İçeriğe geç
parazade
Finans

Ticari Kazanç Nedir?

İngilizce: Commercial Income

Yayın: · Son güncelleme:

Ticari Kazanç Nedir? Kısaca

Ticari kazanç, her türlü ticari ve sınai faaliyetten, yani mal alım satımı, üretim ve ticari nitelikli hizmetlerden elde edilen kazançtır. Gelir vergisinin yedi gelir unsurundan biridir.

Ticari Kazanç nedir?
İçindekiler
  1. Ticari kazanç nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Ticari kazanç, Gelir Vergisi Kanununa göre her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazançtır. Mağaza işletmek, üretim yapmak, nakliyecilik, lokanta işletmek gibi sermaye ve emeğin birlikte kullanıldığı organize faaliyetler bu kapsama girer.

Ticari kazanç nedir?

Kanun bazı işleri özel olarak ticari kazanç sayar; örneğin gayrimenkul alım satımını devamlı yapanlar, komisyoncular, simsarlar ve belirli koşullarda menkul kıymet alım satımını meslek hâline getirenler. Belirleyici olan, faaliyetin süreklilik ve organizasyon içermesidir.

Nasıl hesaplanır?

Ticari kazanç iki şekilde tespit edilir:

  • Basit usul: Küçük esnafın kazancı basitleştirilmiş yöntemle bulunur.
  • Gerçek usul: İşletme defteri ya da bilanço esasına göre tutulan kayıtlardan bulunur.

Gerçek usulde temel mantık şudur: Hasılattan satılan malın maliyeti ve işletmeyle ilgili giderler düşülür. Bilanço esasında kazanç, dönem sonu ile dönem başı öz sermaye farkı üzerinden hesaplanır.

Örnek

Varsayımsal bir örnek: Bir şahıs işletmesi yıl içinde 2.000.000 TL satış yapmış, satılan malların maliyeti 1.300.000 TL, kira, personel ve enerji giderleri 400.000 TL olsun. Ticari kazanç 2.000.000 − 1.300.000 − 400.000 = 300.000 TL olur. Bu kazanç yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan edilir; yıl içinde ödenen geçici vergiler hesaplanan vergiden düşülür.

Nelere dikkat etmeli?

Giderlerin kazançtan düşülebilmesi için işle ilgili olması ve belgelenmesi gerekir. Kişisel harcamalar işletme gideri yazılamaz. Şirketlerin kazancı ise gelir vergisine değil kurumlar vergisine tabidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ticari kazanç ile serbest meslek kazancı arasındaki fark nedir?

Ticari kazançta sermaye ve organizasyon ön plandadır; mal alım satımı ya da üretim gibi faaliyetler yapılır. Serbest meslek kazancında ise kişisel bilgi ve uzmanlık esastır; sermaye ikinci plandadır.

Ticari kazanç her yıl beyan edilir mi?

Evet, gerçek usuldeki mükellefler ticari kazancını yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan eder ve yıl içinde geçici vergi öder. Basit usuldeki esnaf için kanundaki istisna ve kurallar ayrıca uygulanır.

İlgili terimler

Gerçek Usul(Real Taxation Method)Gerçek usul, ticari kazancın işletme defteri ya da bilanço esasına göre tutulan kayıtlar üzerinden tespit edilip vergilendirildiği yöntemdir. Basit usul şartlarını taşımayan tacirler bu usulde vergilendirilir.Basit Usul(Simplified Taxation)Basit usul, küçük ölçekli esnafın ticari kazancının defter tutmadan, yıllık alış, satış ve giderlere göre basitleştirilmiş biçimde tespit edildiği vergilendirme yöntemidir. Belirli şartları sağlayan tacirler yararlanabilir.Gelir Vergisi(Income Tax)Gelir vergisi, gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratlar üzerinden alınan vergidir. Türkiye'de artan oranlı tarifeyle hesaplanır; ücretlilerde çoğunlukla maaştan kesilir.Geçici Vergi(Provisional Tax)Geçici vergi, ticari ve serbest meslek kazancı elde edenler ile kurumların, cari yıl kazançları üzerinden yıl içinde üç aylık dönemler hâlinde ödedikleri peşin vergidir. Ödenen tutar yıllık beyannamedeki vergiden mahsup edilir.Sermaye(Capital)Sermaye, bir işi kurmak ya da yürütmek için kullanılan para, makine, bina gibi kaynakların bütünüdür. Şirket hukukunda ise ortakların şirkete koymayı taahhüt ettiği ve esas sözleşmede yazılı olan tutarı anlatır.İşletme Defteri(Business Ledger)İşletme defteri, ikinci sınıf tüccar sayılan küçük ve orta ölçekli işletmelerin gelir ve giderlerini kaydettiği, kazancın gelir ile gider farkından bulunduğu basit yapılı ticari defterdir.

İlgili yazılar