İçeriğe geç
parazade

Amortismana Tabi İktisadi Kıymet Nedir?

İngilizce: Depreciable Asset

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Amortismana Tabi İktisadi Kıymet Nedir? Kısaca

Amortismana tabi iktisadi kıymet, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranma, aşınma ya da değer kaybına uğrayan varlıklardır. Bina, makine, taşıt, demirbaş ve bazı haklar bu kapsamdadır; maliyetleri amortisman yoluyla gider yazılır.

Amortismana Tabi İktisadi Kıymet nedir?
İçindekiler
  1. Amortismana tabi iktisadi kıymet nedir?
  2. Hangi varlıklar kapsamdadır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Amortismana tabi iktisadi kıymet nedir?

Amortismana tabi iktisadi kıymet, maliyeti tek seferde değil yıllara yayılarak gider yazılan varlıktır. Vergi Usul Kanunu iki şart arar: varlık işletmede bir yıldan fazla kullanılmalı ve zamanla yıpranmaya, aşınmaya ya da değer kaybına uğramalıdır. Bu şartları taşıyan varlıkların maliyeti amortisman yoluyla faydalı ömürleri boyunca gidere dönüşür.

Hangi varlıklar kapsamdadır?

Binalar, makine ve tesisler, taşıtlar, alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar en bilinen örneklerdir. Bilgisayar programları, patent ve marka gibi haklar ile peştamallıklar da maddi olmayan duran varlık olarak amortismana tabidir. Kiralanan bir binaya yapılan özel maliyetler de kira süresi boyunca amortisman yoluyla gider yazılır.

Arsa ve araziler ise kapsam dışındadır. Bu varlıklar kullanımla yıpranmadığı için amortisman ayrılmaz. Bir binanın maliyeti hesaplanırken arsa payının ayrılması bu yüzden gerekir.

Örnek

Örneğin bir şirket 5.000.000 TL'ye arsasıyla birlikte bir depo alsın ve bu tutarın 2.000.000 TL'si arsaya ait olsun. Amortisman yalnız bina payı olan 3.000.000 TL üzerinden ayrılır. Arsa payı bilançoda değişmeden kalır.

Nelere dikkat etmeli?

Değeri doğrudan gider yazma sınırını aşmayan küçük demirbaşlar amortismana tabi tutulmadan gider yazılabilir. Stoklar ise satılmak için tutulduğundan amortismana tabi değildir; aynı bilgisayar bir bilgisayar satıcısının elinde stok, bir ajansın elinde demirbaştır. Varlığı doğru sınıflandırmak için kullanım amacını esas alın ve faydalı ömrünü GİB listesinden kontrol edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Arsaya neden amortisman ayrılmaz?

Arsa kullanımla yıpranmaz ve değer kaybına uğramaz. Bu yüzden Vergi Usul Kanunu'na göre amortismana tabi iktisadi kıymet sayılmaz.

İkinci el alınan bir varlık amortismana tabi midir?

Evet, işletmede bir yıldan fazla kullanılacak ve yıpranacaksa ikinci el varlık da amortismana tabidir. Amortisman, işletmenin ödediği maliyet bedeli üzerinden ayrılır.

İlgili terimler

Amortisman Oranları(Depreciation Rates)Amortisman oranları, bir duran varlığın maliyetinin her yıl hangi yüzdesinin gider yazılacağını gösteren oranlardır. Türkiye'de oranlar GİB'in yayımladığı faydalı ömür listesine göre belirlenir.Doğrudan Gider Yazma Sınırı(Direct Expensing Threshold)Doğrudan gider yazma sınırı, değeri belirli bir tutarı aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşların amortismana tabi tutulmadan alındığı yıl gider yazılabildiği tutardır. 2026 yılı için bu sınır 12.000 TL'dir.Maliyet Bedeli(Cost Value)Maliyet bedeli, bir varlığın edinilmesi ya da değerinin artırılması için yapılan ödemeler ile bunlara bağlı tüm giderlerin toplamıdır. Vergi Usul Kanunu'nda en sık kullanılan değerleme ölçüsüdür.Faydalı Ömür(Useful Life)Faydalı ömür, bir duran varlığın işletmede kullanılarak ekonomik fayda sağlaması beklenen süredir; amortismanın kaç yıla yayılacağını ve yıllık amortisman oranını belirler.Amortisman(Depreciation)Amortisman, bina, makine, taşıt gibi uzun süre kullanılan varlıkların zamanla yıpranması ve değer kaybetmesi nedeniyle maliyetlerinin faydalı ömürleri boyunca gidere dağıtılmasıdır.Arsa Payı(Land Share)Arsa payı, kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş bir binada her bağımsız bölüme (daire, dükkân) bağlanan ortak arsa hissesidir. Tapuda kesir olarak yazılır ve ortak giderlerden kentsel dönüşüme kadar pek çok hakkın ölçüsü olur.Stok(Inventory)Stok, bir işletmenin satmak, üretimde kullanmak ya da hizmet sunarken tüketmek amacıyla elinde tuttuğu ham madde, yarı mamul, mamul ve ticari mallardır; bilançoda dönen varlıklar arasında gösterilir.