Gelir Vergisi Nedir?

Gelir vergisi, gerçek kişilerin (bireylerin) bir takvim yılı içinde elde ettiği gelirden alınan vergidir. Türkiye'de 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile düzenlenir. Şirketlerin kazançları ise gelir vergisine değil, kurumlar vergisine tabidir.

Hangi gelirler vergilendirilir?

Kanun yedi gelir unsuru sayar:

1. Ticari kazançlar
2. Zirai kazançlar
3. Ücretler
4. Serbest meslek kazançları
5. Gayrimenkul sermaye iratları (ör. kira geliri)
6. Menkul sermaye iratları (ör. faiz, temettü)
7. Diğer kazanç ve iratlar (ör. değer artış kazançları)

Bazı gelirler kanunla belirlenen tutarlara kadar istisna tutulabilir ya da yalnızca stopajla vergilendirilip beyan dışı bırakılabilir.

Nasıl hesaplanır?

Türkiye'de gelir vergisi artan oranlı bir tarifeyle hesaplanır: Gelir belirli vergi dilimlerine ayrılır ve her dilime farklı oran uygulanır. Gelir arttıkça üst dilimlerdeki kısma daha yüksek oran uygulanır. Dilim tutarları her yıl güncellenir; güncel tarifeyi Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan kontrol et.

Nasıl ödenir?

• Stopaj: Ücretlilerde vergi işveren tarafından maaştan kesilip devlete ödenir. Faiz gibi bazı gelirlerde de banka keser.
• Yıllık beyanname: Serbest meslek erbabı, şahıs şirketi sahipleri, belirli tutarı aşan kira geliri elde edenler gibi mükellefler, bir önceki yılın gelirini genellikle mart ayında beyan eder. Beyanname, Hazır Beyan Sistemi ya da e-Beyanname ile verilebilir.

Nelere dikkat etmeli?

Eğitim, sağlık harcamaları ve bazı bağışlar gibi indirimler beyan edilen gelirden düşülebilir. Hangi gelirin beyana tabi olduğunu her yıl güncel eşiklerle kontrol et; gerekirse bir mali müşavirden destek al.