Basit Usul Nedir?
İngilizce: Simplified Taxation
Yayın: · Son güncelleme:
Basit Usul Nedir? Kısaca
Basit usul, küçük ölçekli esnafın ticari kazancının defter tutmadan, yıllık alış, satış ve giderlere göre basitleştirilmiş biçimde tespit edildiği vergilendirme yöntemidir. Belirli şartları sağlayan tacirler yararlanabilir.
Basit usul, Gelir Vergisi Kanununda düzenlenen ve küçük esnafın ticari kazancını sade bir yöntemle belirleyen vergilendirme biçimidir. Bu usuldeki mükellefler bilanço ya da işletme defteri tutmaz; alış, satış ve giderlerini belgeleyip saklar.
Basit usul nedir?
Basit usulde kazanç, dönem içindeki hasılattan giderlerin düşülmesiyle bulunur. Amaç, işi küçük olan esnafın kayıt yükünü azaltmaktır. Kanun, basit usulde tespit edilen kazançlara belirli koşullarla gelir vergisi istisnası da tanımıştır; bu istisnanın kapsamını ve süresini güncel mevzuattan kontrol etmelisin.
Kimler basit usulden yararlanabilir?
Yararlanmak için kanunda sayılan şartların hepsinin sağlanması gerekir. Genel olarak:
- İşin kendi adına ve küçük ölçekte yapılması,
- İşyeri kira bedelinin ya da emsal kirasının belirlenen sınırı aşmaması,
- Yıllık alış, satış veya hasılatın kanundaki hadleri aşmaması,
- Kapsam dışı bırakılan bir faaliyette ya da yerde olmamak.
Bu sınırlar her yıl güncellenir; ayrıca son yıllarda büyükşehirlerdeki bazı faaliyetler Cumhurbaşkanı kararıyla basit usul dışına çıkarıldı. Güncel şartları GİB'den ya da bir mali müşavirden kontrol et.
Örnek ve dikkat edilecekler
Örneğin mahallesinde küçük bir tamir dükkânı işleten bir esnaf, şartları sağlıyorsa basit usulde kalabilir. Şartlardan biri kaybedilirse gerçek usul mükellefiyetine geçilir ve defter tutma, KDV beyanı gibi yükümlülükler başlar.
- Basit usul, KDV'den muafiyet anlamına gelmez; aldığın mallarda KDV ödersin.
- Belgeleri saklama yükümlülüğü devam eder.
Sıkça Sorulan Sorular
Basit usul mükellefi fatura keser mi?
Basit usuldeki esnaf, satışlarında fatura yerine perakende satış fişi ya da ödeme kaydedici cihaz fişi gibi belgeler düzenleyebilir; talep hâlinde fatura da kesebilir. Belge düzeni faaliyete göre değişebildiği için mali müşavire danışmak faydalıdır.
Basit usulden gerçek usule ne zaman geçilir?
Kanundaki şartlardan biri kaybedildiğinde ya da faaliyet kapsam dışı bırakıldığında gerçek usule geçilir. Geçişin hangi tarihten itibaren yapılacağı mevzuatta düzenlenir.