Fevkalade Amortisman Nedir?

Fevkalade amortisman nedir?

Fevkalade amortisman, olağanüstü amortisman demektir. Bir varlık beklenmedik bir olay yüzünden kısa sürede yıpranır ya da kullanılamaz hâle gelirse, maliyetin normal oranla yıllara yayılması gerçeği yansıtmaz. Bu durumda daha yüksek oranlı amortisman ayrılmasına izin verilir.

Hangi durumlarda uygulanır?

Vergi Usul Kanunu üç tür durum sayar. Birincisi yangın, deprem, su basması gibi afetlerle varlığın değer kaybetmesidir. İkincisi varlığın normalden fazla aşınmaya maruz kalmasıdır. Üçüncüsü ise teknik gelişmeler nedeniyle varlığın vaktinden önce kullanılamaz hâle gelmesidir.

Bu durumlarda uygulanacak oranlar mükellefin başvurusu üzerine idarece belirlenir. Yani işletme fevkalade amortismanı kendi kararıyla ayıramaz; önce başvuru yapması gerekir.

Örnek

Örneğin bir fabrikanın deposu sel nedeniyle hasar görsün ve içindeki makinelerin bir kısmı kısmen kullanılamaz hâle gelsin. İşletme hasarı ekspertiz raporuyla belgeleyip başvuru yapar. İdarenin belirlediği oranla bu makineler için normalin üstünde amortisman ayrılır ve yılın gideri gerçek değer kaybını yansıtır.

Nelere dikkat etmeli?

Varlık tamamen kullanılamaz hâle gelip elden çıkarıldıysa fevkalade amortisman yerine kalan değer doğrudan gider yazılabilir. Hasar sigortadan karşılanıyorsa tazminat tutarı da hesaba katılmalıdır. Başvuruda hasar tespit tutanakları, ekspertiz raporu ve fotoğraflar gibi belgeleri hazır tutun; süreç ve gerekli belgeler için GİB'e ya da bağlı olduğunuz vergi dairesine danışın.