DÜŞEYARA (VLOOKUP) Fonksiyonu: Kullanımı ve Örnekler
DÜŞEYARA
İngilizce adı: VLOOKUP
Yayın: · Son güncelleme:
DÜŞEYARA kısaca
DÜŞEYARA, bir tablonun ilk sütununda aradığınız değeri bulur ve aynı satırdaki başka bir sütundan değer getirir. Tam eşleşme için son argümana YANLIŞ, puan aralığı gibi yaklaşık aramalar için DOĞRU yazılır.
Söz dizimi
DÜŞEYARA(aranan_değer; tablo_dizisi; sütun_indis_sayısı; [aralık_bak])VLOOKUP(lookup_value, table_array, col_index_num, [range_lookup])Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
Argümanlar
| Argüman | Durum | Açıklama |
|---|---|---|
aranan_değerlookup_value | Zorunlu | Tablonun ilk sütununda aranacak değer. Sayı, metin ya da bir hücre başvurusu olabilir. |
tablo_dizisitable_array | Zorunlu | Aramanın yapıldığı hücre aralığı. Arama her zaman bu aralığın ilk sütununda yapılır. |
sütun_indis_sayısıcol_index_num | Zorunlu | Sonucun alınacağı sütunun tablo_dizisi içindeki sırası. 1, aralığın ilk sütunudur. |
aralık_bakrange_lookup | İsteğe bağlı | YANLIŞ ya da 0 tam eşleşme, DOĞRU ya da 1 yaklaşık eşleşme yapar. Boş bırakılırsa DOĞRU kabul edilir. |
İçindekiler
DÜŞEYARA ne işe yarar?
DÜŞEYARA, bir değeri tablonun en soldaki sütununda arar ve bulduğu satırdan istediğiniz sütundaki bilgiyi getirir. Ürün koduyla fiyat bulmak, personel numarasıyla departman çekmek ya da puana göre harf notu atamak tipik kullanım alanlarıdır. Arama yönü hep soldan sağadır.
Örneğin 200 satırlık bir ürün listesinde "A300" kodunun fiyatını gözle aramak yerine =DÜŞEYARA("A300";A2:C201;3;YANLIŞ) yazarsınız. Formül kodu A sütununda bulur ve aynı satırın 3. sütunundaki fiyatı döndürür.
Söz dizimi ve argümanlar
Fonksiyon dört argüman alır: üçü zorunlu, sonuncusu isteğe bağlıdır. aranan_değer bulmak istediğiniz değerdir; tablo_dizisi aramanın yapılacağı aralıktır ve bu aralığın ilk sütunu arama sütunudur. sütun_indis_sayısı ise sonucun aralık içindeki kaçıncı sütundan geleceğini söyler.
Bu sayı sayfadaki sütun harfiyle karışabilir. Tablonuz C sütunundan başlıyorsa E sütunundaki değer için 5 değil 3 yazarsınız. aralık_bak boş bırakılırsa DOĞRU kabul edilir, bu yüzden tam eşleşme istediğinizde YANLIŞ yazmayı alışkanlık hâline getirin.
Tam eşleşme ile yaklaşık eşleşme arasındaki fark
Tam eşleşme (YANLIŞ) yalnız birebir aynı değeri kabul eder ve bulamazsa #YOK döndürür. Yaklaşık eşleşme (DOĞRU) ise aranan değere eşit ya da ondan küçük en büyük değeri bulur. İkincisinin doğru çalışması için ilk sütunun küçükten büyüğe sıralı olması gerekir.
Not tablosu bunun en bilinen örneğidir. 0, 50, 60, 70 ve 85 alt sınırlarının yazılı olduğu bir tabloda 73 puan, 70 satırına düşer ve "BB" sonucunu verir. Sıralama bozuksa formül hata vermeden yanlış not döndürebilir; fark edilmesi en zor DÜŞEYARA sorunu budur.
Bulunamayan değerleri EĞERHATA ile yakalamak
Aranan değer tabloda yoksa DÜŞEYARA #YOK hatası verir; bunu okunur bir mesaja çevirmek için formülü EĞERHATA içine alırsınız. =EĞERHATA(DÜŞEYARA("A999";A2:C5;3;YANLIŞ);"Bulunamadı") kod listede olmadığında "Bulunamadı" yazar.
Yalnız #YOK'u yakalamak istiyorsanız EĞERYOKSA daha seçicidir. EĞERHATA, sütun numarasını yanlış girdiğinizde oluşan #BAŞV! hatasını da gizler ve formüldeki gerçek sorunu fark etmezsiniz.
Sık yapılan hatalar
En yaygın sorun, sayı olarak saklanan kodun metin olarak saklanan kodla eşleşmemesidir. Hücrede 1001 ile metin hâlindeki 1001 aynı görünür, ama DÜŞEYARA bunları farklı değer sayar ve #YOK verir. Sonda kalan boşluklar da aynı etkiyi yapar; KIRP fonksiyonu bunları temizler.
İkinci yaygın sorun, formülü aşağı kopyalarken tablo aralığının kaymasıdır. A2:C5 yerine $A$2:$C$5 yazarak aralığı sabitleyin. Tabloya araya yeni bir sütun eklendiğinde sütun numarası kendiliğinden güncellenmez, bu yüzden sonuç bir anda komşu sütundan gelmeye başlayabilir.
