüt ettiği sözleşmedir.İş Sözleşmesi(Employment Contract)İş sözleşmesi, işçinin bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. İş Kanunu'na göre iş ilişkisinin temelini oluşturur; süresine ve çalışma biçimine göre farklı türleri vardır.Cezai Şart(Penalty Clause)Cezai şart, bir sözleşmede borcun hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde borçlunun alacaklıya ödemeyi önceden kabul ettiği para ya da başka bir edimdir. Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenir.Tazminat(Compensation)Tazminat, hukuka aykırı bir eylem ya da sözleşmeye aykırılık sonucu bir kişinin uğradığı zararın, sorumlu tarafından para ödenerek veya başka bir yolla giderilmesidir. Maddi ve manevi olmak üzere iki ana türü vardır.İşçi(Worker)İşçi, bir iş sözleşmesine dayanarak işverenin talimatı altında ve ücret karşılığında çalışan gerçek kişidir. Fabrikada, ofiste ya da kamuda işçi kadrosunda çalışan herkes bu tanıma girer.İşveren(Employer)İşveren, bir iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek ya da tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. İşçiye ücret ödemek, sigortasını yapmak ve güvenli çalışma ortamı sağlamakla yükümlüdür.Acente(Agency)Acente, bir işletmeye bağlı çalışan ya da onun temsilcisi olmadan, belirli bir yer veya bölgede o işletmenin ticari işlerinde sürekli olarak aracılık eden veya onun adına sözleşme yapan bağımsız tacirdir.