ÇAPRAZARA Formülü (XLOOKUP): Her Yöne Arama ve Tam Eşleşme

ÇAPRAZARA hangi işi görür?

Excel ÇAPRAZARA formülü, aradığınız değeri bir sütunda ya da satırda bulur ve başka bir aralıktan aynı sıradaki değeri getirir. Sipariş numarasıyla müşteri adını çekmek, ürün koduyla stok miktarını bulmak ya da personel sicil numarasıyla departmanı getirmek tipik kullanımlardır. Arama aralığı ile sonuç aralığını ayrı ayrı seçtiğiniz için tablonun yapısı formülü kısıtlamaz.

Fonksiyon Microsoft 365, Excel 2021 ve sonraki sürümlerde, web ve Mac sürümlerinde bulunur. Excel 2019 ya da 2016 kullanan bir iş arkadaşınız dosyayı açtığında formül #AD? hatasına döner. Dosyayı farklı sürümlerle paylaşıyorsanız İNDİS ile KAÇINCI ikilisini tercih edin.

Argümanlar tek tek

İlk üç argüman zorunludur: arama_değeri, arama_dizisi ve döndürülen_dizi. =ÇAPRAZARA("S-1043";A2:A6;B2:B6) formülü sipariş numarasını A sütununda bulur ve aynı satırdaki müşteri adını B sütunundan getirir. DÜŞEYARA'daki gibi sütun numarası saymanız gerekmez.

Dördüncü argüman bulunamıyorsa, eşleşme olmadığında gösterilecek metindir. Bunu doldurduğunuzda formülü EĞERHATA içine almaya gerek kalmaz. eşleştirme_modu ise aramanın türünü belirler: 0 tam eşleşme, -1 bir sonraki küçük, 1 bir sonraki büyük, 2 joker karakter demektir. Son argüman arama_modu, aramanın yönünü seçer; -1 yazarsanız liste sondan başa taranır ve son kayıt bulunur.

Sola bakma ve birden çok sütun getirme

ÇAPRAZARA'nın DÜŞEYARA'dan en belirgin farkı, sonuç sütununun arama sütununun solunda olabilmesidir. Ürün adı A sütununda, kodu B sütunundaysa =ÇAPRAZARA("K-22";B2:B5;A2:A5) kodu B'de arar ve adı A'dan getirir. Tabloyu yeniden düzenlemeniz gerekmez.

Fonksiyon bir dizi de döndürebilir. döndürülen_dizi olarak B2:C6 seçerseniz, formülü yazdığınız hücreye müşteri adı, sağdaki hücreye tutar gelir. Sonuç komşu hücrelere taşar; bu hücrelerden biri doluysa #TAŞMA! hatası alırsınız.

Kademeli tablolarda yaklaşık eşleşme

Kargo ücreti, prim oranı ya da vergi dilimi gibi aralık tablolarında eşleştirme_modu olarak -1 kullanılır. Ağırlık alt sınırları 0, 5, 10 ve 20 kg olan bir tabloda 12 kg'lık paket için =ÇAPRAZARA(12;A2:A5;B2:B5;"Yok";-1) yazarsınız. Formül 12'ye eşit ya da ondan küçük en yakın sınırı, yani 10'u bulur ve o satırın ücretini getirir.

DÜŞEYARA'nın yaklaşık eşleşmesinden farklı olarak bu mod sıralı liste şartı aramaz. Yine de tabloyu küçükten büyüğe dizmek, okuyan kişinin kademeleri kontrol etmesini kolaylaştırır.

Hata veren formüller ve nedenleri

#YOK hatası, değer bulunamadığında ve bulunamıyorsa boş bırakıldığında çıkar. Sondaki bir boşluk ya da metin olarak saklanmış bir sayı da aynı sonucu verir; hücreyi KIRP ile temizlemek çoğu zaman yeter. #DEĞER! hatası ise arama ve sonuç aralıklarının boyu farklı olduğunda görülür: A2:A6 ile B2:B5 birlikte kullanılamaz.

Formülü aşağı kopyalayacaksanız aralıkları $A$2:$A$6 biçiminde sabitleyin. Aksi halde her satırda aralık bir hücre kayar ve son satırlarda kayıtlar gözden kaçar.

Bir tuzak da bulunamıyorsa argümanına sayı yerine metin yazmaktır. Sonucu toplayacak ya da başka bir hesapta kullanacaksanız "Kayıt yok" yerine 0 yazın. Böylece TOPLA formülü metinle karşılaşmaz ve rapor sütunu sayısal kalır.

DÜŞEYARA, İNDİS ya da ÇAPRAZARA?

Dosyayı yalnız Microsoft 365 ya da Excel 2021 kullanıcıları açıyorsa yeni aramalarda ÇAPRAZARA daha az hataya yol açar. Eski sürümlerle uyum gerekiyorsa İNDİS ve KAÇINCI aynı esnekliği sağlar. Yalnız konum numarası gerekiyorsa ÇAPRAZEŞLEŞTİR, birden çok eşleşen satırın tamamı gerekiyorsa FİLTRE daha uygundur.

Elinizdeki bir DÜŞEYARA formülünü seçin ve aynı aramayı ÇAPRAZARA ile yeniden yazın. Ardından listede olmayan bir değer deneyip bulunamıyorsa argümanının çıktısını kontrol edin.