Freelance Ücret Hesaplama: Saatlik ve Proje Bazlı Fiyat Nasıl Belirlenir?

Freelance ücret hesaplamanın temel formülü şudur: aylık hedef net geliriniz, iş giderleriniz, vergi ve sigorta payınız ile tasarruf payınızı toplayın ve bu toplamı ayda gerçekten faturalayabildiğiniz saat sayısına bölün. Bulduğunuz rakam, altına inmemeniz gereken saatlik ücrettir. Proje bazlı fiyat ise bu saatlik ücretin, işin tahmini süresi ve bir risk payıyla çarpılmasıyla bulunur.

Piyasada "logo kaç para, render kaç para" sorularına verilen rakamlar kişiden kişiye, şehirden şehre ve müşteriden müşteriye çok değişir; bu yüzden aşağıda hazır fiyat listesi değil, kendi rakamlarınızı koyabileceğiniz formüller ve örnek hesaplar var. Örneklerdeki tutarlar yalnız hesabın mantığını göstermek için seçilmiş varsayımlardır.

Saatlik ücret formülü nasıl kurulur?

Aylık toplam ihtiyacınızı faturalanabilir saatlerinize böldüğünüzde saatlik ücreti bulursunuz. Formülün dört girdisi vardır ve her birini ayrı ayrı hesaplamak gerekir.

Saatlik ücret = (Hedef net gelir + İş giderleri + Vergi ve sigorta payı + Tasarruf payı) / Faturalanabilir saat

Girdi	Ne demek	Nasıl bulunur
Hedef net gelir	Kişisel harcamalarınız için eve girmesi gereken tutar	Aylık bütçenizden
İş giderleri	Yazılım, donanım, internet, platform kesintisi, muhasebe	Son birkaç ayın faturalarından
Vergi ve sigorta payı	Gelir vergisi, sosyal güvenlik primi gibi yükümlülükler	Mali müşavirinizin vereceği tahminden
Tasarruf payı	İşsiz geçen ay, tatil, hastalık ve ekipman yenileme için	Hedef gelirin bir oranı olarak
Faturalanabilir saat	Müşteriye ücretlendirebildiğiniz saatler	Gerçek çalışma kayıtlarınızdan

Hedef net gelir için önce kişisel bütçenizi çıkarın; bunu nasıl yapacağınızı bütçe nasıl yapılır yazısında anlattık. İş giderleri tarafında sabit gider (yazılım aboneliği, muhasebe ücreti gibi her ay aynı kalanlar) ile değişken gider (işe göre değişen platform kesintisi, stok görsel alımı gibi) ayrımını yapmak, hesabı netleştirir.

Tasarruf payı, freelance hesabın en çok atlanan kalemidir. Maaşlı çalışanın aksine iş olmayan ayda, hastalıkta ya da tatilde geliriniz durur; bu dönemleri karşılayacak bir acil durum fonu olmadan her boş ay bir borç ayına dönüşebilir. Bilgisayarınızın birkaç yılda bir yenilenmesi gerektiğini de bu kaleme ekleyin.

Vergi ve sigorta payı için bir oran uydurmak yerine mali müşavirinizden kendi durumunuza göre bir tahmin isteyin. Freelance gelir elde ediyorsanız vergi yükümlülüğünüz olabilir; genel çerçeve için şahıs şirketi nasıl kurulur yazısına bakın.

Faturalanabilir saat neden düşüktür?

Faturalanabilir saat, çalıştığınız toplam saatin yalnız bir kısmıdır ve yeni başlayanların en çok yanıldığı kalem budur. Ayda 160 saat çalışan biri, bu saatlerin hepsini müşteriye faturalayamaz.

Müşteri bulma, teklif yazma, yazışma, fatura kesme, öğrenme, portfolyo güncelleme ve araç bakımı, ücretlendirilmeyen ama yapılması zorunlu işlerdir. Freelance çalışanların birçoğu toplam saatinin ancak yarısını ya da biraz fazlasını faturalayabildiğini fark eder. Kendi oranınızı bilmenin tek yolu, iki üç hafta boyunca bütün saatlerinizi "faturalanır" ve "faturalanmaz" diye ayırarak kaydetmektir.

Bu ayrımı yapmazsanız saatlik ücretiniz kâğıt üzerinde makul görünür ama ay sonunda hedef gelirinize ulaşamazsınız. Hesap, fiilî çalışma kaydına dayandığında güvenilir hâle gelir.

Adım adım örnek hesap

Varsayımsal bir grafik tasarımcı için hesabı yapalım. Tüm rakamlar örnek içindir; kendi bütçenizdeki tutarları koyun.

