Gerçek Usul Nedir?
İngilizce: Real Taxation Method
Yayın: · Son güncelleme:
Gerçek Usul Nedir? Kısaca
Gerçek usul, ticari kazancın işletme defteri ya da bilanço esasına göre tutulan kayıtlar üzerinden tespit edilip vergilendirildiği yöntemdir. Basit usul şartlarını taşımayan tacirler bu usulde vergilendirilir.
Gerçek usul, ticari kazancın tutulan defterlere ve belgelere dayanarak hesaplandığı vergilendirme biçimidir. Basit usulün şartlarını taşımayan ya da kapsam dışı kalan tüm tacirler gerçek usulde vergilendirilir.
Gerçek usul nedir?
Bu usulde mükellef, yaptığı işin hacmine göre ya işletme defteri ya da bilanço esasına göre defter tutar. Gelirler ve giderler belgelere dayanır; dönem sonunda bulunan kazanç, gelir vergisi beyannamesiyle beyan edilir. Şirketler ise kurumlar vergisine tabidir ve her zaman bilanço esasına göre defter tutar.
Hangi yükümlülükler vardır?
Gerçek usuldeki bir şahıs işletmesinin başlıca yükümlülükleri şunlardır:
- Faaliyete göre defter tutmak ve kayıtları zamanında yapmak,
- Satışlarda fatura ya da fatura yerine geçen belge düzenlemek,
- KDV beyannamesi vermek,
- Geçici vergi ve yıllık gelir vergisi beyannamesi vermek,
- Çalışan varsa muhtasar ve prim hizmet beyannamesi vermek.
Bu yükümlülükler pratikte genellikle bir mali müşavirle yürütülür.
Basit usulle farkı
| Basit usul | Gerçek usul | |
|---|---|---|
| Defter | Tutulmaz | İşletme ya da bilanço esası |
| KDV beyanı | Yok | Var |
| Kazanç tespiti | Basitleştirilmiş | Kayıtlara dayalı |
Örneğin yıllık satışları kanundaki sınırı aşan bir mağaza sahibi gerçek usule geçer ve aylık KDV beyanı vermeye başlar. Gerçek usulün avantajı, belgelenen giderlerin kazançtan düşülebilmesidir; dezavantajı ise kayıt yükünün ve muhasebe maliyetinin artmasıdır. Hangi usule tabi olduğunu belirleyen sınırlar her yıl güncellenir; güncel değerleri GİB'den kontrol et.
Sıkça Sorulan Sorular
Gerçek usulde vergi nasıl hesaplanır?
Yıl içindeki hasılattan belgelenen giderler düşülerek kazanç bulunur. Bu kazanç diğer beyan edilecek gelirlerle birlikte gelir vergisi tarifesine göre vergilendirilir; yıl içinde ödenen geçici vergiler hesaplanan vergiden mahsup edilir.
Gerçek usulden basit usule dönülebilir mi?
Kanundaki şartları yeniden sağlayan mükellefler belirli koşullarla basit usule geçebilir. Ancak kapsam dışı bırakılan faaliyetlerde bu mümkün olmayabilir; güncel durumu mali müşavirinle kontrol et.