DÜŞEYARA yerine ne zaman başka fonksiyon kullanılır?
Getirilecek değer arama sütununun solundaysa DÜŞEYARA işe yaramaz; İNDİS ile KAÇINCI birlikte bu sorunu çözer. Microsoft 365 ya da Excel 2021 kullanıyorsanız ÇAPRAZARA (XLOOKUP) hem sola bakabilir hem de varsayılan olarak tam eşleşme yapar. Veriler yatay diziliyse aynı mantığı YATAYARA uygular.
Şimdi kendi listenizde bir kodu tam eşleşmeyle aratın. Ardından aynı formülü EĞERHATA içine alıp listede olmayan bir kodla deneyin ve iki sonucu karşılaştırın.
Örnekler
| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Kod | Ürün | Fiyat | ||
| 2 | A100 | Kalem | 12,5 | 7,5 | |
| 3 | A200 | Defter | 45 | ||
| 4 | A300 | Silgi | 7,5 | ||
| 5 | A400 | Cetvel | 18 |
=DÜŞEYARA("A300";A2:C5;3;YANLIŞ)=VLOOKUP("A300",A2:C5,3,FALSE)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
E2 hücresinin sonucu: 7,5
A300 kodu tablonun üçüncü veri satırında. Formül aynı satırın 3. sütunundaki fiyatı, yani 7,5 değerini getirir.
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Alt sınır | Not | ||
| 2 | 0 | FF | BB | |
| 3 | 50 | DD | ||
| 4 | 60 | CC | ||
| 5 | 70 | BB | ||
| 6 | 85 | AA |
=DÜŞEYARA(73;A2:B6;2;DOĞRU)=VLOOKUP(73,A2:B6,2,TRUE)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
D2 hücresinin sonucu: BB
73, tabloda yok. Yaklaşık eşleşme 73'ten küçük ya da ona eşit en büyük alt sınırı, yani 70'i bulur ve o satırdaki BB notunu döndürür. A sütunu küçükten büyüğe sıralı olmalıdır.
| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Kod | Ürün | Fiyat | ||
| 2 | A100 | Kalem | 12,5 | Bulunamadı | |
| 3 | A200 | Defter | 45 | ||
| 4 | A300 | Silgi | 7,5 | ||
| 5 | A400 | Cetvel | 18 |
=EĞERHATA(DÜŞEYARA("A999";A2:C5;3;YANLIŞ);"Bulunamadı")=IFERROR(VLOOKUP("A999",A2:C5,3,FALSE),"Bulunamadı")Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
E2 hücresinin sonucu: Bulunamadı
A999 kodu listede olmadığı için DÜŞEYARA #YOK üretir. EĞERHATA bu hatayı yakalar ve yerine Bulunamadı metnini yazar.
| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Kod | Ürün | Fiyat | ||
| 2 | A100 | Kalem | 12,5 | Defter | |
| 3 | A200 | Defter | 45 | ||
| 4 | A300 | Silgi | 7,5 | ||
| 5 | A400 | Cetvel | 18 |
=DÜŞEYARA("A200";A2:C5;2;YANLIŞ)=VLOOKUP("A200",A2:C5,2,FALSE)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
E2 hücresinin sonucu: Defter
Sütun numarası 2 olduğu için fiyat yerine ürün adı gelir. A200 kodunun karşılığı Defter'dir.
Yaygın hatalar ve çözümleri
- #YOK
Neden: Aranan değer tablonun ilk sütununda yok ya da sayı/metin biçimi veya sondaki boşluk yüzünden eşleşmiyor.
Çözüm: Değerin yazımını ve hücre biçimini kontrol edin, gerekirse KIRP kullanın. Listede olmaması beklenen değerleri EĞERYOKSA ile yakalayın.
#YOK hatasının ayrıntılı çözümü → Neden: sütun_indis_sayısı, tablo_dizisindeki sütun sayısından büyük.
Çözüm: Sütun numarasını tablo_dizisinin genişliğine göre düzeltin ya da aralığı genişletin.
Neden: sütun_indis_sayısı 1'den küçük.
Çözüm: Sütun numarası en az 1 olmalıdır; 1, aralığın ilk sütunudur.
Sıkça Sorulan Sorular
DÜŞEYARA neden yanlış sonuç döndürüyor?
En sık neden, son argümanın boş bırakılmasıdır. Bu durumda yaklaşık eşleşme yapılır ve sıralı olmayan bir listede başka bir satırın değeri gelebilir. Tam eşleşme için son argümana YANLIŞ yazın.
DÜŞEYARA sola doğru arama yapabilir mi?
Hayır, sonuç sütunu arama sütununun sağında olmalıdır. Sola bakmak için İNDİS ile KAÇINCI'yı birlikte ya da Microsoft 365 ve Excel 2021'de ÇAPRAZARA'yı kullanabilirsiniz.
DÜŞEYARA büyük/küçük harfe duyarlı mı?
Hayır, kalem ile KALEM aynı kabul edilir. Harfe duyarlı arama gerekiyorsa ÖZDEŞ fonksiyonunu İNDİS ve KAÇINCI ile birlikte kullanmanız gerekir.