Kalem	Aylık tutar (varsayım)
Hedef net gelir	40.000 TL
İş giderleri (yazılım, internet, muhasebe, donanım payı)	6.000 TL
Vergi ve sigorta payı (müşavir tahmini)	9.000 TL
Tasarruf payı	5.000 TL
Toplam ihtiyaç	60.000 TL

Tasarımcı ayda 160 saat çalışıyor ama kayıtlarına göre bunun yaklaşık 90 saatini faturalayabiliyor. Saatlik ücret: 60.000 / 90 = yaklaşık 667 TL. Aynı hesabı 160 saate bölseydi 375 TL bulacaktı; aradaki fark, faturalanmayan saatlerin gerçek maliyetidir.

Bu rakam bir alt sınırdır, piyasa fiyatı değil. Bunun altında çalıştığınız her saat, ya hedef gelirinizden ya da tasarruf payınızdan düşer.

Aynı hesabı tersinden de okuyabilirsiniz: 60.000 TL'lik toplam ihtiyaç, işletmenizin başabaş noktası gibidir. 667 TL'lik ücretle ayda 90 saat faturaladığınızda yalnız bu noktaya ulaşırsınız; daha fazla saat faturalarsanız ya da ücreti artırırsanız aradaki fark ek kazançtır. Ayda yalnız 60 saat iş bulabildiğiniz bir dönemde ise ya ücreti yükseltmeniz ya da giderleri azaltmanız gerekir.

Hesabı kolayca güncellemek için girdileri bir tabloda tutun ve faturalanabilir saati her ay gerçek kayıtlarla değiştirin; çalıştığınız saatleri ve gelen ödemeleri izlemek için freelance iş ve ödeme takibi şablonunu kullanabilirsiniz.

Proje bazlı fiyat nasıl hesaplanır?

İşin kalem kalem tahmin edilen süresini saatlik ücretinizle çarpıp üzerine bir risk payı eklediğinizde proje fiyatını bulursunuz. Formül şöyledir:

Proje fiyatı = Tahmini toplam saat x Saatlik ücret x (1 + Risk payı)

Risk payı, işin beklenenden uzun sürme ihtimalini karşılar. Müşteriyle ilk kez çalışıyorsanız, kapsam belirsizse ya da daha önce hiç yapmadığınız bir iş türüyse risk payını yüksek tutun. Aynı müşteriyle defalarca yaptığınız benzer işlerde düşük tutabilirsiniz. Bu yaklaşım maliyet artı fiyatlandırma mantığının freelance hâlidir.

Süreyi tahmin ederken yalnız "asıl işi" değil, brief okuma, yazışma, revizyon, dosya hazırlama ve teslim süresini de ekleyin. Yeni başlayanların en sık hatası, yalnız tasarım ya da yazım süresini hesaplayıp geri kalan her şeyi bedava yapmaktır.

Logo tasarım fiyatı örneği

Aynı varsayımsal tasarımcı, küçük bir kafe için logo işi alıyor. Süreleri şöyle tahmin ediyor:

İş kalemi	Tahmini süre
Brief görüşmesi ve araştırma	2 saat
İki konsept eskiz ve dijital çizim	6 saat
Sunum hazırlama	1 saat
İki tur revizyon	3 saat
Son dosyalar (renkli, tek renk, farklı formatlar)	2 saat
Toplam	14 saat

14 saat x 667 TL = yaklaşık 9.340 TL. İlk kez çalıştığı bir müşteri olduğu için yüzde 20 risk payı ekliyor ve fiyatı yaklaşık 11.200 TL olarak belirliyor. Müşteri marka kılavuzu ya da sosyal medya kiti de isterse bunlar ayrı kalemler olarak eklenir. Logo işinde yapay zekâ araçlarının nerede işe yaradığını yapay zekâ ile logo tasarımı yazısında ele aldık.

Render fiyatı örneği

Render işlerinde süre tahmini daha karmaşıktır, çünkü bilgisayarın render aldığı süre de hesaba girer. Varsayımsal bir iç mimari görselleştirme işinde bir salon için üç açıdan görsel isteniyor. Modelleme 8 saat, malzeme ve ışık ayarı 5 saat, son işlem 2 saat, bir tur revizyon 3 saat tutuyor. Render süresi boyunca bilgisayarınız meşgulse ve başka iş yapamıyorsanız bu süreyi de ekleyin; bulut render servisi kullanıyorsanız ücretini iş giderlerine yazın.

Görsel sayısı ve çözünürlük arttıkça süre de artar. Bu yüzden render işlerinde "ilk görsel" ve "ek açı" diye ayrı fiyat kurmak yaygındır: modelleme bir kez yapıldığı için ek açılar daha kısa sürer.

