İçeriğe geç
parazade
Finans

İşçi Ne Demek?

İngilizce: Worker

Yayın: · Son güncelleme:

İşçi Ne Demek? Kısaca

İşçi, bir iş sözleşmesine dayanarak işverenin talimatı altında ve ücret karşılığında çalışan gerçek kişidir. Fabrikada, ofiste ya da kamuda işçi kadrosunda çalışan herkes bu tanıma girer.

İşçi nedir?
İçindekiler
  1. İşçi ne demek?
  2. İşçi, memur ve serbest çalışan farkı
  3. İşçinin temel hakları
  4. Örnek

İşçi, bir iş sözleşmesiyle, işverene bağlı ve ücret karşılığında çalışan gerçek kişidir. Günlük dilde bazen yalnızca kol emeğiyle çalışanlar için kullanılsa da hukuki anlamı çok daha geniştir: Bir yazılım uzmanı ya da banka çalışanı da işçidir.

İşçi ne demek?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine göre bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi denir. İşçi sayılmak için üç unsur birlikte bulunmalıdır:

  • İş görme: Emeğin sunulması,
  • Ücret: Karşılığında ödeme yapılması,
  • Bağımlılık: İşverenin talimat ve denetimi altında çalışma.

İşçi, memur ve serbest çalışan farkı

İşçi Memur Serbest çalışan
Dayanak İş sözleşmesi Kamu personel mevzuatı Hizmet/eser sözleşmesi
Bağımlılık Var Var (statü ilişkisi) Yok
SGK statüsü 4A 4C Genellikle 4B
Uyuşmazlık İş mahkemesi İdare mahkemesi Genel mahkemeler

Kamuda da işçi kadrosunda çalışanlar vardır; bunlar memur değil, İş Kanunu'na tabi işçidir.

İşçinin temel hakları

  • Ücretini zamanında ve tam almak,
  • SGK'ya bildirilmek,
  • Yıllık ücretli izin, hafta tatili ve fazla çalışma ücreti,
  • Şartları varsa kıdem ve ihbar tazminatı,
  • Sendika üyeliği ve toplu sözleşme hakkı,
  • Güvenli çalışma ortamı.

Örnek

Varsayımsal olarak bir belediyenin park bahçe biriminde iş sözleşmesiyle çalışan kişi işçidir; aynı belediyede kadrolu çalışan bir mühendis ise kamu görevlisi olabilir. Haklarının dayanağı için İş Kanunu maddesine bakabilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular

Beyaz yakalı çalışan da işçi mi?

Evet. Hukuken işçi olmak için kol emeğiyle çalışmak gerekmez; iş sözleşmesiyle, işverene bağlı ve ücretle çalışan herkes işçidir.

Kamuda çalışan herkes memur mu?

Hayır. Kamu kurumlarında iş sözleşmesiyle çalışan işçiler de vardır. Bunlar İş Kanunu'na ve 4A sigortalılığa tabidir.

İlgili terimler

İşveren(Employer)İşveren, bir iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek ya da tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. İşçiye ücret ödemek, sigortasını yapmak ve güvenli çalışma ortamı sağlamakla yükümlüdür.İş Sözleşmesi(Employment Contract)İş sözleşmesi, işçinin bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. İş Kanunu'na göre iş ilişkisinin temelini oluşturur; süresine ve çalışma biçimine göre farklı türleri vardır.4A(4A Insured Status)4A, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4. maddesinin (a) bendine göre sigortalı olanları, yani bir işverene hizmet akdiyle bağlı çalışanları ifade eder. Halk arasında SSK'lı olarak bilinir.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.SGK(Social Security Institution)SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu), Türkiye'de emeklilik, genel sağlık sigortası, iş kazası, hastalık ve analık gibi sosyal sigorta haklarını yöneten kamu kurumudur. SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nın birleşmesiyle kurulmuştur.İş Kanunu(Labor Law Act)İş Kanunu, Türkiye'de işçi ile işveren arasındaki bireysel çalışma ilişkisini düzenleyen 4857 sayılı kanundur. 2003'te yürürlüğe girmiştir; iş sözleşmesi türlerini, çalışma sürelerini, izinleri ve sözleşmenin sona ermesini düzenler.