İçeriğe geç
parazade

Acente Nedir?

İngilizce: Agency

Yayın: · Son güncelleme:

Acente Nedir? Kısaca

Acente, bir işletmeye bağlı çalışan ya da onun temsilcisi olmadan, belirli bir yer veya bölgede o işletmenin ticari işlerinde sürekli olarak aracılık eden veya onun adına sözleşme yapan bağımsız tacirdir.

Acente nedir?
İçindekiler
  1. Acente nedir?
  2. Acentelik ne demek, nasıl çalışır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Acente, bir başka işletme adına müşteri bulan ya da sözleşme yapan bağımsız aracıdır. Sigorta acenteleri, seyahat acenteleri ve kargo acenteleri günlük hayatta en sık karşılaşılan örneklerdir.

Acente nedir?

Türk Ticaret Kanunu (TTK) acenteyi, bir ticari işletmeye hizmet akdi ya da ticari temsilci veya ticari vekil gibi bir sıfatla bağlı olmaksızın, sözleşmeyle belirli bir yer ya da bölgede sürekli olarak aracılık eden veya o işletme adına sözleşme yapan kişi olarak tanımlar. Acente kendisi bir tacirdir; işçi değildir, kendi işletmesini yönetir.

Acentelik ne demek, nasıl çalışır?

Acente iki biçimde çalışabilir:

  • Aracı acente: Müşteri bulur, sözleşme yapılmasını kolaylaştırır; sözleşmeyi işletme kendisi imzalar.
  • Sözleşme yapmaya yetkili acente: Yetki verilmişse işletme adına doğrudan sözleşme kurar.

Acentenin kazancı genellikle yaptığı ya da aracılık ettiği işlerden aldığı komisyondur. Örneğin varsayımsal olarak yüzde 10 komisyonla çalışan bir acente, 5.000 TL'lik bir satış için 500 TL alır.

Nelere dikkat etmeli?

Acente kural olarak ürünün mülkiyetini almaz ve stok riski taşımaz; bu yönüyle bayiden ve distribütörden ayrılır. TTK, sözleşme sona erdiğinde belirli koşullarda acenteye, kazandırdığı müşteri çevresi için denkleştirme talebi hakkı tanır. Acentelik sözleşmesinde bölge, münhasırlık, komisyon oranı, ödeme zamanı ve fesih süreleri açıkça yazılmalıdır. Sigorta gibi düzenlenmiş sektörlerde acentelik için ayrıca özel mevzuattaki şartlar aranır.

Sıkça Sorulan Sorular

Acente ne demek, bayiden farkı nedir?

Acente başkası adına ve hesabına iş yapıp komisyon alır. Bayi ise ürünleri kendi adına satın alıp satar ve stok ile tahsilat riskini kendisi taşır.

Acentelik sözleşmesi bitince acente tazminat alabilir mi?

TTK, belirli koşullar sağlandığında acenteye denkleştirme talebi hakkı tanır. Koşulların oluşup oluşmadığı sözleşmeye ve somut olaya göre değiştiği için bir hukukçuya danışmak gerekir.

İlgili terimler

Ticari Vekil(Commercial Agent)Ticari vekil, ticari temsilci olmaksızın bir ticari işletmenin tamamını yönetmek ya da işletmede belirli işleri yürütmek üzere işletme sahibi tarafından yetkilendirilen ve onun adına hareket eden kişidir.Tacir(Merchant)Tacir, Türk Ticaret Kanunu'na göre bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten gerçek kişi ile ticaret şirketleri gibi tüzel kişilerdir. Tacir olmak, özel yükümlülükler ve daha sıkı kurallar getirir.Bayilik(Dealership)Bayilik, bir işletmenin belirli bir üretici ya da tedarikçinin ürünlerini kendi adına ve hesabına satın alıp belirli bir bölgede yeniden sattığı, genellikle uzun süreli bir sözleşmeye dayanan ticari ilişkidir.Distribütör(Distributor)Distribütör, bir üreticinin ürünlerini toplu olarak satın alıp kendi adına depolayan ve belirli bir bölgede bayilere, perakendecilere ya da kurumsal müşterilere dağıtan, aracı konumdaki ticari işletmedir.Komisyon Oranı(Commission Rate)Komisyon oranı, bir aracının (banka, ödeme kuruluşu, aracı kurum, emlakçı gibi) verdiği hizmet karşılığında işlem tutarı üzerinden yüzde olarak aldığı ücretin oranıdır. Tutar, işlem büyüklüğü ile bu oranın çarpılmasıyla bulunur.Fesih(Termination)Fesih, sürekli bir sözleşmeyi taraflardan birinin tek taraflı irade beyanıyla ileriye etkili olarak sona erdirmesidir. Fesih bildirimi karşı tarafa ulaştığında sonuç doğurur ve geçmişte yapılmış edimleri ortadan kaldırmaz.