Grafik tasarımın diğer iş türlerinde (sosyal medya kiti, ambalaj, kurumsal kimlik) de aynı kalem kalem yöntem geçerlidir; bu işlerin kapsam ve müşteri bulma tarafını freelance grafik tasarım yazısında ayrıca ele aldık.

Saatlik mi proje bazlı mı çalışmalı?

Kapsamı net işlerde proje bazlı, kapsamı belirsiz ya da sürekli değişen işlerde saatlik çalışmak genellikle daha güvenlidir. Her iki durumda da arka planda saatlik ücretinizle hesap yapmaya devam edin.

Durum	Uygun yöntem	Neden
Logo, kartvizit, tek sayfalık tasarım	Proje bazlı	Kapsam baştan bellidir
Aylık sosyal medya tasarımı	Aylık paket	Tekrarlayan iş, öngörülebilir gelir
Web sitesi bakımı, hata giderme	Saatlik	Sorunun süresi önceden bilinmez
Kapsamı belirsiz danışmanlık	Saatlik	Müşterinin ihtiyacı görüşmede netleşir
Sonucu ölçülebilen iş (satış sayfası gibi)	Değer bazlı düşünülebilir	Müşteri için yarattığı değer ölçülebilir

Son satırdaki değer bazlı fiyatlandırma, fiyatı harcadığınız saate değil, işin müşteriye sağladığı faydaya bağlar. Deneyim ve kanıt gerektirdiği için yeni başlayanlar için zor bir yöntemdir, ama uzun vadede saat sınırını aşmanın yoludur.

Piyasa fiyatlarına nasıl bakılmalı?

Piyasa fiyatlarına kendi hesabınızı yaptıktan sonra, yalnız sağlama için bakın. Freelance platformlardaki ilanlar, sektör forumları ve tanıdığınız freelancer'lar size bir aralık fikri verir; ama bu rakamların arkasındaki deneyim, kapsam ve gider yapısını bilmezsiniz.

Hesabınız piyasanın çok üzerinde çıkıyorsa üç ihtimal vardır: giderleriniz yüksektir, faturalanabilir saatiniz düşüktür ya da hedef geliriniz bu iş türü için gerçekçi değildir. Bu durumda fiyatı düşürmek yerine önce faturalanabilir saati artırmanın yollarına bakın: tekrar eden işleri şablonlaştırmak, teklif yazma süresini kısaltmak, daha az ama daha büyük işler almak. Hesabınız piyasanın çok altında çıkıyorsa da kendinizi ucuza satıyor olabilirsiniz.

Fiyatı aşağı çekmek yerine paketi küçültmek de bir seçenektir. Müşteri bütçesi yetmiyorsa "iki konsept yerine bir konsept, iki revizyon yerine bir revizyon" gibi kapsamı daraltan bir teklif, saatlik ücretinizi korur. Kâr marjı bu şekilde korunur.

Ücretinizi ne zaman ve nasıl artırmalısınız?

Ücret artışının en net sinyali, takviminizin sürekli dolu olması ve teklif verdiğiniz işlerin neredeyse hepsini kazanmanızdır. Bu, fiyatınızın piyasanın altında kaldığını gösterebilir.

Diğer sinyaller şunlardır: aynı işi artık daha kısa sürede yapıyorsunuz, giderleriniz arttı ya da yeni bir beceri eklediniz. Yeni ücreti önce yeni müşterilere uygulayın. Mevcut müşterilere ise bir iki ay önceden, gerekçesiyle birlikte haber verin. Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde hesabı yılda birden fazla güncellemek gerekebilir; artış oranını hesaplamak için Excel'de zam hesaplama rehberi işinize yarar.

Kendi ücretinizi bugün hesaplayın

Hesabın tamamı bir saatlik iştir ve bir kez yapıldığında her teklifte kullanılır. Şu sırayı izleyin:

1. Son üç ayın kişisel harcamalarından aylık hedef net gelirinizi çıkarın.
2. İş giderlerinizi sabit ve değişken olarak listeleyin.
3. Mali müşavirinizden vergi ve sigorta payı için bir tahmin isteyin.
4. Önümüzdeki iki hafta bütün çalışma saatlerinizi faturalanır ve faturalanmaz diye kaydedin.
5. Formülü uygulayıp alt sınır saatlik ücretinizi bulun.
6. En sık yaptığınız üç iş için kalem kalem süre tablosu hazırlayıp proje fiyatlarınızı yeniden hesaplayın.

Yeni hesapladığınız fiyatı bir sonraki teklifte kullanın ve sonucu not edin. Birkaç teklif sonra hangi fiyat aralığında iş kazandığınızı tahminle değil, kendi verinizle görürsünüz.