Azalan Bakiyeler Yöntemi Nedir?
İngilizce: Declining Balance Method
Yayın: · Son güncelleme:
Azalan Bakiyeler Yöntemi Nedir? Kısaca
Azalan bakiyeler yöntemi, amortismanın her yıl varlığın kalan net değeri üzerinden sabit bir oranla hesaplandığı hızlandırılmış amortisman yöntemidir; ilk yıllarda daha yüksek, sonraki yıllarda daha düşük gider yazılır.
Azalan bakiyeler yöntemi, bir varlığın maliyetini ilk yıllarda daha hızlı gidere dönüştüren amortisman yöntemidir. Her yıl amortisman, varlığın ilk maliyeti üzerinden değil, önceki yıllarda ayrılan amortismanlar düşüldükten sonra kalan değer üzerinden hesaplanır.
Azalan bakiyeler yöntemi nedir?
Bilgisayar, araç gibi bazı varlıklar ilk yıllarında daha fazla değer kaybeder ve daha verimli kullanılır. Bu yöntem gideri bu gerçeğe uygun biçimde ilk yıllara yoğunlaştırır.
Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 315. maddesine göre:
- Yöntemi yalnız bilanço esasına göre defter tutan mükellefler kullanabilir.
- Uygulanacak oran, normal amortisman oranının iki katıdır ve yüzde 50'yi geçemez.
- Süre, normal amortisman süresidir; son yıla kalan bakiye o yıl tamamen amortismana tabi tutulur.
- Azalan bakiyelerden normal yönteme geçilebilir, normal yöntemden azalan bakiyelere geçilemez.
Güncel uygulama koşullarını Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarından kontrol et.
Nasıl hesaplanır?
Varsayımsal bir örnek: 100.000 TL'lik bir varlığın faydalı ömrü 5 yıl. Normal oran yüzde 20, azalan bakiyeler oranı yüzde 40 olur.
| Yıl | Hesap | Amortisman | Kalan değer |
|---|---|---|---|
| 1 | 100.000 × %40 | 40.000 | 60.000 |
| 2 | 60.000 × %40 | 24.000 | 36.000 |
| 3 | 36.000 × %40 | 14.400 | 21.600 |
| 4 | 21.600 × %40 | 8.640 | 12.960 |
| 5 | Kalan bakiye | 12.960 | 0 |
Nelere dikkat etmeli?
Toplam amortisman tutarı değişmez, yalnız yıllara dağılımı değişir. İlk yıllarda giderin yüksek olması o yılların kârını ve vergi matrahını azaltır, sonraki yıllarda ise artırır. Yöntem seçimi bir vergi planlaması konusu olduğundan faydalı ömür ve nakit akışıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Azalan bakiyeler yöntemini herkes kullanabilir mi?
Hayır. Vergi Usul Kanunu'na göre yalnız bilanço esasına göre defter tutan mükellefler bu yöntemi seçebilir.
Azalan bakiyeler oranı nasıl belirlenir?
Normal amortisman oranının iki katı alınır, ancak oran yüzde 50'yi geçemez. Örneğin normal oranı yüzde 20 olan varlıkta azalan bakiyeler oranı yüzde 40 olur.